w sprawie dofinansowania dojazdów dzieci z niepełnosprawnością/dysfunkcją do przedszkoli znajdujących się poza gminą zamieszkania dziecka
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka
Warszawa, 02-04-2024
Szanowni Państwo Posłowie,
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe[1], sieć prowadzonych przez gminę publicznych przedszkoli i od działów przedszkolnych w szkołach podstawowych, powinna zapewniać dzieciom zamieszkałym na obszarze gminy możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego. Prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego, jest zadaniem własnym gminy[2].
Wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat[3].
W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat[4].
Jeżeli droga dziecka, w tym dziecka niepełnosprawnego do przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego przekracza 3 km, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice[5].
Jednym z zadań własnych gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty[6]. Gmina może zatem podjąć decyzję o zapewnieniu rodzicom dzieci niepełnosprawnych w wieku od 3 do 5 r.ż. zwrotu kosztów dowozu dziecka do jednostki systemu oświaty oświatowej, działającej na terenie innej gminy.
Zgodnie z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, jedynie rodzice dziecka mają wyłączne prawo do decydowania o swoim dziecku, o ile prawo to nie zostanie im ograniczone lub nie zostaną go pozbawieni[7]. Dotyczy to również wyboru jednostki systemu oświaty, która zdaniem rodziców dziecka niepełnosprawnego najlepiej zapewni realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, adekwatnych do potrzeb dziecka warunki kształcenia, wychowania i opieki.
Takie stanowisko popierają wyroki sądów[8]. Wyroki sądów wskazują również na to, że o sposobie dowozu niepełnosprawnego dziecka do przedszkola decydują rodzice[9].
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Edukacji Narodowej trwają prace nad analizą postulatów dotyczących zmiany przepisów dotyczących organizacji bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci i młodzieży niepełnosprawnych do jednostek systemu oświaty.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Izabela Ziętka
Podsekretarz Stanu
[1] Art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.).
[2] Art. 31 ust. 6 i 8 ustawy – Prawo oświatowe.
[3] Art. 31 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
[4] Art. 31 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe
[5] Art. 32 ust. 5 ustawy - Prawo oświatowe.
[6] Art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, z późn. zm.).
[7] Art. 48 Konstytucja Rzeczypospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.).
[8] M.in. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2020 r. ., sygnatura sprawy: III SA/Gd 833/19. https://www.orzeczenia-nsa.pl/wyrok/iii-sa-gd-833-19/sprawy_uczniow_oswiata/30324c7.html
[9] M.in. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 października 2022 r., sygnatura sprawy: Ill SA/Gd 120/22
https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/2022-10/Dziecko_dowoz_niepelnosprawnosc_WSA_wyrok_uzasadnienie_6.10.2022_wymazany_0.pdf