Odpowiedź na interpelację nr 16258

w sprawie stosowania procedur wobec cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową na przejściu granicznym w Terespolu

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 04-05-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 16258 Pani Poseł Darii Gosek-Popiołek w sprawie stosowania procedur wobec cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową na przejściu granicznym w Terespolu, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Polska prowadzi politykę graniczną dostosowaną do aktualnych wyzwań migracyjnych. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej^[1], w związku z art. 33a ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej^[2], wprowadzono czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Niemniej przedmiotowe ograniczenie nie dotyczy cudzoziemców uwzględnionych przez ustawodawcę w tzw. grupach wrażliwych, w przypadku których brak objęcia szczególną ochroną mógłby skutkować zagrożeniem zdrowia lub życia. Zgodnie z art. 33b ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ Straży Granicznej (SG) przyjmuje wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy, na którym jest stosowane ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, od cudzoziemca będącego:

• małoletnim bez opieki;
• kobietą ciężarną;
• osobą, która może wymagać szczególnego traktowania, w szczególności ze względu na swój wiek lub stan zdrowia;
• osobą, wobec której zachodzą okoliczności, które w ocenie organu SG jednoznacznie świadczą, że jest ona zagrożona rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy w państwie, z którego przybyła bezpośrednio na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• obywatelem państwa stosującego instrumentalizację, z którego terytorium cudzoziemcy przybywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Straż Graniczna realizuje swoje zadania z poszanowaniem prawa krajowego i międzynarodowego, w tym regulacji dotyczących ochrony cudzoziemców należących do grup szczególnie wrażliwych. Każdy przypadek jest rozpatrywany indywidualnie, a wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej od osób spełniających ww. ustawowe przesłanki są przyjmowane niezależnie od obowiązywania ograniczeń.

Odnosząc się do wnioskowanych przez Panią Poseł danych, informuję, że w okresie od 25 marca 2025 r. do 25 marca 2026 r., na przejściu granicznym w Terespolu, funkcjonariusze SG wypełnili 146 tzw. kwestionariuszy rozpoznania. W wyniku powyższego zidentyfikowano 82 osoby należące do grup wrażliwych, w tym:

• 2 osoby ze względu na wiek oraz 15 małoletnich bez opieki,
• 11 osób ze względu na stan zdrowia oraz 45 kobiet ciężarnych wraz z 9 dzieci.

Natomiast we wskazanym okresie nie odnotowano przypadków osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP z powodu zagrożenia, w jakim znajdowały się na terytorium Białorusi.

Jednocześnie należy wskazać, że spośród funkcjonariuszy pełniących służbę w Placówce SG w Terespolu w okresie od 25 marca 2025 r. do 25 marca 2026 r.:

• 167 funkcjonariuszy uczestniczyło w szkoleniu specjalistycznym pn.: Identyfikacja grup wrażliwych,
• 194 uczestniczyło w szkoleniu specjalistycznym pn.: Identyfikacja grup wrażliwych w świetle nowelizacji ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Szkolenia te obejmowały zagadnienia związane z ochroną praw człowieka, identyfikacją osób wymagających szczególnego traktowania oraz stosowaniem przepisów prawa krajowego i międzynarodowego.

Jednocześnie należy podkreślić, że identyfikacja cudzoziemców wymagających szczególnego traktowania jest prowadzona przez funkcjonariuszy SG każdorazowo w toku realizacji czynności służbowych. W szczególności analizie podlega wiek cudzoziemca, jego stan zdrowia, sytuacja rodzinna oraz inne okoliczności mogące wskazywać na przynależność do tzw. grup wrażliwych. W przypadku stwierdzenia okoliczności wskazujących na taką przynależność, podejmowane są działania przewidziane w obowiązujących przepisach prawa, w tym umożliwiające przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, pomimo obowiązywania czasowego ograniczenia w tym zakresie.

Dodatkowo, w kontekście pytań ujętych w niniejszej interpelacji, należy zauważyć, że przy każdej jednostce SG funkcjonują pełnomocnicy ds. Ochrony Praw Człowieka, do zadań których należy m.in. nadzorowanie działania służb oraz reagowanie na zgłaszane potrzeby.

Ponadto w strukturze Komendy Głównej SG w 2024 r. został ustanowiony pełnomocnik komendanta głównego SG ds. Ochrony Praw Człowieka. Do zadań pełnomocnika należy m.in:

• propagowanie wśród funkcjonariuszy i pracowników SG praw człowieka oraz dbanie o zachowanie standardów ich ochrony;
• nawiązywanie i prowadzenie współpracy z krajowymi i międzynarodowymi podmiotami zajmującymi się systemową ochroną praw człowieka;
• monitorowanie działań SG w zakresie stopnia realizacji zaleceń krajowych i międzynarodowych organizacji i instytucji powołanych do ochrony praw człowieka;
• współpraca z pełnomocnikami do spraw ochrony praw człowieka, powołanymi przez inne organy i instytucje, realizujące zadania na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego;
• inicjowanie zmian w przepisach prawa, opracowywanie i opiniowanie projektów aktów prawnych oraz wewnętrznych procedur w obszarze ochrony praw człowieka;
• sporządzanie informacji, opinii i stanowisk dotyczących zgodności działań SG ze standardami ochrony praw człowieka;
• sporządzanie dla pełnomocnika ministra spraw zagranicznych ds. Postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka stanowisk w sprawach skarg złożonych przeciwko Polsce oraz w sprawach realizacji wyroków Trybunału, w zakresie właściwości SG;
• sporządzanie stanowisk i aktualizacji do sprawozdań oraz raportów Polski z realizacji postanowień aktów prawa międzynarodowego odnoszących się do praw i wolności – w zakresie właściwości SG;
• opracowywanie i upowszechnianie materiałów edukacyjnych w zakresie systemowej ochrony praw człowieka w SG;
• reprezentowanie komendanta głównego SG w krajowych oraz międzynarodowych spotkaniach i przedsięwzięciach związanych z ochroną praw człowieka oraz w kontaktach z komórkami organizacyjnymi Komendy Głównej SG, jednostkami organizacyjnymi SG, a także w kontaktach z podmiotami i instytucjami spoza SG.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. poz. 390 – akt terminowy, obowiązywał do 26 maja 2025 r.
Aktualne przedłużenie okresu czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej o 60 dni obowiązuje na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 2026 r. w sprawie przedłużenia czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Dz. U. poz. 376).

^[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 223, z późn. zm.