Odpowiedź na interpelację nr 16375

w sprawie liczby, lokalizacji, statusu prawnego oraz planów dotyczących centrów integracji cudzoziemców i ośrodków dla cudzoziemców w Polsce

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 29-04-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 16375 w sprawie liczby, lokalizacji, statusu prawnego oraz planów dotyczących centrów integracji cudzoziemców i ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, przedstawiam następujące informacje.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że prace koncepcyjne nad wypracowaniem modelu integracji cudzoziemców w Polsce zostały podjęte w 2017 r. w ramach dwóch projektów realizowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w latach 2017-2023, z dofinansowaniem z unijnego Funduszu Azylu Migracji i Integracji (FAMI) na lata 2014-2020:

• projekt koncepcyjny nr 15/1-2015/BK-FAMI pn.: „Budowa struktur dla integracji cudzoziemców w Polsce” realizowany w latach 2017-2020 na łączną kwotę 771 250,00 PLN w tym 578 437,50 PLN dofinansowania z FAMI;
• projekt pilotażowy nr 1/11-2020/BK-FAMI pn.: „Budowanie struktur dla integracji cudzoziemców w Polsce – etap II – pilotaż Centrów Integracji Cudzoziemców” realizowany w latach 2021-2023 na łączną kwotę 12 503 674,48 PLN w tym 9 377 755,86 PLN dofinansowania z FAMI.

W ramach pilotażu w marcu 2022 r. centra integracji cudzoziemców (CIC) otwarto w sześciu lokalizacjach: pięć w województwie wielkopolskim (Poznań, Leszno, Kalisz, Konin i Piła) oraz jedno w województwie opolskim (Opole).

W efekcie ww. projektów koncepcyjnego i pilotażowego Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zgłosiło w sierpniu 2021 r. koncepcję utworzenia jednolitej krajowej sieci integracji cudzoziemców przebywających legalnie w Polsce do polskiego Programu Funduszu Azylu, Migracji i Integracji na lata 2021-2027.

Tworzenie CIC zostało ujęte w Polskim Programie FAMI na lata 2021-2027, który podlegał konsultacjom społecznym jesienią 2022 r. Program został zatwierdzony przez Komisję Europejską w grudniu 2022 r. Dodatkowo w 2022 r. Komisja Europejska zatwierdziła również polski Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027, z którego także są dofinansowane projekty na integrację cudzoziemców w Polsce.

Należy podkreślić, że organem administracji rządowej odpowiedzialnym za planowanie sieci CIC jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Z uwagi na fakt, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) pełni rolę Instytucji Zarządzającej dla FAMI, ogłoszenie oraz przeprowadzenie naborów wniosków na dofinansowanie projektów na tworzenie sieci CIC znajdowało się w jego kompetencjach.

W ramach projektów realizowanych ze środków FAMI na lata 2021-2027, których poziom dofinansowania ze środków unijnych wynosi 90%, a 10% kosztów jest pokrywane przez beneficjenta i jego partnerów w projekcie, utworzono CIC w następujących województwach:

• wielkopolskim: Poznań, Leszno, Konin, Piła, Kalisz – kontynuacja wcześniejszych projektów. Beneficjentem jest Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Poznaniu. Łączna wartość projektu wynosi 42 588 765,99 zł, w tym 38 329 889,39 zł dofinansowania z FAMI;
• dolnośląskim: Wrocław, Legnica, Jelenia Góra, Wałbrzych. Beneficjentem jest Dolnośląski Ośrodek Polityki Społecznej. Łączna wartość projektu wynosi 43 358 126,90 zł, w tym 39 022 314,21 zł dofinansowania z FAMI;
• mazowieckim: Warszawa. Beneficjentem jest Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej. Łączna wartość projektu wynosi 105 485 555,55 zł, w tym 94 937 000,00 zł dofinansowania z FAMI;
• lubuskim: Gorzów Wielkopolski. Beneficjentem jest Wojewódzki Urząd Pracy w Zielonej Górze. Łączna wartość projektu wynosi 17 907 777,78 zł, w tym 16 117 000,00 zł dofinansowania z FAMI;
• śląskim: Katowice, Częstochowa, Bielsko-Biała. Beneficjentem jest Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach. Łączna wartość projektu wynosi 40 084 444,44 zł, w tym 36 076 000,00 zł dofinansowania z FAMI;
• zachodniopomorskim: Szczecin, Koszalin. Beneficjentem jest Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej. Łączna wartość projektu wynosi 14 652 089,67 zł, w tym 13 186 880,70 zł dofinansowania z FAMI;
• pomorskim: Gdańsk, Słupsk. Beneficjentem jest Kancelaria Marszałka Województwa. Łączna wartość projektu wynosi 30 022 767,36 zł, w tym 27 020 490,62 zł dofinansowania z FAMI.

Wskazane wyżej wartości dotyczą wszystkich działań przewidzianych w poszczególnych projektach i odnoszą się do całego okresu ich trwania, którego data końcowa nie może przekroczyć 30 czerwca 2029 r. Wartość podpisanych umów finansowych na utworzenie oraz prowadzenie CIC w ramach naboru nr FAMI.02.01-IZ.00-004/24 wynosi 294 099 527,69 zł, z czego dofinansowanie FAMI 264 689 574,92 zł.

W ramach projektów realizowanych ze środków FAMI dotychczas nie uruchomiono CIC w Ostrowie Wielkopolskim. Planowany termin otwarcia to II kwartał 2026. Nie są planowane kolejne nabory w tym zakresie.

Należy również podkreślić, że żaden z projektów na tworzenie CIC realizowanych w ramach naboru nr FAMI.02.01-IZ.00-004/24 nie obejmuje prac polegających na budowie obiektów, nie są to bowiem projekty inwestycyjne.

Nabór na tworzenie sieci CIC został skierowany do marszałków województw. Prowadzenie CIC powierzono samorządom województw, w imieniu których odpowiednie regionalne ośrodki pomocy społecznej lub wojewódzkie urzędy pracy zawarły umowy o dofinansowanie projektów w ramach FAMI.

Regulamin naboru nr FAMI.02.01-IZ.00-004/24 określał, że projekty obowiązkowo muszą być przygotowane i realizowane w partnerstwie z innymi podmiotami: właściwym terytorialnie Wojewodą/Urzędem Wojewódzkim; z co najmniej jedną organizacją pozarządową.

Nadzór nad realizacją ww. projektów jest prowadzony zgodnie z „Podręcznikiem dla Beneficjenta FAMI 2021-2027” przez Centrum Obsługi Projektów Europejskich MSWiA (Instytucja Pośrednicząca dla FAMI).

Zakres usług realizowanych w CIC jest zgodny z Regulaminem naboru nr FAMI.02.01-IZ.00-004/24. Projekty realizowane w ramach przedmiotowego naboru zawierają następujące moduły obligatoryjne:

• nauka języka polskiego jako obcego stacjonarnie i on-line na poziomie A1/A2, w tym dla dzieci;
• punkt informacyjno-doradczy zapewniający konsultacje ogólne, w tym z zakresu załatwiania spraw administracyjnych, spraw rodzinnych i meldunkowych, dostępu do opieki zdrowotnej, nauki, wynajmu mieszkań;
• opieka psychologiczna dla dzieci;
• wsparcie w zakresie legalizacji pobytu zapewniane przez wojewodę jako partnera;
• wsparcie prawne w zakresie zatrudnienia i praw pracowniczych zapewniane przez Państwową Inspekcję Pracy lub radcę prawnego/adwokata;
• kurs adaptacyjno-orientacyjny;
• przeciwdziałanie przemocy domowej;
• przeciwdziałanie handlowi ludźmi;
• szkolenia dla pracowników oświaty i administracji publicznej oraz personelu projektu z zakresu integracji i pracy ze społeczeństwem wielokulturowym;
• działania mające na celu wsparcie współpracy organów administracji publicznej świadczących usługi i wsparcie dla obywateli państw trzecich. Działania te mogą również obejmować inne podmioty ważne dla realizacji tych usług i wsparcia;
• prowadzenie strony internetowej oraz profilu w mediach społecznościowych informujących o działaniach projektowych CIC i promujących wsparcie, służące rekrutacji na poszczególne wydarzenia.

W ramach funkcjonowania CIC są realizowane również działania fakultatywne, określone w Regulaminie naboru nr FAMI.02.01-IZ.00-004/24, tj.:

• nauka języka polskiego jako obcego na poziomie B1/B2, a także kursy języka polskiego branżowego;
• doradztwo w obszarze przedsiębiorczości;
• prawo rodzinne – wsparcie świadczone przez radcę prawnego/adwokata;
• opieka psychologiczna dla dorosłych;
• jednodniowe wyjazdy dla dzieci, mające na celu zapoznanie się z kulturą polską i podniesienie kompetencji językowych;
• wyjazdy kolonijne dla dzieci cudzoziemskich połączone z nauką języka polskiego (z wyłączeniem kosztów zakwaterowania i wyżywienia);
• działania dla społeczeństwa przyjmującego w formie warsztatów, szkoleń, debat;
• aktywizacja społeczna cudzoziemców;
• organizacja spotkań informacyjnych dla cudzoziemców o różnej tematyce (w tym on-line), np.: z zakresu opieki medycznej, praw pacjenta, świadczeń socjalnych;
• wydawanie ulotek informacyjnych/informatorów, prowadzenie stron internetowych (w ww. tematach, ale też w bardziej podstawowych: legalizacja pobytu, praca, system oświaty);
• kampanie informacyjne skierowane do cudzoziemców oraz do społeczeństwa przyjmującego.

Każdy z Wnioskodawców określa w projekcie wielkość grupy docelowej (obywatele państw trzecich) oraz wysokość planowanych do osiągnięcia wskaźników w perspektywie całego okresu trwania projektu, którego data końcowa nie może przekroczyć 30 czerwca 2029 r. Projekty podlegają obowiązkowej okresowej sprawozdawczości.

Odnosząc się do pytań dotyczących ośrodków dla cudzoziemców informuję, że w strukturach Straży Granicznej funkcjonuje 6 strzeżonych ośrodków, tj. w:

• Białej Podlaskiej, liczba miejsc 145 (profil męski), utworzony 1 stycznia 2008 r.;
• Białymstoku, liczba miejsc 78 (profil męski, w tym areszt dla cudzoziemców – 12), utworzony 1 stycznia 2008 r.;
• Kętrzynie, liczba miejsc 116 (profil męski, w tym 2 miejsca dostosowane dla osób z niepełnosprawnościami ruchowymi), utworzony 15 maja 2008 r.;
• Lesznowoli, liczba miejsc 300 (z czego 178 miejsc o profilu rodzinnym, 22 miejsca przeznaczone dla małoletnich bez opieki, 100 miejsc – profil męski), utworzony 1 września 2008 r.;
• Przemyślu, liczba miejsc 153 (profil męski, w tym areszt dla cudzoziemców – 6), utworzony 1 listopada 2007 r.;
• Krośnie Odrzańskim^[1], liczba miejsc 64 (profil męski), utworzony 1 stycznia 2009 r.

Łączna wartość środków przeznaczonych na strzeżone ośrodki dla cudzoziemców w latach 2024-2025 wyniosła 236 687 733,60 zł. Koszty funkcjonowania strzeżonych ośrodków są rozliczane w ujęciu rocznym, tym samym nie jest możliwe podanie ich za lata 2026-2027.

Komendant Główny Straży Granicznej odpowiada za planowanie sieci strzeżonych ośrodków dla cudzoziemców oraz sprawuje nadzór nad ich funkcjonowaniem (w tym wydatkowaniem środków finansowych).

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (UdSC) prowadzi 9 otwartych ośrodków dla cudzoziemców, z czego cztery stanowią własność UdSC. Pozostałych pięć obiektów (ośrodki administrowane) wyłoniono w wyniku przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego i są prowadzone przez podmioty prywatne na podstawie zawartych umów.

1. Ośrodki własne UdSC:
• recepcyjny w Podkowie Leśnej-Dębaku, liczba miejsc 301 (w tym 163 miejsc w części recepcyjnej oraz 138 miejsc przeznaczonych na zakwaterowanie samotnych kobiet i samotnych matek z dziećmi). Część recepcyjna funkcjonuje od 1992 r., część dla samotnych kobiet od września 2021 r.;
• recepcyjny w Białej Podlaskiej, liczba miejsc 220, funkcjonuje od 2009 r.;
• pobytowy w Lininie, liczba miejsc 194, funkcjonuje od 2004 r.;
• pobytowy w Czerwonym Borze, liczba miejsc 180, funkcjonuje od 2002 r.
2. Ośrodki administrowane:
• pobytowy w Bezwoli, liczba miejsc 120, funkcjonuje od 2013 r.;
• pobytowy w Białymstoku, liczba miejsc 120, funkcjonuje od 2001 r.;
• pobytowy w Łukowie, liczba miejsc 150, funkcjonuje od 1997 r.;
• pobytowy w Kolonii Horbów, liczba miejsc 120, istnieje od 2008 r.;
• pobytowy w Grupie koło Grudziądza, liczba miejsc 120, funkcjonuje od 2008 r.

Szef UdSC odpowiada za planowanie sieci otwartych ośrodków dla cudzoziemców oraz sprawuje nadzór nad ich funkcjonowaniem (w tym wydatkowaniem środków finansowych).

Aktualnie nie ma planów utworzenia nowych ośrodków dla cudzoziemców zarówno strzeżonych, jak i tych prowadzonych przez Szefa UdSC.

Łączna wartość środków przeznaczonych na otwarte ośrodki dla cudzoziemców w latach 2024-2025 wyniosła 77 149 743,19 zł. Nie jest możliwe podanie kosztów funkcjonowania ośrodków za lata 2026-2027.

W kwestii Paktu o migracji i azylu (Pakt) należy wyjaśnić, że obecny Rząd RP nie uczestniczył w pracach nad kształtem aktów legislacyjnych wchodzących w skład Paktu, które były prowadzone w latach 2020-2023. Nadanie niekorzystnym rozwiązaniom innego kształtu było możliwe w trakcie formalnych negocjacji prowadzonych w Radzie Unii Europejskiej, w szczególności 8 czerwca 2023 r., wówczas gdy Rada przyjmowała stanowisko do negocjacji trójstronnych (trilogu) z Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską.

Obecny Rząd RP nie miał zatem wpływu na kształt regulacji zawartych w aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących Paktu, które zostały wypracowane w latach 2020-2023. Niemniej skutecznie zabiega o zmianę i uzupełnienie Paktu tak, aby nowa reforma migracyjno-azylowa faktycznie doprowadziła do ograniczenia nielegalnej migracji do Unii Europejskiej. W związku z krytycznym stanowiskiem Polski wobec Paktu^[2] nie został przyjęty i przekazany do Komisji Europejskiej Krajowy Plan Wdrożenia.

Rząd RP nie będzie implementował przymusowej relokacji migrantów na terytorium Polski, która w żadnym wypadku nie jest i nie będzie, również w kolejnych latach, obowiązkowym środkiem solidarności. W związku ze wskazaniem Polski jako państwa znajdującego się w trudnej sytuacji migracyjnej, związanej z utrzymywaniem ochrony czasowej dla miliona uchodźców z Ukrainy, i doświadczającego instrumentalizacji migracji przez Republikę Białorusi i Federację Rosyjską, Polska nie będzie partycypować w mechanizmie solidarności w bieżącym roku i to jest zdecydowanie osiągnięcie obecnego Rządu RP.

Należy przy tym zaznaczyć, że Rząd RP nie tylko w sposób znaczący wzmocnił ochronę granicy, podejmując działania inwestycyjne oraz prawne, lecz także rozpoczął skuteczne starania na forum Unii Europejskiej, które pozwoliły na całkowite zwolnienie Polski z jakichkolwiek form kontrybucji solidarnościowych w 2026 r.^[3] (obok relokacji mogłyby to być wkłady finansowe lub tzw. alternatywne środki solidarności^[4]).

Konkludując należy podkreślić, że stanowisko Rządu RP w zakresie Paktu pozostaje niezmienne i jest negatywne. Polska nie będzie wdrażać jakichkolwiek rozwiązań, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu państwa i obywateli, porządkowi publicznemu, spójności społecznej, czy też być dla Polski skrajnie niekorzystne.

Ponadto informuję, że Rząd RP po wybuchu wojny w Ukrainie podjął decyzję o stworzeniu tymczasowych ośrodków zbiorowego zakwaterowania^[5], dedykowanych wyłącznie dla uchodźców z Ukrainy, które od samego początku miały mieć charakter tymczasowy i zakończyć swoją działalność po ustaniu etapu największego kryzysu. Termin ich funkcjonowania w obecnym kształcie kończy się 30 czerwca 2026 r.

Spełniając wymagania Decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony^[6] Polska została zobligowana do zapewnienia ciągłości ochrony tymczasowej wysiedleńcom z Ukrainy do 4 marca 2027 r.

Natomiast realizując zalecenia Rady z dnia 16 września 2025 r. w sprawie skoordynowanego podejścia do stopniowego wycofywania tymczasowej ochrony dla wysiedleńców z Ukrainy^[7], wskazujące na konieczność stopniowego przechodzenia z rozwiązań specjalnych na rozwiązania ogólne, przewidziane dla cudzoziemców legalnie przebywających na terytorium Unii Europejskiej, została uchwalona ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw^[8].

Przepisy ustawy o wygaszeniu specjalnych rozwiązań mają na celu zapewnienie zbalansowanego efektu pomiędzy obowiązkiem spełnienia wymagań nałożonych na Państwa Członkowskie dyrektywą Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między Państwami Członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami^[9] i solidarnością z osobami dotkniętymi konfliktem zbrojnym w Ukrainie, a zasadą równego traktowania, wyrażającą się w racjonalnym ukształtowaniu praw ekonomicznych beneficjentów ochrony czasowej i efektywności związanych z tą ochroną procedur.

Obecnie na mocy przepisów ustawy o wygaszeniu specjalnych rozwiązań funkcjonuje nowy system udzielania pomocy beneficjentom ochrony czasowej w obszarze zakwaterowania, składający się z dwóch faz:

1. Krótkotrwały pobyt kryzysowy (interwencyjny).

2. Okresowe zakwaterowanie osób z grup szczególnie wrażliwych, które wymagają szczególnego wsparcia.

Za zapewnienie wsparcia cudzoziemcowi, objętemu ochroną czasową w trybie kryzysowym, odpowiada minister właściwy do spraw wewnętrznych.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Z uwagi na trwający remont obiekt jest wyłączony z użytkowania.

^[2] Polska zagłosowała przeciwko wszystkim aktom legislacyjnym wchodzącym w skład Paktu w maju 2024 r. Polska opowiedziała się przeciwko przyjęciu porozumienia z Parlamentem Europejskim z uwagi na niewystarczające uwzględnienie w Pakcie sytuacji Państw Członkowskich graniczących z Białorusią i Rosją, które znajdują się pod ciągłą presją wynikającą ze sztucznie utworzonych szlaków migracyjnych oraz z braku, w ramach nowych rozwiązań, właściwej równowagi pomiędzy odpowiedzialnością a solidarnością, co może potencjalnie stanowić pole do przyszłych sporów pomiędzy instytucjami Unii Europejskiej a Państwami Członkowskimi.

^[3] Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2025/2642 z dnia 22 grudnia 2025 r. w sprawie ustanowienia rocznej puli solidarnościowej na 2026 r. (Dz. Urz. UE L z 2025 r. str. 2642).

^[4] Katalog alternatywnych środków solidarności pozostaje otwarty i może obejmować takie elementy jak wsparcie operacyjne, oddelegowanie służb czy zapewnienie dodatkowego sprzętu.

^[5] Na mocy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.), dalej: ustawa pomocowa.

^[6] Dz. Urz. UE L z 2022 r. Nr 71 str. 1.

^[7] Dz. Urz. UE C z 2025 r. str. 5129.

^[8] Dz. U. poz. 203, dalej: ustawa o wygaszeniu specjalnych rozwiązań, która weszła w życie 5 marca 2026 r.

^[9] Dz. Urz. UE L z Nr 212 str. 12.