do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie planowanej Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej (OAW) oraz zagrożenia dla ujęcia wody Sokule i bezpieczeństwa wodnego powiatu żyrardowskiego
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 09-04-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w związku z prowadzonymi pracami planistycznymi dotyczącymi budowy Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej (OAW), w tym wariantów przebiegających przez teren powiatu żyrardowskiego, zwracam się z interpelacją dotyczącą potencjalnego zagrożenia dla ujęcia wody Sokule, stanowiącego kluczowe źródło zaopatrzenia w wodę pitną mieszkańców Żyrardowa oraz istotne zabezpieczenie dla innych gmin powiatu żyrardowskiego.
Podkreślenia wymaga fakt, że obawy mieszkańców nie mają charakteru wyłącznie hipotetycznego. Już podczas realizacji wcześniejszej inwestycji drogowej – budowy obwodnicy Żyrardowa – pojawiały się poważne zastrzeżenia dotyczące sposobu zabezpieczenia ujęcia wody Sokule. W przestrzeni publicznej oraz w przekazach medialnych wskazywano na możliwość naruszenia warstw ochronnych zabezpieczających ujęcie, co mogło stwarzać ryzyko skażenia wody dla mieszkańców Żyrardowa i okolicznych gmin. Sprawa była na tyle poważna, że pojawiały się informacje o możliwości skierowania zawiadomienia do organów ścigania w związku z potencjalnym narażeniem mieszkańców na utratę zdrowia lub życia. Doświadczenia te pokazują, że ingerencja infrastrukturalna w tym obszarze niesie realne ryzyko dla bezpieczeństwa wodnego regionu. Jednocześnie należy podkreślić, że choć zagrożenie dotyczy całego powiatu żyrardowskiego, to w szczególności dotyka miasta Żyrardów – jako największego ośrodka miejskiego i najliczebniejszej społeczności korzystającej z tego ujęcia wody.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w analizowanych wariantach przebiegu OAW przewidziano ingerencję w teren ujęcia wody Sokule lub jego strefy ochronne (bezpośrednie i pośrednie)?
2. Czy inwestor – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – przeprowadził szczegółowe analizy oddziaływania inwestycji na zasoby wód podziemnych w rejonie ujęcia Sokule?
Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
3. Czy sporządzono lub planuje się sporządzenie szczegółowych ekspertyz hydrogeologicznych dotyczących wpływu inwestycji na wydajność i jakość wody w ujęciu Sokule?
4. Jakie konkretne rozwiązania techniczne przewidziano w celu ochrony ujęcia wody przed potencjalnym skażeniem (np. systemy uszczelnień, separatory, monitoring jakości wody)?
5. Czy przewidziane zabezpieczenia techniczne ujęcia wody Sokule gwarantują pełną ochronę zasobów wód podziemnych w przypadku wystąpienia zdarzeń nadzwyczajnych, takich jak wypadki drogowe, wycieki substancji niebezpiecznych, awarie infrastruktury lub katastrofy komunikacyjne?
Proszę o wskazanie, czy przeprowadzono analizy ryzyka obejmujące takie scenariusze oraz jakie środki zapobiegawcze i reagowania kryzysowego zostały przewidziane.
6. Czy istnieje ryzyko pogorszenia jakości lub zmniejszenia wydajności ujęcia wody Sokule w wyniku realizacji inwestycji?
7. Jakie działania zostaną podjęte w przypadku stwierdzenia negatywnego wpływu inwestycji na ujęcie wody, w szczególności czy przewidziano zabezpieczenie alternatywnych źródeł zaopatrzenia w wodę dla mieszkańców Żyrardowa oraz pozostałych gmin powiatu?
8. Czy dokonano kompleksowej analizy wpływu inwestycji na bezpieczeństwo wodne całego powiatu żyrardowskiego, w tym wszystkich gmin korzystających z tego systemu zaopatrzenia w wodę?
9. Czy są rozważane warianty przebiegu trasy, które całkowicie omijają obszary zasilania i ochrony ujęcia wody Sokule?
10. Z jakich przyczyn do analizowanych wariantów przebiegu OAW włączono tzw. wariant 4A, który we wcześniejszych etapach prac nie był rekomendowany m.in. ze względu na potencjalnie największe zagrożenie dla ujęcia wody Sokule?
W szczególności proszę o wyjaśnienie, czy wcześniejsze stanowiska organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami, w tym Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wskazywały na niedopuszczalność lub istotne ryzyko związane z tym wariantem.
11. Czy ponowne uwzględnienie wariantu 4A pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa oraz decyzjami i aktami wydanymi przez organa właściwe w sprawach gospodarowania wodami, w tym dyrektora właściwego zarządu zlewni?
12. W jakim terminie jest planowane podjęcie decyzji o wyborze ostatecznego wariantu przebiegu Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej (OAW) na terenie powiatu żyrardowskiego oraz który organ lub instytucja będzie odpowiedzialna za dokonanie tego wyboru?
Proszę również o wskazanie, jakie kryteria będą miały decydujące znaczenie przy wyborze wariantu, w szczególności w zakresie ochrony ujęć wody i bezpieczeństwa mieszkańców.
13. Czy miasto Żyrardów oraz poszczególne gminy powiatu żyrardowskiego przekazały Państwu pisemne stanowiska w sprawie planowanej Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej (OAW), w szczególności w kontekście zagrożenia dla ujęcia wody Sokule oraz bezpieczeństwa wodnego regionu?
Jeżeli tak, proszę o ich udostępnienie wraz z informacją, jakie stanowisko zostało przez te jednostki zajęte.
14. Czy miasto Żyrardów – podobnie jak pozostałe gminy objęte planowanym przebiegiem OAW – miało zapewniony równy dostęp do informacji o możliwości składania uwag i opinii przez mieszkańców w ramach procesu konsultacyjnego, w tym w szczególności o możliwości pobrania dedykowanego formularza i złożenia pisemnego stanowiska?
Z informacji przekazywanych przez mieszkańców wynika, że w przypadku innych gmin taka możliwość była jasno komunikowana, natomiast podczas spotkania informacyjnego w Żyrardowie nie przekazano jednoznacznej informacji w tym zakresie. Proszę o wyjaśnienie, czy proces informowania mieszkańców był prowadzony w sposób jednolity dla wszystkich obszarów objętych inwestycją.
15. Czy jest prawdą, że miasto Żyrardów zostało włączone do procesu konsultacji społecznych dotyczących przebiegu OAW na późniejszym etapie, a informacja skierowana do mieszkańców została przekazana relatywnie późno w stosunku do innych gmin objętych inwestycją?
Jeżeli tak, proszę o wskazanie przyczyn takiego stanu rzeczy.
16. Czy przeprowadzono analizę, czy opóźnione przekazanie informacji mogło wpłynąć na niższą frekwencję mieszkańców podczas spotkania konsultacyjnego, w szczególności biorąc pod uwagę, że spotkanie zostało zorganizowane w godzinach, w których znaczna część mieszkańców kończy pracę zawodową?
17. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane w celu zapewnienia rzeczywistego i równego udziału mieszkańców Żyrardowa w dalszym procesie konsultacyjnym?
Ujęcie wody Sokule stanowi element infrastruktury krytycznej nie tylko dla miasta Żyrardowa, ale również dla całego powiatu żyrardowskiego.
Jakiekolwiek zagrożenie dla jego funkcjonowania może mieć bezpośredni wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców.
W szczególności należy podkreślić, że Żyrardów – jako największe miasto w powiecie – jest najbardziej narażony na skutki ewentualnego kryzysu wodnego.
W związku z powyższym jest konieczne zapewnienie pełnej transparentności procesu inwestycyjnego oraz jednoznaczne wykazanie, że planowana inwestycja nie doprowadzi do zagrożenia strategicznych zasobów wodnych regionu.