do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie liczby, lokalizacji, statusu prawnego oraz planów dotyczących centrów integracji cudzoziemców i ośrodków dla cudzoziemców w Polsce
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 03-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach Polska z państwa w przeważającej mierze emigracyjnego stała się państwem przyjmującym znaczną liczbę cudzoziemców. Zjawisko to ma charakter trwały i wielowymiarowy: obejmuje zarówno migrację zarobkową, legalną migrację pobytową, ochronę czasową, jak i presję migracyjną na granicach zewnętrznych Unii Europejskiej.
Dodatkowo należy wskazać, że 14 maja 2024 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła pakt o migracji i azylu, a państwa członkowskie otrzymały dwuletni okres wdrożeniowy, co oznacza, że zasadnicza część nowych rozwiązań zacznie być stosowana od 11 czerwca 2026 r. W przyjętym modelu solidarności przewidziano roczny mechanizm obejmujący co najmniej 30 tys. relokacji albo wkłady finansowe, których minimalna wysokość odpowiada 600 mln euro rocznie, przy przyjmowanej w uzgodnieniach Radzie UE stawce 20 tys. euro za każdą nieprzyjętą relokację.
W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się informacje o tworzeniu w Polsce centrów integracji cudzoziemców (CIC) finansowanych ze środków Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (FAMI). Z oficjalnych komunikatów rządowych wynika, że centra te mają powstać w 49 regionach Polski, mają służyć cudzoziemcom legalnie przebywającym w Polsce i według deklaracji władz nie są miejscami zakwaterowania. Jednocześnie dostęp do pełnych, spójnych i aktualnych informacji o ich liczbie, dokładnych lokalizacjach, zakresie działania, kosztach oraz planach dalszej rozbudowy pozostaje ograniczony i rozproszony.
W oficjalnych źródłach publicznych można znaleźć jedynie fragmentaryczne dane regionalne. Przykładowo na Mazowszu publicznie wskazywano tworzenie CIC w Warszawie, Ciechanowie, Ostrołęce, Płocku, Radomiu i Siedlcach, a w materiałach jednego z partnerów projektu pojawia się nawet wzmianka o 7 centrach w regionie, co pokazuje, że nawet informacje oficjalne nie zawsze są ze sobą w pełni zgodne. W województwie lubelskim publicznie informowano o centrach w Lublinie, Zamościu, Chełmie i Białej Podlaskiej, a w województwie śląskim o ośrodkach w Katowicach, Częstochowie i Bielsku-Białej. Prowadzono też odrębny, uzupełniający nabór dla województw łódzkiego i kujawsko-pomorskiego.
Równolegle funkcjonują w Polsce inne formy infrastruktury pobytowej dla cudzoziemców. Z aktualnej listy publikowanej przez Urząd do Spraw Cudzoziemców wynika, że działa 9 ośrodków dla cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową, w tym ośrodek recepcyjny w Białej Podlaskiej, oraz dodatkowo Zespół obsługi cudzoziemców w Warszawie dla osób korzystających ze świadczeń poza ośrodkiem. Osobno, w systemie Straży Granicznej, funkcjonuje 6 strzeżonych ośrodków dla cudzoziemców.
Wobec znaczenia tej kwestii dla bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, polityki migracyjnej i przejrzystości działań administracji publicznej konieczne jest przedstawienie przez rząd pełnej, jednoznacznej i aktualnej informacji o stanie istniejącej infrastruktury oraz planach jej dalszej rozbudowy.
W mojej ocenie brak pełnej, jednolitej i łatwo dostępnej informacji publicznej w tak istotnej sprawie nie służy ani przejrzystości państwa, ani bezpieczeństwu obywateli, ani rzeczowej debacie publicznej. Tym bardziej konieczne jest przedstawienie przez rząd kompletnego obrazu istniejącej i planowanej infrastruktury migracyjnej oraz integracyjnej w Polsce.
W związku z powyższym proszę o precyzyjną odpowiedź na każde z następujących pytań:
a) nazwy miejscowości,
b) dokładnego adresu,
c) daty uruchomienia,
d) podmiotu prowadzącego,
e) źródła finansowania,
f) całkowitej wartości projektu i udziału środków krajowych oraz unijnych.
a) czy są one jednostkami administracji publicznej,
b) czy są prowadzone przez samorządy województw,
c) czy przez organizacje pozarządowe,
d) czy przez partnerstwa mieszane,
e) jakie organy państwa sprawują nad nimi nadzór merytoryczny i finansowy?
a) doradztwo administracyjne i prawne,
b) naukę języka polskiego,
c) kursy adaptacyjne,
d) wsparcie psychologiczne,
e) pomoc w legalizacji pobytu,
f) wsparcie zawodowe i mieszkaniowe,
g) działania skierowane do społeczeństwa przyjmującego.
a) województwa,
b) obywatelstwo,
c) podstawę legalnego pobytu,
d) rodzaj udzielonego wsparcia?
a) strzeżonych ośrodków dla cudzoziemców,
b) niestrzeżonych ośrodków dla cudzoziemców,
c) ośrodków recepcyjnych,
d) innych placówek pobytowych lub obsługowych dla cudzoziemców finansowanych ze środków publicznych lub unijnych?
a) strzeżonych ośrodków dla cudzoziemców,
b) ośrodków prowadzonych przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców,
c) innych państwowych lub współfinansowanych publicznie placówek dla cudzoziemców,
wraz z ich lokalizacją, pojemnością, statusem organizacyjnym i datą rozpoczęcia działalności.
a) w jakich miejscowościach,
b) z jaką planowaną pojemnością,
c) w jakim terminie,
d) przez jaki podmiot,
e) z jakiego źródła finansowania?
a) budżet państwa,
b) budżety samorządów,
c) FAMI,
d) inne fundusze unijne,
e) organizacje pozarządowe lub partnerzy społeczni?
a) tworzenie CIC,
b) utrzymanie CIC,
c) strzeżone ośrodki dla cudzoziemców,
d) otwarte ośrodki dla cudzoziemców,
e) działania integracyjne realizowane poza CIC?
a) relokacjami,
b) procedurami azylowymi,
c) wsparciem integracyjnym,
d) pobytem w placówkach recepcyjnych lub innych ośrodkach?
a) planowanie sieci CIC,
b) planowanie sieci ośrodków dla cudzoziemców,
c) nadzór nad ich funkcjonowaniem,
d) kontrolę wydatkowania środków publicznych w tym obszarze?
Proszę o odpowiedź szczegółową, opartą na aktualnych danych, z podaniem stanu na konkretny dzień oraz z rozbiciem na województwa, miejscowości i kategorie placówek.
Z poważaniem