Interpelacja nr 16499

do ministra spraw wewnętrznych i administracji

w sprawie planów dalszego uszczelnienia muru na granicy polsko-białoruskiej, w tym analizy zastosowania elektrycznego systemu zabezpieczenia

Zgłaszający: Dariusz Matecki

Data wpływu: 11-04-2026

W ostatnich latach granica państwowa Rzeczypospolitej Polskiej z Republiką Białorusi stała się miejscem permanentnej presji migracyjnej oraz działań o charakterze hybrydowym, inspirowanych i wspieranych przez reżim białoruski. Ochrona tej granicy jest jednym z podstawowych obowiązków państwa polskiego, zarówno z punktu widzenia bezpieczeństwa obywateli, jak i nienaruszalności terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z publicznych komunikatów rządu wynika, że prowadzono już modernizację zapory fizycznej oraz bariery elektronicznej, rozszerzano zabezpieczenia na odcinkach rzecznych, utrzymywano strefę buforową, a także zapowiadano kolejne działania obejmujące m.in. zakup dronów, budowę drogi wzdłuż granicy, rozwój systemów teleinformatycznych oraz dalsze wzmacnianie infrastruktury granicznej w ramach szerszych programów bezpieczeństwa państwa.

Jednocześnie skala zagrożeń pokazuje, że kwestia szczelności bariery granicznej nie może być traktowana jako zamknięta. W debacie publicznej pojawiają się pytania, czy poza dotychczasowymi rozwiązaniami rząd rozważał także wdrożenie mocniejszych środków technicznych, które realnie utrudniłyby sforsowanie zapory, w tym systemu elektrycznego zabezpieczenia muru lub jego wybranych odcinków, oczywiście pod warunkiem zgodności takiego rozwiązania z prawem krajowym, unijnym i międzynarodowym oraz z wymogami bezpieczeństwa.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie są obecnie, według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację, plany rządu dotyczące dalszego wzmacniania zabezpieczenia granicy polsko-białoruskiej?
2. Czy planowana jest dalsza rozbudowa lub modernizacja zapory fizycznej na granicy z Białorusią, a jeżeli tak, to na których odcinkach i w jakim terminie?
3. Czy planowane jest dalsze rozszerzanie bariery elektronicznej, systemów monitoringu, czujników, kamer, oświetlenia, systemów analizy obrazu oraz rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji służących wykrywaniu prób nielegalnego przekroczenia granicy?
4. Czy rząd planuje objąć dodatkowymi zabezpieczeniami odcinki szczególnie narażone na nielegalne przekroczenia, w tym rzeki, mokradła, przepusty wodne, cieki wodne oraz inne miejsca wykorzystywane do obchodzenia zapory?
5. Jaki jest aktualny harmonogram budowy drogi patrolowej lub innych dróg technicznych wzdłuż granicy oraz jaki jest przewidywany koszt tych inwestycji?
6. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Straż Graniczna, Ministerstwo Obrony Narodowej albo inne podległe lub nadzorowane jednostki prowadziły analizy dotyczące zastosowania elektrycznego systemu zabezpieczenia muru lub jego wybranych odcinków?
7. Jeżeli takie analizy były prowadzone, to proszę o wskazanie:
   a) kiedy były prowadzone,
   b) jakie instytucje brały w nich udział,
   c) jakie były ich zasadnicze wnioski,
   d) czy oszacowano koszty wdrożenia takiego rozwiązania,
   e) czy oceniano zgodność takiego rozwiązania z obowiązującym prawem oraz normami bezpieczeństwa.
8. Czy rząd dopuszcza zastosowanie na granicy rozwiązań aktywnego technicznego odstraszania, które skutecznie uniemożliwiałyby forsowanie zapory?
9. Jeżeli rząd nie rozważał lub nie zamierza rozważać zastosowania elektrycznego systemu zabezpieczenia, to z jakich konkretnie powodów: prawnych, technicznych, finansowych, operacyjnych czy politycznych?
10. Czy rząd posiada analizy porównawcze dotyczące rozwiązań stosowanych przez inne państwa w zakresie aktywnego zabezpieczania granic lądowych i infrastruktury granicznej? Jeżeli tak, to jakie wnioski z tych analiz przyjęto dla Polski?
11. Jakie dodatkowe środki techniczne i organizacyjne mają zostać wdrożone w latach 2026–2027, aby jeszcze skuteczniej uniemożliwiać niszczenie zapory, rozginanie przęseł, przecinanie zabezpieczeń oraz organizowanie prób masowego szturmowania granicy?
12. Czy planowane jest zwiększenie liczby funkcjonariuszy Straży Granicznej, żołnierzy oraz patroli działających bezpośrednio przy barierze granicznej, a jeżeli tak, to o ile etatów i w jakim terminie?
13. W jaki sposób rząd zamierza skoordynować działania Straży Granicznej, Policji, wojska oraz inwestycje realizowane w ramach Tarczy Wschód, tak aby stworzyć jednolity i wielowarstwowy system ochrony granicy z Białorusią?
14. Czy rząd planuje przedstawienie Sejmowi całościowego raportu dotyczącego skuteczności obecnych zabezpieczeń granicznych, kosztów ich utrzymania oraz planów dalszej rozbudowy?

Z uwagi na wagę sprawy dla bezpieczeństwa państwa oczekuję odpowiedzi szczegółowej, obejmującej zarówno stan obecny, jak i konkretne plany inwestycyjne, organizacyjne oraz legislacyjne dotyczące ochrony granicy polsko-białoruskiej.