Interpelacja nr 16300

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie zasadności wprowadzenia odstąpienia od obowiązku przygotowywania dokumentacji do ośrodka adopcyjnego w przypadku braku zgody dziecka powyżej 13. roku życia na przysposobienie

Zgłaszający: Katarzyna Osos

Data wpływu: 31-03-2026

Szanowna Pani Minister!

Podczas jednego ze spotkań dotyczących pieczy zastępczej i wspomagania więzi rodzinnych przedstawiono mi postulat związany z potrzebą zmiany przepisów dotyczących procedury adopcyjnej, w szczególności w kontekście art. 139a ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku dziecka powyżej 13. roku życia, do przysposobienia wymagana jest jego zgoda. W praktyce oznacza to, że brak takiej zgody jednoznacznie wyklucza możliwość przeprowadzenia adopcji. Jednocześnie jednak organy odpowiedzialne za pieczę zastępczą są zobowiązane do przygotowywania dokumentacji i podejmowania czynności zmierzających do wszczęcia procedury adopcyjnej, nawet w sytuacji, gdy z góry wiadomo, że dziecko tej zgody nie wyrazi.

Powyższa sytuacja rodzi szereg wątpliwości natury praktycznej oraz systemowej. W szczególności:

– prowadzi do angażowania zasobów kadrowych i finansowych w działania, które z uwagi na brak zgody dziecka nie mogą zakończyć się adopcją,

– wydłuża i komplikuje procedury administracyjne w systemie pieczy zastępczej,

– może powodować niepotrzebne obciążenie emocjonalne dziecka poprzez inicjowanie działań adopcyjnych wbrew jego stanowisku,

– odciąga uwagę instytucji od poszukiwania innych, bardziej adekwatnych form wsparcia i stabilizacji sytuacji dziecka.

W związku z powyższym zasadne wydaje się rozważenie wprowadzenia regulacji, która umożliwiałaby odstąpienie od obowiązku sporządzania dokumentacji adopcyjnej w przypadku jednoznacznego braku zgody dziecka, które ukończyło 13 lat.

Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo analizowało skalę przypadków, w których przygotowywana jest dokumentacja adopcyjna, mimo braku zgody dziecka powyżej 13. roku życia?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie zmian legislacyjnych w zakresie art. 139a ust. 1 pkt 1 ustawy, które uwzględniałyby możliwość odstąpienia od tych czynności?
3. Jakie argumenty przemawiają za utrzymaniem obecnego obowiązku przygotowywania dokumentacji w takich przypadkach?
4. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę usprawnienia procedur poprzez ich lepsze dostosowanie do rzeczywistej sytuacji prawnej i woli dziecka?
5. Czy planowane są działania mające na celu ograniczenie zbędnych obciążeń administracyjnych w systemie pieczy zastępczej w tym zakresie?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos