w sprawie wpływu automatyzacji na rynek pracy
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 22-04-2026
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na Pana interpelację w sprawie w wpływu automatyzacji na rynek pracy, przekazuję poniższe informacje.
W zakresie pytania: W jaki sposób system edukacji przygotowuje młode pokolenia do rynku pracy w erze automatyzacji?
Kształcenie zawodowe jest kluczowe dla zapewnienia kadr zdolnych obsługiwać, nadzorować i rozwijać zautomatyzowane procesy, dlatego też celem działań Ministerstwa Edukacji Narodowej jest bieżące dostosowywanie oferty kształcenia w zawodach do realnych potrzeb rynku pracy.
Kształcenie to prowadzone jest w oparciu o podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Podstawy te określa Minister Edukacji w drodze rozporządzenia[1].
Zmiany w zakresie automatyzacji zostały już wprowadzone w wielu zawodach, np. automatyk, technik automatyk, technik robotyk, mechatronik, technik mechatronik, technik przemysłu drzewnego, technik automatyki stolarki budowlanej, operator obrabiarek skrawających, drukarz fleksograficzny, technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik elektroautomatyk okrętowy. Zmiany w podstawach programowych lub podstawy programowe do nowych zawodów są często inicjowane przez organizacje pracodawców, których przedstawiciele również uczestniczą w pracach nad opracowaniem projektów tych podstaw.
W ostatnich dwóch latach Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło intensywne działania na rzecz dostosowania kształcenia zawodowego do zmian technologicznych wynikających m.in. z automatyzacji przemysłu i transformacji cyfrowej.
Obecnie trwają bieżące prace związane z kompleksowym przeglądem i modyfikacją podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Prace te są prowadzone w ramach projektu realizowanego przez MEN pn. „Porozumienie branżowe na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego. Zwiększanie udziału przedstawicieli i przedstawicielek branż w rozwoju kształcenia zawodowego i uczenia się w miejscu pracy”, współfinansowanego ze środków UE.
Przegląd i modyfikacja podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego są poprzedzone konsultacjami z przedstawicielami organizacji branżowych właściwych dla poszczególnych dziedzin zawodowych i zawodów, w trakcie których poddawane są dyskusji m.in. propozycje zmian w zawodach. Następnie, w uzgodnieniu z właściwymi ministrami podstawy programowe są modyfikowane we współpracy z przedstawicielami organizacji branżowych lub wprowadzane są nowe zawody odpowiadające na potrzeby rynku pracy. Efektem dotychczasowych działań w ramach projektu są m.in. zmodyfikowane podstawy programowe do dotychczasowych zawodów obejmujące również treści nauczania z zakresu automatyzacji, np. w zawodach kierowca mechanik, czy technik transportu drogowego. Do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego wprowadzono również nowe zawody wykorzystujące technologie cyfrowe i sztuczną inteligencję w procesach technologicznych, np. agroogrodnik, technik agroogrodnictwa, ogrodnik terenów zieleni, technik architektury krajobrazu i arborystyki, monter optoelektroniki, technik optoelektroniki.
Obecne działania będą kontynuowane w kolejnych dwóch latach celem dokonania pełnego przeglądu i modernizacji oferty kształcenia zawodowego we współpracy z branżami.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu
[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 991, z późn. zm.).