do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie planów dotyczących mechanizmów zmiany granic samorządów
Zgłaszający: Patryk Gabriel, Jacek Niedźwiedzki, Henryk Szopiński, Bartosz Zawieja, Rafał Siemaszko
Data wpływu: 30-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z pytaniami, które skierowali do mnie samorządowcy z Tczewa, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji w zakresie prowadzonych lub planowanych prac legislacyjnych dotyczących uregulowania procedury zmiany granic administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego.
Zdaniem samorządowców aktualnie obowiązujące przepisy nie zapewniają wystarczająco przejrzystych i jednoznacznych zasad prowadzenia tego procesu, co w praktyce prowadzi do narastających napięć pomiędzy samorządami oraz niepewności wśród mieszkańców. Zwrócili uwagę, na przykładzie sytuacji obserwowanej na przykładzie Tczewa, że stanowi ona ilustrację szerszego problemu systemowego, dotyczącego tzw. miast/gmin obwarzankowych.
W szczególności zwrócili uwagę na następujące kwestie:
- brak jasnych kryteriów uzasadniających zmianę granic administracyjnych,
- ograniczony charakter konsultacji społecznych, które nie zawsze przekładają się na decyzje końcowe,
- brak ustawowych mechanizmów rekompensaty dla gmin tracących część swojego terytorium,
- niedostateczne narzędzia mediacyjne pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w chwili obecnej prowadzone są prace legislacyjne mające na celu zmianę przepisów regulujących procedurę zmiany granic administracyjnych gmin i miast?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie bardziej precyzyjnych i transparentnych kryteriów dla tego typu decyzji?
3. Czy planowane jest wzmocnienie roli konsultacji społecznych, w tym nadanie im bardziej wiążącego charakteru?
4. Czy analizowane są rozwiązania w zakresie mechanizmów kompensacyjnych dla gmin, które tracą część swojego obszaru?
5. Czy przewiduje się wprowadzenie formalnych narzędzi mediacyjnych ograniczających konflikty pomiędzy samorządami?
6. Jaki jest przewidywany harmonogram ewentualnych zmian legislacyjnych w tym obszarze?
Będę wdzięczny za przedstawienie stanowiska oraz informacji o kierunkach działań podejmowanych w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Patryk Gabriel