w sprawie działań Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz utworzenia korytarzy humanitarnych w Strefie Gazy oraz wsparcia polskich organizacji humanitarnych działających na tym obszarze
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 20-04-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16259 Pani Poseł Darii Gosek-Popiołek w sprawie działań Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz utworzenia korytarzy humanitarnych w Strefie Gazy oraz wsparcia polskich organizacji humanitarnych działających na tym obszarze, uprzejmie informuję, co następuje.
Od początku długotrwałego konfliktu na Bliskim Wschodzie Polska konsekwentnie opowiada się za pokojowym rozwiązaniem opartym na poszanowaniu prawa międzynarodowego. Uznaliśmy państwowość Palestyny prawie 40 lat temu (grudzień 1988 r.) i niezmiennie popieramy konieczność wdrożenia rozwiązania dwupaństwowego, opartego na zasadzie „ziemia za pokój” zawartej w rezolucji RB ONZ nr 242 (1967).
Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP nie pozostaje bierne wobec sytuacji humanitarnej w Strefie Gazy. Na forach międzynarodowych Polska regularnie domaga się, by Państwo Izrael wywiązywało się ze swoich prawnych zobowiązań „mocarstwa okupacyjnego”, zwłaszcza w zakresie poszanowania praw człowieka. Polskie stanowisko odnośnie do sytuacji w Strefie Gazy jest jasne i niezmienne. Zdecydowanie potępiamy naruszanie prawa międzynarodowego i międzynarodowego prawa humanitarnego, domagamy się niezakłóconego dostępu do Strefy Gazy dla organizacji humanitarnych i konwojów z żywnością i lekami. Zdecydowanie żądamy od wszystkich stron konfliktu zapewnienia bezpieczeństwa ludności cywilnej, personelowi humanitarnemu i medycznemu oraz potępiamy wszelkie ataki przeciw nim skierowane. Apelujemy wspólnie z partnerami międzynarodowymi o utrzymanie korytarzy humanitarnych w Strefie Gazy.
Tylko w ostatnim roku Polska wzięła udział w trzech wydarzeniach o wymiarze globalnym, w tym konferencji francusko-saudyjskiej (ONZ Nowy Jork, 28-20.07.2025 r.), której celem było wypracowanie mapy praktycznych działań, jakie państwa trzecie, w tym Polska i UE, mogłyby podjąć by urzeczywistnić powstanie państwa palestyńskiego (Polska uznała państwowość palestyńską w 1988 r.).
28.08.2025 r. Minister Spraw Zagranicznych podjął decyzję o przyjęciu dokumentu końcowego Międzynarodowej Konferencji Wysokiego Szczebla na rzecz Pokojowego Uregulowania Kwestii Palestyńskiej i Wdrożenia Rozwiązania Dwupaństwowego. W części ogólnej dokument zawiera apel o zakończenie wojny oraz wdrożenie rozwiązania dwupaństwowego w oparciu o granice z 1967 r. jako „jedynej drogi do pokoju i stabilności w regionie”. Dokument zwraca uwagę na dramatyczne konsekwencje humanitarne trwającego konfliktu oraz jego wpływ na bezpieczeństwo międzynarodowe, uznaje także konieczność udzielenia przez społeczność międzynarodową wsparcia finansowego i technicznego w odbudowie Strefy Gazy. Co do zasady jest zbieżny z linią polityczną Polski wobec państwa palestyńskiego. Szczególnie warty odnotowania jest silny akcent na poszanowanie prawa międzynarodowego oraz wsparcie dla budowy samowystarczalności Palestyny. Jest to spójne z przyjętą przez nas doktryną prymatu prawa oraz założeniami polskiej pomocy rozwojowej.
21.07.2025 r. minister Radosław Sikorski zdecydował o przyłączeniu się do brytyjskiej inicjatywy i wraz z 30 innymi ministrami spraw zagranicznych podpisał list w sprawie Gazy, odnoszący się do powagi sytuacji na miejscu i wzywający Izrael do podjęcia natychmiastowych kroków zaradczych. W wyniku presji międzynarodowej Izrael przywrócił czasowe funkcjonowanie korytarzy humanitarnych w Strefie i zgodził się na dokonywanie lotniczych zrzutów pomocy. 13.08.2025 r. przyłączyliśmy się do kolejnej brytyjskiej inicjatywy i wspólnego oświadczenia w sprawie izraelskich ograniczeń wobec organizacji pozarządowych działających na okupowanych terytoriach palestyńskich. Dokument wzywa do ochrony przestrzeni humanitarnej oraz zachowania niezależności działalności organizacji pomocowych (NGOs). Potępia nowe restrykcyjne wymogi rejestracyjne, które mogą doprowadzić do wycofania się niektórych międzynarodowych NGO z terytoriów okupowanych oraz wzywa do zniesienia barier dla działań humanitarnych i przywrócenia pełnego dostępu dla ONZ oraz organizacji pomocowych.
Polska z zadowoleniem przyjęła 20-pkt. Plan Pokojowy prezydenta Donalda Trumpa dla Strefy Gazy z 29.09.2025 r., zatwierdzony w formie Rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2803 z dnia 17.11.2025 r. Nie przystąpiliśmy natomiast do zorganizowanej przez D. Trumpa Rady Pokoju (powołanej 22.01.2026 r.) ze względu na szereg niejasności prawnych związanych z jej funkcjonowaniem. Jednym z priorytetów działania Rady, które zdecydowanie popieramy jest zapewnienie, iż dostawy niezbędnej pomocy humanitarnej dla ludności palestyńskiej będą docierały bez przeszkód na teren enklawy (co nadal nie zostało w pełni wdrożone ze względu na opór Izraela).
Na forum ONZ Polska regularnie uczestniczy w debatach Zgromadzenia Ogólnego i debatach otwartych Rady Bezpieczeństwa dotyczących m.in. ochrony ludności cywilnej w konfliktach i kwestii humanitarnych, podnosząc kwestię Strefy Gazy. Na ostatniej sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w 2025 r. Polska poparła przyjęcie pakietu rezolucji poświęconych konfliktowi izraelsko-palestyńskiemu, wstrzymując się od głosu w jednym przypadku, podobnie jak większość państw UE.
W szczególności zwracamy uwagę na rezolucję przedstawianą przez UE dotyczącą pomocy dla ludności palestyńskiej. W ramach 10. Sesji Nadzwyczajnej Zgromadzenia Ogólnego Polska poparła przyjęcie rezolucji dotyczących m.in. ochrony ludności cywilnej i wypełniania zobowiązań prawnych i humanitarnych z 12.12.2023 r. oraz 12.06.2025 r., przyjęcia nowych członków do ONZ, która zwiększyła uprawnienia Palestyny w Organizacji z 10.05.2024 r., wsparcia dla mandatu Agencji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA) z 11.12.2024 r., nielegalnych działań Izraela na terytoriach okupowanych z 18.09.2024 r., żądania zawieszenia broni w Strefie Gazy z 11.12.2024 r.
Polska wzięła również udział w postępowaniu o wydanie opinii doradczej przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości ws. dostarczania pomocy humanitarnej na Palestyńskich Terytoriach Okupowanych i głosowała za odpowiednimi rezolucjami.
W rozmowach bilateralnych (p. cz. UE, USA, Chiny), na forach międzynarodowych (ONZ i jego agendy wyspecjalizowane), a także w w/wym. oświadczeniach wielostronnych oraz wystąpieniach narodowych, Polska regularnie domaga się, by Państwo Izrael zakończyło operacje wojskowe w Strefie Gazy zgodnie z ustaleniami zawieszenia ognia przyjętymi w Sharm El-Sheikh 9.10.2025r. oraz stworzyło warunki do dostarczenia i dystrybucji pomocy humanitarnej w pełnej skali. Polska oraz państwa członkowskie UE zaangażowane są w działania o charakterze polityczno-dyplomatycznym i pomocowym, by jak najszybciej doprowadzić do zakończenia działań zbrojnych na okupowanych terytoriach palestyńskich.
Zaangażowanie Polski opiera się głównie na wspieraniu procesów politycznych, zmierzających do urzeczywistnienia celów wskazanych w przywołanej rezolucji, a w konsekwencji stworzenia warunków do wdrożenia rozwiązania dwupaństwowego oraz działań humanitarnych.
Polska współpraca rozwojowa na rzecz Palestyny:
Los ludności palestyńskiej w Strefie Gazy pozostaje od lat w obszarze zainteresowania resortu spraw zagranicznych. Od 2005 r. Ministerstwo udziela pomocy rozwojowej i humanitarnej Palestynie jako krajowi priorytetowemu.
W latach 2024-2025 Polska przekazała na rzecz Palestyny pomoc o wartości ponad 51 milionów złotych, głównie za pośrednictwem agencji NZ, projektów polskiej współpracy rozwojowej (organizacji pozarządowych, Przedstawicielstwa RP w Ramallah), stypendiów oraz dostarczając pomoc medyczną dla egipskich szpitali leczących pacjentów ze Strefy Gazy. Polscy eksperci uczestniczyli również w misji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w Egipcie w zakresie ewakuacji medycznych i oczyszczania wody.
W 2024 r. odpowiadając na kryzys humanitarny w Strefie Gazy MSZ przekazał w ramach szczególnego trybu 3 mln PLN na działania polskich organizacji pozarządowych w sektorach opieki zdrowotnej i pomocy żywnościowej. W 2025 r. przeprowadzono, nieplanowany pierwotnie, konkurs „Pomoc humanitarna 2025 dla Bliskiego Wschodu”, w ramach którego polskie organizacje pozarządowe zrealizowały projekty na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy o wartości ponad 2,5 miliona zł. Działania polskich NGO w Palestynie były również prowadzone w ramach realizacji projektów wyłonionych w konkursie Polska pomoc 2024” (działania modułowe w latach 2024-2026) w obszarach wsparcia medycznego i pomocy żywnościowej.
Działania MSZ w 2026 r. dotyczące wsparcia Palestyny koncentrują się na realizacji projektów polskich organizacji pozarządowych w ramach trwających dwóch postępowań konkursowych – konkursu „Pomoc humanitarna 2026” oraz konkursu „Pomoc rozwojowa 2026”, które z uwagi na charakter działań zakładają różny stopień zaangażowania w Palestynie. W ramach działań humanitarnych przewidujemy możliwość objęcia realizacją projektów Strefy Gazy, Zachodniego Brzegu i Jerozolimy Zachodniej w obszarach tematycznych tj. pomoc żywnościowa, zdrowie, schronienie, rozminowanie humanitarne oraz woda, środki czystości i higieny osobistej (WASH). Zakładany limit na te działania wynosi 3 mln PLN. Natomiast w ramach konkursu rozwojowego, do którego odwoływała się Pani w interpelacji, przewidywana jest realizacja projektów w Palestynie z wyłączeniem Strefy Gazy z budżetem 2 mln PLN.
W latach 2024-2025 w ramach współpracy z agendami systemu Narodów Zjednoczonych (m.in. UNRWA, UNMAS, UNOCHA, WFP) na rzecz Palestyńczyków przekazaliśmy łączne wpłaty dobrowolne w wysokości ok. 31,4 mln PLN. Dotychczas w 2026 r. podjęto decyzję o przekazaniu 750 tys. PLN do UNMAS na działania w Palestynie i Strefie Gazy.
Polska konsekwentnie wspiera Agencję Narodów Zjednoczonych dla Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA) zarówno poprzez wpłaty na budżet programowy tej organizacji, jak i wezwania w sytuacjach nadzwyczajnych (emergency appeals).
Polska podkreśla kluczową i niezastąpioną rolę, jaką UNRWA odgrywa w świadczeniu podstawowych usług w zakresie edukacji, opieki zdrowotnej, ochrony i pomocy milionom uchodźców palestyńskich, zgodnie z mandatem Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Działalność Agencji ma kluczowe znaczenie dla stabilności i rozwoju regionalnego, dlatego Polska nadal angażuje się w zapewnianie wsparcia finansowego i politycznego w celu utrzymania i wzmocnienia jej misji. Jesteśmy nadto przekonani, że nie istnieje alternatywa dla UNRWA jako bezpośredniego usługodawcy. Infrastruktura i zakres operacyjny Agencji pozwalają jej zapewniać niezbędną pomoc uchodźcom palestyńskim na okupowanym terytorium Palestyny i poza nim. Wszelkie zakłócenia w świadczeniu usług miałyby poważne konsekwencje humanitarne.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu