Interpelacja nr 16378

do ministra nauki i szkolnictwa wyższego

w sprawie nieprawidłowości w polityce informacyjnej Centrum Łukasiewicz

Zgłaszający: Krzysztof Ciecióra

Data wpływu: 06-04-2026

Szanowny Panie Ministrze,

kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie budzącej poważne wątpliwości praktyki Centrum Łukasiewicz w zakresie realizacji obowiązków wynikających z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Do opinii publicznej docierają liczne sygnały, że Centrum Łukasiewicz – zamiast wykonywać obowiązki informacyjne w duchu przejrzystości i poszanowania prawa obywateli do kontroli działalności podmiotów publicznych – stosuje praktyki polegające na zwlekaniu z udzieleniem odpowiedzi, nadużywaniu instytucji przedłużenia terminów, żądaniu od wnioskodawców dodatkowych wyjaśnień bez wyraźnej podstawy faktycznej lub prawnej, a niekiedy również na odmawianiu udostępnienia informacji, które mają charakter informacji publicznej. Tego rodzaju działania, jeśli mają miejsce, godzą nie tylko w ustawowe prawo do informacji, ale także w standard jawności, który powinien obowiązywać podmiot publiczny finansowany ze środków publicznych i funkcjonujący pod nadzorem ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.

Prawo do informacji publicznej nie jest uprzejmością organu ani dobrą wolą urzędników. Jest ono jednym z podstawowych instrumentów społecznej kontroli nad działalnością instytucji publicznych. Szczególnie dotyczy to podmiotów zarządzających majątkiem publicznym, środkami publicznymi, politykami kadrowymi oraz wydatkowaniem funduszy na badania, rozwój i administrację. Centrum Łukasiewicz, jako centralny podmiot w strukturze Sieci Badawczej Łukasiewicz, powinno w tym zakresie stanowić wzór rzetelności, a nie przykład praktyk zniechęcających obywateli do korzystania z konstytucyjnego i ustawowego prawa do informacji.

Wobec powyższego powstaje pytanie, czy Pan Minister posiada rzeczywistą wiedzę o skali problemu, czy monitoruje sposób wykonywania przez Centrum Łukasiewicz obowiązków informacyjnych oraz czy podejmował lub zamierza podjąć działania nadzorcze i korygujące. Brak reakcji ministra na ewentualne utrwalone naruszenia w podległym lub nadzorowanym podmiocie należałoby bowiem uznać za poważne zaniechanie w obszarze standardów państwa prawa i jawności życia publicznego.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Ile wniosków o udostępnienie informacji publicznej wpłynęło do Centrum Łukasiewicz od 1 marca 2024 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?
  2. Proszę o przedstawienie, w układzie rocznym, ile spośród tych wniosków:
    a) załatwiono w terminie 14 dni,
    b) załatwiono po ustawowym terminie,
    c) objęto zawiadomieniem o przedłużeniu terminu,
    d) zakończono decyzją odmowną,
    e) zakończono umorzeniem postępowania,
    f) pozostawiono bez rozpoznania,
    g) zakwalifikowano jako dotyczące informacji przetworzonej.
  3. W ilu przypadkach Centrum Łukasiewicz wzywało wnioskodawców do:
    a) wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego,
    b) doprecyzowania wniosku,
    c) przedstawienia celu, uzasadnienia lub przyczyn żądania informacji,
    d) przedstawienia dodatkowych danych identyfikacyjnych,
    e) wykazania interesu prawnego lub faktycznego?
  4. Proszę o przekazanie pełnej treści wszystkich obowiązujących w Centrum Łukasiewicz procedur, instrukcji, regulaminów, wytycznych, szablonów odpowiedzi, wzorów pism i wzorów decyzji stosowanych przy rozpatrywaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej.
  5. Która komórka organizacyjna Centrum Łukasiewicz odpowiada za obsługę wniosków o udostępnienie informacji publicznej, kto zatwierdza odpowiedzi i decyzje odmowne oraz jaki jest wewnętrzny obieg dokumentów w tym zakresie?
  6. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego analizowało praktykę Centrum Łukasiewicz w zakresie realizacji ustawy o dostępie do informacji publicznej? Jeśli tak, proszę wskazać:
    a) kiedy takie analizy prowadzono,
    b) jakie były ich ustalenia,
    c) jakie działania naprawcze lub zalecenia wydano,
    d) czy wykonanie tych zaleceń zostało zweryfikowane.
  7. Czy Pan Minister uważa za zgodne z prawem praktyki polegające na żądaniu od wnioskodawców dodatkowych wyjaśnień, które nie są niezbędne do identyfikacji żądanej informacji, albo uzależnianiu odpowiedzi od przedstawienia dodatkowych danych i/lub motywów złożenia wniosku? Jeśli tak, proszę wskazać podstawę prawną takiego stanowiska.
  8. Czy w ocenie Pana Ministra praktyka Centrum Łukasiewicz odpowiada standardom jawności, których należy wymagać od podmiotu publicznego zarządzającego środkami publicznymi i wykonującego zadania o znaczeniu państwowym? Proszę o jednoznaczną odpowiedź, a nie wyłącznie opis procedur.
  9. Czy Pan Minister zleci kontrolę w Centrum Łukasiewicz w zakresie realizacji obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej? Jeśli nie, proszę szczegółowo uzasadnić brak takiej decyzji.
  10. Czy Pan Minister zobowiąże Centrum Łukasiewicz do wdrożenia następujących rozwiązań:
    a) prowadzenia i publikowania zanonimizowanego rejestru wniosków o udostępnienie informacji publicznej,
    b) publikowania zanonimizowanych decyzji odmownych,
    c) publikowania statystyk dotyczących terminowości i sposobu załatwiania wniosków,
    d) opracowania publicznie dostępnej procedury obsługi wniosków o udostępnienie informacji publicznej,
    e) przeprowadzenia obowiązkowych szkoleń dla pracowników i kadry kierowniczej w zakresie ustawy o dostępie do informacji publicznej?
  11. Czy ministerstwo posiada dane porównawcze dotyczące praktyki realizacji obowiązków informacyjnych przez inne podmioty Sieci Badawczej Łukasiewicz? Jeśli tak, proszę wskazać, czy Centrum Łukasiewicz odbiega od średniej pod względem liczby odmów, przedłużeń terminów, skarg i spraw sądowych.
  12. Czy Pan Minister zamierza przedstawić Sejmowi lub opinii publicznej zbiorczą informację o stanie realizacji prawa do informacji publicznej w podmiotach nadzorowanych przez resort, w tym w Centrum Łukasiewicz? Jeśli nie, proszę wyjaśnić dlaczego.
  13. Proszę o wskazanie, czy od 1 marca 2024 r. wobec kierownictwa Centrum Łukasiewicz wyciągnięto jakiekolwiek konsekwencje służbowe, organizacyjne lub nadzorcze związane z nieprawidłowościami w realizacji obowiązków informacyjnych. Jeśli tak, jakie konkretnie.

Proszę o udzielenie odpowiedzi w sposób kompletny, tabelaryczny i oparty na danych, a także o załączenie wszystkich dokumentów źródłowych, procedur, wytycznych, zestawień i informacji statystycznych, które pozwolą zweryfikować rzeczywisty sposób wykonywania przez Centrum Łukasiewicz obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Z poważaniem

Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP