Odpowiedź na interpelację nr 1659

w sprawie wynagrodzenia pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, centrach integracji społecznej, jednostkach organizacyjnych wspierania rodzin i systemu pieczy zastępczej oraz w centrach usług społecznych

Odpowiadający: minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk

Warszawa, 19-04-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację nr 1659 Pani Poseł Anny Dąbrowskiej-Banaszek w sprawie wynagrodzenia pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, centrach integracji społecznej, jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej oraz w centrach usług społecznych, uprzejmie przedstawiam – w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministrem Finansów – następujące informacje.

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej istnieje pełna świadomość faktu, iż zakres obowiązków pracowników pomocy społecznej jest ogromny, a pracownicy jednostek organizacyjnych pomocy społecznej pełnią bardzo ważną rolę w realizacji zadań państwa oraz samorządów na rzecz rodzin i osób wymagających wsparcia. Mając na uwadze powyższe, podjęte zostały działania mające na celu przyjęcie rozwiązań w zakresie możliwości wsparcia finansowego wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej ze środków budżetu państwa.

W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów ujęto projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (UD24).

Dzięki rozwiązaniom zawartym w ww. projekcie możliwe będzie przyjmowanie programów rządowych, które umożliwią dofinansowanie samorządom wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej (ośrodkach pomocy społecznej, powiatowych centrach pomocy rodzinie, centrach usług społecznych, domach pomocy społecznej, placówkach specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodkach interwencji kryzysowej, ośrodkach wsparcia, w tym: ośrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dziennych domach pomocy, domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schroniskach dla osób bezdomnych, schroniskach dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi, klubach samopomocy). Dofinansowanie będzie dotyczyć także kosztów składek od wynagrodzeń. Nowe przepisy będą stanowić podstawę prawną do przyjmowania przez Radę Ministrów programów rządowych i określają ich ogólne warunki, natomiast zasady realizacji i rozliczenia przeznaczanych środków zostaną określone w poszczególnych programach.

Przedmiotowy projekt ustawy został przyjęty przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 19 marca br.

Jednocześnie informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zostanie podjęty proces legislacyjny dotyczący nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1960, z późn. zm.). Celem projektu będzie m.in. uaktualnienie, podwyższenie minimalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Należy jednak pamiętać, że o polityce zatrudnienia w danej jednostce samorządowej decyduje pracodawca samorządowy. Powyższe wynika z samodzielności, stanowiącej atrybut funkcjonowania samorządu terytorialnego. Dlatego też, zarówno poziom zatrudnienia, jak i wynagradzania (również w samorządowych jednostkach organizacyjnych) zależą od sytuacji finansowej jednostki samorządowej oraz prowadzonej w jednostce polityki zatrudnienia.

Ponadto, należy dodać, że wynagrodzenie pracowników samorządowych, dla których podstawę zatrudnienia stanowi umowa o pracę, zgodnie z obligatoryjnym regulaminem wynagradzania kształtuje pracodawca. W regulaminie wynagradzania można określić dodatkowe, szczegółowe warunki wynagradzania, m.in. dodatki, premie, nagrody. Zatem kształtowanie całkowitej wysokości wynagrodzenia pracowników samorządowych pozostaje w gestii pracodawców samorządowych. Zarówno przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 530) jak i ww. rozporządzenia Rady Ministrów nie regulują kwestii podwyżek wynagrodzeń ani ich wysokości czy częstotliwości.

Odnosząc się do kwestii kadr medycznych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej wyjaśniam, że w obecnym stanie prawnym pielęgniarki (oraz inni pracownicy medyczni) zatrudnieni w domach pomocy społecznej są pracownikami samorządowymi i nie obejmują ich regulacje zawarte w ustawie o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Wyjaśniam, że zagadnienia związane ze świadczeniem usług medycznych w domach pomocy społecznej oraz różnym statusem pracowników medycznych zatrudnionych w tych placówkach i w podmiotach ochrony zdrowia wymagają analizy oraz konsultacji z Ministerstwem Zdrowia.

Mając na względzie, iż świadczenie usług medycznych w domach pomocy społecznej oraz kwestia statusu pracowników medycznych zatrudnionych w tych placówkach jest istotna z punktu widzenia jakości i efektywności usług świadczonych przez domy pomocy społecznej informuję, iż przedmiotowa problematyka będzie przedmiotem prac Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej we współpracy z Ministerstwem Zdrowia.

Informuję także, że wysokość wynagrodzeń pielęgniarek zatrudnionych w domach pomocy społecznej była tematem dyskusji Zespołu do spraw Ochrony Zdrowia i Polityki Społecznej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST) w 2022 r. Ponadto, omawiane zagadnienie będzie przedmiotem obrad ww. Zespołu KWRiST w 2024 r.

Mam nadzieję, że przedstawione wyżej informacje oraz wyjaśnienia zostaną uznane za satysfakcjonujące i wyczerpujące.

Z wyrazami szacunku

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej