w sprawie opóźnionej korekty zasad programu "Posiłek w szkole i w domu"
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 11-05-2026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Państwa Posłów na Sejm RP Jarosława Krajewskiego, Waldemara Andzela, Agnieszki Anny Soin, Grzegorza Matusiaka, Patryka Wichra, Grzegorza Lorka, Michała Kowalskiego, Małgorzaty Wassermann w sprawie korekty zasad programu „Posiłek w szkole i w domu".
Szanowni Państwo Posłowie,
uprzejmie wyjaśniam, że ostatnim rokiem, na podstawie którego można było obliczyć dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego wskaźniki dochodowości, o których mowa w § 8 ust. 5 rozporządzenia w sprawie realizacji modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” dotyczącego wspierania w latach 2024–2028 organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki przez organizację stołówek i miejsc spożywania posiłków[1], był rok 2025.
Kluczowym czasem do wyznaczenia kierunku postępowania ze wskaźnikiem był nie tylko najbardziej aktualny wynik naboru w programie w czerwcu 2025 r., ale również obserwacje rezultatów podziałów środków w oparciu o wskaźnik dochodowości przy innych zadaniach Ministerstwa Edukacji Narodowej – w ramach pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów na okres od stycznia do czerwca 2025 r. i od września do grudnia 2025 r.
Analiza ww. aspektów, niefunkcjonowanie kryterium wskaźnika dochodowości w ocenie wniosków przy niektórych programach[2] oraz funkcjonowanie tego kryterium w innych zadaniach i programach, była podstawą ostatecznie wypracowanych rozwiązań legislacyjnych.
Zmiana rozporządzenia nie była konieczna na etapie procedury naboru. Zarówno w edycji programu na lata 2019-2023 jak i w obecnej edycji na lata 2024-2028 nie uznano za koniecznie, aby organy prowadzące szkoły podstawowe, na etapie składania wniosku, uzupełniały informacje o wskaźniku dochodowości gmin. Na wskaźniku tym pracowały dopiero zespoły wojewodów oceniające wnioski w terminie do końca maja. Oznacza to, że w okresie przejściowym procedowana zmiana nie tworzyła wobec jednostek samorządu terytorialnego jakiegokolwiek ryzyka prawnego i nie generowała potrzeby zmiany dokumentacji (wzoru wniosku). Dokumentacja niezbędna do realizacji modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024 – 2028, o którym mowa w rozporządzeniu[3] dla dyrektorów szkół oraz organów prowadzących zainteresowanych udziałem we wsparciu dostępnym w Programie[4] pozostaje bez zmian i jest niezmiennie dostępna na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Uprzejmie informuję, że wojewodom oraz kuratorom oświaty, jak co roku, zostały przekazane wzory dokumentacji do zastosowania przy weryfikacji wniosków.
Obowiązujące zasady programu niezmiennie odwoływały się do wskaźnika dochodowości. Nowa ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego uchyliła ustawę z dnia 13 listopada 2003 r. dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Jednak w nowym stanie prawnym przepis § 8 ust. 5 ww. rozporządzenia mógł odnosić się do indywidualnego wskaźnika zamożności, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego[5]. Oznacza to, że zmiana brzemienia przepisu nie byłaby w istocie zmianą jego treści.
Przyjęcie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie realizacji modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” dotyczącego wspierania w latach 2024–2028 organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki przez organizację stołówek i miejsc spożywania posiłków[6] poprzedzone zostało szeroką analizą prawną.
Zdaniem Ministerstwa Edukacji Narodowej nie istnieje ryzyko, aby część JST mogłaby zostać zniechęcona do złożenia wniosku albo przygotowywałaby go w oparciu o wadliwe lub nieaktualne kryterium. Program, mimo nowelizacji rozporządzenia, niezmiennie cieszy się wysokim zainteresowaniem. Odnotowano też wzrost efektów programu. Liczba szkół, w których poprawiły się warunki spożywania posiłku przez uczniów, dzięki wsparciu w programie, wyniosła w 2023 r. 611 szkół podstawowych, a w 2024 r. – 671 szkół podstawowych.
Wnioski organów prowadzących o wsparcie w ramach programu w 2019 r., ani w latach następnych nie zawierały części odnoszącej się do wskaźnika dochodowości. Na wskaźniku tym pracowały dopiero, na etapie oceny wniosków, Zespoły powołane przez wojewodów do oceny wniosków.
Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że wskaźnik dochodowości gminy nie jest kryterium, od którego zależny był przydział środków w ramach Rządowego programu pomocy uczniom niepełnosprawnym w formie dofinansowania zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych w latach 2023–2025 lub Rządowego programu pomocy dzieciom i uczniom w formie zasiłku losowego na cele edukacyjne, pomocy uczniom w formie wyjazdów edukacyjno-terapeutycznego oraz pomocy dzieciom i uczniom w formie zajęć opiekuńczych i zajęć terapeutyczno-edukacyjnych w latach 2025-2027. Mając na uwadze powyższe w programach tych nie zachodziła lub nie zachodzi potrzeba nowelizacji aktów wykonawczych.
Mimo, że zmiana sposobu obliczania wskaźnika dochodowości nie stanowi zagrożenia równości proceduralnej, gdyż dotyczy wszystkich jednostek samorządu terytorialnego), to Rada Ministrów przedłużyła termin składania wniosków w 2026 r. z 30 kwietnia na 20 maja[7].
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] Dz. U. poz. 91.
[2] np. Rządowy program pomocy uczniom niepełnosprawnym w formie dofinansowania zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych w latach 2023–2025.
[3] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2024 r. w sprawie realizacji modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” dotyczącego wspierania w latach 2024-2028 organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki przez organizację stołówek i miejsc spożywania posiłków (Dz. U. poz. 91).
[4] Wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 stanowiący załącznik do uchwały nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. (M.P. poz. 881).
[5] Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 z późn. zm.).
[6] Dz. U. poz. 587.
[7] Uchwała nr 115 Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2026 r. zmieniająca uchwałę w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028 (M.P. poz. 427)