Interpelacja nr 16441

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów

Zgłaszający: Magdalena Sroka

Data wpływu: 08-04-2026

Szanowna Pani Minister,

z najnowszego raportu NIK wynika, że takie usługi jak asystencja osobista czy opieka wytchnieniowa nie są realizowane w sposób stabilny i ciągły, co prowadzi do sytuacji, w której beneficjenci pozostają okresowo bez wsparcia. Raport wskazuje również na poważne nieprawidłowości w zakresie finansowania i rozliczania środków publicznych, w tym przypadki podwójnego finansowania tych samych usług oraz wydatków nieposiadających odpowiedniej dokumentacji. Tego rodzaju sytuacje budzą uzasadnione wątpliwości co do efektywności i przejrzystości systemu.

Kolejnym istotnym problemem jest brak jednolitych standardów realizacji usług na poziomie jednostek samorządu terytorialnego, co skutkuje znacznymi różnicami w dostępie do wsparcia w zależności od miejsca zamieszkania. Taki stan rzeczy prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz sprawiedliwości społecznej, a także obowiązku szczególnej pomocy osobom z niepełnosprawnościami.

NIK wskazała również na niewystarczający nadzór ze strony administracji rządowej nad realizacją programów oraz brak skutecznego monitorowania efektów podejmowanych działań. W konsekwencji państwo nie dysponuje pełną wiedzą na temat realnej skuteczności systemu wsparcia.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie działania naprawcze zostały podjęte przez ministerstwo po publikacji raportu NIK?
2. Czy jest planowane wprowadzenie systemowych, ustawowych rozwiązań gwarantujących ciągłość usług takich jak asystencja osobista i opieka wytchnieniowa?
3. Ilu beneficjentów w latach objętych kontrolą nie otrzymało wsparcia mimo spełniania kryteriów?
4. Jakie środki finansowe zostały zakwestionowane lub uznane za wydatkowane nieprawidłowo oraz czy podjęto działania w celu ich odzyskania?
5. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednolitych standardów realizacji usług na terenie całego kraju?
6. Jakie działania zostaną podjęte w celu zwiększenia nadzoru nad realizacją programów oraz poprawy systemu monitorowania ich efektywności?
7. Czy jest rozważane zwiększenie finansowania systemu wsparcia w związku z rosnącymi potrzebami osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów?
8. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić równość dostępu do wsparcia niezależnie od miejsca zamieszkania?

Z uwagi na skalę ujawnionych nieprawidłowości oraz ich bezpośredni wpływ na jakość życia osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin, ta sprawa wymaga pilnej reakcji oraz wdrożenia kompleksowych rozwiązań systemowych.

Z wyrazami szacunku

Magdalena Sroka
Poseł na Sejm RP