w sprawie łamania praw człowieka w Armenii
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 23-04-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16223 Pana Posła Pawła Jabłońskiego w sprawie łamania praw człowieka w Armenii, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1. Istotnym elementem wewnętrznej sytuacji politycznej w Armenii jest konflikt pomiędzy rządem kierowanym przez premiera Nikola Paszyniana a Apostolskim Kościołem Ormiańskim, a ściślej mówiąc – jego kierownictwem z katolikosem Gareginem II na czele. Źródłem tego konfliktu jest przedstawiona przez premiera Paszyniana na początku 2025 r. koncepcja polityczna postulująca skupienie się na „prawdziwej Armenii”, czyli Republice Armenii w jej obecnych granicach (bez Górskiego Karabachu), i prowadzenie działań na rzecz jej rozwoju. Oparcie polityki na takiej wizji Armenii daje realną nadzieję na zakończenie procesu pokojowego z Azerbejdżanem i w konsekwencji stabilizację całego regionu Kaukazu Południowego. Apostolski Kościół Ormiański określił koncepcję „prawdziwej Armenii” jako niebezpieczną, a nawet obrazoburczą, co doprowadziło do konfliktu na linii premier - Katolikos. Warto odnotować, że w obronie Katolikosa stanął rosyjsko-ormiański miliarder Samwel Karapetian, główny konkurent N. Paszyniana w wyborach parlamentarnych zaplanowanych na 7 czerwca br. W związku z tym MSZ RP nie podejmowało działań ingerujących w konflikt polityczny między rządem Armenii a kierownictwem Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego, skupiając się na innych kluczowych wyzwaniach. Polska należy bowiem, głównie poprzez aktywność MSZ, do wąskiej grupy tych państw członkowskich UE, które są najmocniej zaangażowane we współpracę z Armenią w zakresie wzmacniania odporności społecznej na dezinformację i zwalczania zagrożeń hybrydowych –w kontekście wspomnianych wyborów.
Ad 2. Mając na uwadze przedstawiony powyżej kontekst wewnątrzpolityczny, MSZ nie interweniowało w reakcji na ww. doniesienia. Kwestia ta nie była też przedmiotem dyskusji w gronie państw członkowskich UE.
Ad 3. W ocenie MSZ RP, choć w Armenii występuje poważny konflikt polityczny między rządem a kierownictwem Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego, z całą pewnością nie można mówić o łamaniu wolności religijnej. Chrześcijaństwo w tradycyjnym obrządku ormiańskim jest integralnym elementem tożsamości narodowej Ormian.
Ad 4. MSZ, podobnie jak resorty spraw zagranicznych innych państw członkowskich UE, uważnie monitoruje sytuację w Armenii, również pod kątem przestrzegania praw człowieka i standardów demokratycznych i w razie zaistnienia takiej potrzeby, będzie adekwatnie reagować. W związku ze wspomnianymi wyżej wyborami parlamentarnymi zaangażowanie zarówno instytucji UE, jak i państw członkowskich (w tym Polski) w Armenii koncentruje się obecnie na wspieraniu instytucji armeńskich w zwalczaniu dezinformacji, mającej na celu zakłócenie prozachodniego kursu politycznego Armenii.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu