do ministra obrony narodowej
w sprawie powszechnego systemu szkoleń wojskowych
Zgłaszający: Mariusz Błaszczak
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 7 marca 2025 r. premier Donald Tusk podczas konferencji prasowej zapowiedział wprowadzenie powszechnego programu szkoleń wojskowych wzorowanego na modelu szwajcarskim (obejmuje on wynagrodzenie, ulgi, możliwość przechowywania broni służbowej w domu, coroczne obowiązkowe doskonalenie dla mężczyzn w wieku poborowym), uwzględniającego doświadczenie bojowe armii ukraińskiej. Zgodnie z deklaracją szefa rządu program miał obejmować podstawowe przygotowanie wojskowe oraz specjalistyczne kursy dostosowane do różnych grup społecznych i zawodowych. Zapowiedziano również dodatkowe zachęty, takie jak umożliwienie skończenia kursu zawodowego prawa jazdy, w tym na pojazdy ciężarowe. Zgodnie z deklaracjami premiera model szkolenia miał powstać w ciągu kilku tygodni od dnia konferencji, a pełna implementacja do końca 2025 roku, z docelową skalą 100 tys. przeszkolonych rocznie od 2027 roku. Natomiast według infografik opublikowanych przez Kancelarię Premiera na platformie X za miesiąc planowanego dobrowolnego szkolenia specjalistycznego przeznaczonego dla chętnych w wieku 18-60 miało przysługiwać świadczenie w wysokości 6000 zł.
Jednocześnie w listopadzie 2025 roku Ministerstwo Obrony Narodowej uruchomiło pilotażowy program szkoleń obronnych „wGotowości", który zgodnie z deklaracjami resortu został uruchomiony w docelowej formie na początku marca 2026 roku. Zgodnie z informacjami udostępnionymi przez Ministerstwo Obrony Narodowej kurs obejmuje dwie ścieżki szkoleniowe: „Odporność”, trwającą 8 godzin, przeznaczoną dla osób od 13. roku życia, której celem jest wzmocnienie odporności psychicznej, fizycznej oraz społecznej, a także ścieżkę „Rezerwy”, kierowaną do kandydatów bez przeszkolenia wojskowego, żołnierzy rezerwy oraz kandydatów na oficerów rezerwy. Zgodnie z informacją zamieszczoną na oficjalnej witrynie Ministerstwa Obrony Narodowej (https://www.wojsko-polskie.pl/wgotowosci) realizowane szkolenia „nie mają charakteru wojskowego i nie wpływają na służbę wojskową”, nie są etapem obowiązkowym dla kandydatów do służby zawodowej i w żadnym stopniu nie pomagają w naborze do służby wojskowej. Co więcej, zgodnie z udostępnioną informacją: „szkolenie ma charakter edukacyjno-praktyczny, a jego celem jest podniesienie świadomości i umiejętności obywateli w zakresie bezpieczeństwa i obrony, a nie rekrutacja do wojska. Osoba, która po ukończeniu szkolenia chciałaby dobrowolnie wstąpić do rezerwy lub służby wojskowej, może to zrobić na odrębnych zasadach – poprzez złożenie wniosku w Wojskowym Centrum Rekrutacji i przejście odpowiednich procedur”.
Jednocześnie, w tym samym czasie decyzją rządu w ustawie budżetowej na 2026 roku zdecydowano o radykalnym zmniejszeniu liczby żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (20 000 żołnierzy, spadek o 15 000 żołnierzy w stosunku do ustawy budżetowej na 2025 rok) oraz aktywnej rezerwy (7 000 żołnierzy, spadek aż o 23 000 żołnierzy w stosunku do ustawy budżetowej na 2025 rok). Ograniczono więc kanały naboru do wojska umożliwiające budowę realnych rezerw osobowych oraz zwiększania liczebności Sił Zbrojnych RP.
Wobec powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Dlaczego mimo upływu ponad roku i określonego przez premiera Donalda Tuska harmonogramu wprowadzenia powszechnego systemu szkoleń wojskowych wzorowanych na modelu szwajcarskim, żadna z zapowiedzi premiera nie została zrealizowana?
2. Dlaczego mimo tego, że premier Donald Tusk ogłosił program szkoleń na początku marca 2025 roku, a opracowanie programu szkoleń zapowiedział „w ciągu kilku tygodni”, minister obrony narodowej powołał zespół do jego opracowania dopiero w połowie sierpnia 2025 roku?
3. Kto imiennie podjął decyzję o realizacji, a w szczególności finansowania, szkoleń obronnych „wGotowości” przez ministra obrony narodowej, a nie ministra właściwego w sprawach wewnętrznych?
4. Mając na uwadze zakres prowadzonych szkoleń, czy podejmując decyzję, o której mowa w pytaniu numer trzy nie naruszono przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej (w szczególności art. 29 ust. 4 pkt 4) z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, która w szczególności w rozdziale 6, który szczegółowo określa system realizacji i finansowania szkolenia, ćwiczenia i edukacji z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej?
5. Jakie są ustalenia ewaluacji części pilotażowej programu szkoleń obronnych „wGotowości” przeprowadzonej w styczniu 2026 roku? Kto imiennie opracował wyniki ewaluacji i kto je zatwierdził, a także gdzie są one dostępne?
6. Ile osób faktycznie ukończyło program szkoleń obronnych w ramach pilotażu w 2025 roku oraz od 1 stycznia do 31 marca 2026 roku, proszę o informację w podziale na ścieżkę „Odporność” i „Rezerwa”?
7. Ile osób mimo rejestracji do udziału w szkoleniu obronnym nie przystąpiło do zajęć? Proszę o informację w podziale na ścieżkę „Odporność” i „Rezerwa”.
8. Jakie środki na realizację programu szkoleń obronnych „wGotowości” poniesiono w budżecie resortu obrony narodowej w 2025 roku? Z jakich pozycji budżetowych i którego dysponenta budżetowego w ramach resortu przeniesiono środku na ten cel?
9. Jakie środki na realizację programu szkoleń obronnych „wGotowości” przewidziano w budżecie resortu obrony narodowej na 2026 rok?
10. Czy prawdą jest to, że program szkoleń obronnych „wGotowości” w 2026 roku jest finansowany ze środków Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, które pierwotnie miały być przeznaczone na szkolenie żołnierzy zawodowych, co może mieć negatywny wpływ na gotowość bojową jednostek wojskowych?
11. Jaki wpływ ma tak istotne zaangażowanie żołnierzy prowadzących zajęcia szkoleniowe (instruktorów) oraz infrastruktury wojskowej na potrzeby programu szkoleń obronnych „wGotowości” na realizację programu szkolenia w Siłach Zbrojnych RP?
12. Dlaczego mimo zapowiedzi premiera wprowadzenia powszechnego systemu szkoleń wojskowych znacząco ograniczono liczbę przyjmowanych żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz aktywnej rezerwy, co negatywnie wpływa na system rezerw osobowych? Wobec powyższego jak to realne działania przekładają się na plany utworzenia „Armii 500 tysięcy”?
13. Czy prawdą jest to, że ze względu na brak możliwości kontynuacji szkolenia w ramach szkolenia specjalistycznego, a docelowo ze względu na brak wolnych etatów powołania do służby zawodowej, odnotowano liczne przypadki rezygnacji z rozpoczęcia służby w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej?