do ministra klimatu i środowiska
w sprawie OZE
Zgłaszający: Jarosław Rzepa
Data wpływu: 25-03-2026
Szanowna Pani Minister,
rozwój odnawialnych źródeł energii stanowi jeden z kluczowych elementów transformacji energetycznej Polski oraz realizacji zobowiązań klimatyczno-energetycznych wynikających z prawa Unii Europejskiej. Jednym z instrumentów przewidzianych na poziomie prawa Unii Europejskiej w celu przyspieszenia rozwoju odnawialnych źródeł energii jest wyznaczanie tzw. obszarów przyspieszonego rozwoju odnawialnych źródeł energii (OPRO).
Mechanizm ten wynika z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r., tzw. RED III. Celem tych regulacji jest przyspieszenie procesu inwestycyjnego dla instalacji OZE poprzez wskazanie obszarów, na których procedury administracyjne, w szczególności dotyczące wydawania zezwoleń, będą uproszczone i skrócone.
Zgodnie z ideą dyrektywy RED III wyznaczenie obszarów OPRO powinno prowadzić przede wszystkim do usprawnienia tzw. permittingu, a więc procesu wydawania decyzji administracyjnych dla inwestycji w odnawialne źródła energii. W praktyce oznacza to m.in. skrócenie czasu procedur inwestycyjnych – docelowo do 12 miesięcy dla projektów realizowanych na obszarach OPRO. Kierunek ten pozostaje szczególnie istotny w kontekście obecnej sytuacji w Polsce, gdzie procedury przygotowania inwestycji OZE, w szczególności w zakresie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należą do najbardziej rygorystycznych i czasochłonnych w Unii Europejskiej. Z informacji przekazywanych do opinii publicznej przez sektor energetyki wiatrowej wynika, że w wielu przypadkach cały proces procedury środowiskowej prowadzący do uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych może trwać nawet 6–7 lat. W tym kontekście wdrożenie instrumentu OPRO powinno realnie przyczyniać się do skrócenia i uproszczenia procedur inwestycyjnych.
Jednocześnie przedstawiciele sektora energetyki odnawialnej wskazują, że obecny kształt projektowanych przepisów dotyczących OPRO w Polsce może nie prowadzić do rzeczywistego przyspieszenia procedur inwestycyjnych. Istnieje znaczne ryzyko, że nowe regulacje zamiast upraszczać proces inwestycyjny – mogą wprowadzić dodatkowe obowiązki proceduralne oraz prowadzić do konfliktów interpretacyjnych pomiędzy poszczególnymi organami administracji.
W szczególności zwraca się uwagę na rozwiązania przewidujące obowiązkowe uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jako warunku ustanowienia obszaru OPRO. Proces uchwalania MPZP jest w praktyce czasochłonny i wieloetapowy, co może znacząco ograniczyć możliwość szybkiego wyznaczania takich obszarów.
Istotnym elementem procesu wyznaczania OPRO są także tzw. mapy wrażliwości przyrody przygotowywane przez organy ochrony środowiska. Mapy te wskazują obszary szczególnie wrażliwe przyrodniczo, które zgodnie z ustawą powinny zostać wyłączone z możliwości ustanowienia na nich obszarów przyspieszonego rozwoju OZE.
Aktualnie mapy wrażliwości są stopniowo publikowane przez regionalne dyrekcje ochrony środowiska i obejmują obecnie znaczną część kraju. Opracowania te uwzględniają m.in. istniejące i projektowane formy ochrony przyrody, korytarze ekologiczne, ostoje gatunków, obszary leśne, tereny podmokłe, wody śródlądowe, łąki i pastwiska, obszary ryzyka powodziowego oraz inne tereny o wysokich walorach przyrodniczych. W wielu przypadkach zastosowano również różnego rodzaju bufory wokół obszarów szczególnie wrażliwych.
Z publikowanych materiałów jednoznacznie wynika, że znacząca część powierzchni kraju została oznaczona jako obszary wrażliwe przyrodniczo, co w praktyce może znacząco ograniczyć przestrzeń potencjalnie dostępną do wyznaczenia obszarów OPRO. Należy przy tym podkreślić, że oprócz ograniczeń wynikających z map wrażliwości, proces wyznaczania OPRO będzie musiał uwzględniać również inne dokumenty planistyczne, w tym strategie rozwoju województw, plany zagospodarowania przestrzennego oraz wyniki audytów krajobrazowych, co może dodatkowo zawęzić katalog dostępnych lokalizacji, a w efekcie znacznie ograniczyć dostępność obszarów pod rozwój projektów farm wiatrowych w naszym kraju.
Wątpliwości budzi także metodyka przygotowania map wrażliwości przyrody, w szczególności zakres zastosowanych kryteriów środowiskowych oraz przyjęte odległości buforowe. Z dostępnych informacji nie wynika jednoznacznie, na podstawie jakich szczegółowych wytycznych opracowano te mapy oraz które instytucje były odpowiedzialne za zatwierdzenie zastosowanej metodyki.
W kontekście powyższego pojawiają się pytania dotyczące rzeczywistej skali obszarów, które będą mogły zostać objęte statusem OPRO w Polsce oraz o to, czy przyjęte rozwiązania faktycznie przełożą się na przyspieszenie realizacji inwestycji oraz zintensyfikowania zwiększania wolumenu mocy zainstalowanej w farmach wiatrowych na lądzie.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad wyznaczaniem obszarów przyspieszonego rozwoju odnawialnych źródeł energii (OPRO) w Polsce? Czy zostały już opracowane lub opublikowane zbiorcze mapy wskazujące tereny planowane do objęcia statusem OPRO?
2. Jakie konkretne ułatwienia proceduralne będą związane z lokalizacją inwestycji OZE na obszarach OPRO? Które etapy procesu inwestycyjnego, w szczególności w zakresie procedur środowiskowych, planistycznych i administracyjnych, ulegną skróceniu lub uproszczeniu w przypadku realizacji inwestycji na tych terenach?
3. Czy została przeprowadzona analiza wskazująca, jaki procent powierzchni kraju został wyłączony z możliwości ustanowienia terenów OPRO w wyniku zastosowania map wrażliwości (przygotowanych i opublikowanych na stronach RDOŚ)?
4. Kto opracował instrukcję lub wytyczne dotyczące przygotowania map wrażliwości wykorzystywanych przy wyznaczaniu OPRO? Jakie dokładnie kryteria środowiskowe oraz jakie odległości buforowe zostały zastosowane przy przygotowaniu map wrażliwości? Jaka metodyka została wykorzystana?
Z wyrazami szacunku