do ministra klimatu i środowiska
w sprawie kopalni na Jurze Krakowsko-Czestochowskiej
Zgłaszający: Kamil Wnuk
Data wpływu: 19-04-2026
Szanowna Pani Minister,
z coraz większym niepokojem mieszkańcy powiatu zawierciańskiego, lokalne samorządy oraz organizacje społeczne obserwują działania zmierzające do uznania złóż rud cynku i ołowiu „Zawiercie 3” oraz „Zawiercie 1” za złoża strategiczne. Tego rodzaju decyzja nie jest bowiem neutralnym aktem administracyjnym, lecz realnym otwarciem drogi do budowy kopalni rud cynku i ołowiu na terenie regionu, który od lat rozwija się w oparciu o zupełnie inny model gospodarczy - oparty na środowisku, krajobrazie, turystyce, rolnictwie i jakości życia mieszkańców.
W odpowiedzi na wcześniejszą interpelację nr 14576 ministerstwo powoływało się na formalną procedurę wynikającą z ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. Trudno jednak uznać samo odwoływanie się do procedury za wystarczającą odpowiedź w sytuacji, gdy lokalna społeczność odbiera działania ministerstwa jako próbę przepchnięcia decyzji o ogromnych konsekwencjach społecznych, środowiskowych i gospodarczych bez rzeczywistego uwzględnienia głosu mieszkańców.
Mieszkańcy, samorządowcy oraz organizacje społeczne alarmują, że uznanie tych złóż za strategiczne może uruchomić proces prowadzący do degradacji środowiska naturalnego, obniżenia poziomu wód gruntowych, zagrożenia dla zasobów wody pitnej, zanieczyszczenia gleby i powietrza oraz nieodwracalnego osłabienia potencjału turystycznego Jury Krakowsko-Częstochowskiej. W praktyce oznacza to postawienie pod znakiem zapytania przyszłości całego regionu po to, by uprzywilejować ryzykowną inwestycję wydobywczą, wobec której społeczny sprzeciw jest jednoznaczny i wielokrotnie artykułowany.
Trudno nie odnieść wrażenia, że w tej sprawie interes społeczności lokalnej traktowany jest jako przeszkoda, a nie jako podmiot ochrony. Tymczasem państwo nie może mówić o zrównoważonym rozwoju, jeśli jednocześnie próbuje narzucić mieszkańcom inwestycję, która może zniszczyć ich przestrzeń życia, zagrozić wodzie, zdrowiu, lokalnej gospodarce i dorobkowi wielu lat pracy samorządów oraz mieszkańców.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza nadal procedować uznanie złóż „Zawiercie 3” oraz „Zawiercie 1” za złoża strategiczne pomimo wyraźnego sprzeciwu mieszkańców, samorządów i organizacji społecznych?
2. Czy Pani Minister uważa, że interes państwa w zakresie zabezpieczenia surowców usprawiedliwia podejmowanie decyzji wbrew interesowi lokalnych społeczności, których codzienne życie, zdrowie i bezpieczeństwo mogą zostać trwale naruszone?
3. Czy ministerstwo sporządziło analizę pełnych kosztów społecznych, środowiskowych i gospodarczych potencjalnej inwestycji wydobywczej, obejmującą skutki dla zasobów wodnych, rolnictwa, turystyki, zdrowia mieszkańców i jakości życia w regionie?
Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej głównych wniosków.
4. Czy ministerstwo posiada ekspertyzy potwierdzające, że planowana działalność wydobywcza nie zagrozi zasobom wody pitnej oraz nie doprowadzi do obniżenia poziomu wód gruntowych na terenach objętych inwestycją i w ich sąsiedztwie?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować mieszkańcom, że region nie zostanie narażony na skażenie gleby, powietrza oraz trwałe zniszczenie walorów krajobrazowych i przyrodniczych?
6. Czy w ocenie ministerstwa budowa kopalni rud cynku i ołowiu na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej pozostaje zgodna z dotychczasowym kierunkiem rozwoju regionu, opartym na turystyce, środowisku i jakości życia mieszkańców?
7. Jakie konkretne stanowiska w tej sprawie zajęły właściwe gminy, powiaty i organizacje społeczne oraz w jaki sposób zostały one uwzględnione w toku postępowania?
8. Czy ministerstwo przeprowadziło rzeczywiste konsultacje społeczne, czy jedynie ograniczyło się do formalnego zebrania stanowisk bez realnej gotowości do zmiany kierunku działania?
9. Czy Pani Minister może jednoznacznie zadeklarować, że bez społecznej akceptacji i bez pełnego wykazania braku zagrożeń środowiskowych inwestycja nie będzie dalej forsowana?
10. Jak ministerstwo zamierza odbudować zaufanie mieszkańców, którzy odbierają działania resortu jako próbę lekceważenia ich głosu i marginalizowania ich obaw?
11. Czy ministerstwo bierze pod uwagę, że forsowanie tej decyzji może doprowadzić do trwałego konfliktu społecznego i utraty zaufania obywateli do instytucji państwa?
12. Czy Pani Minister jest gotowa jednoznacznie odstąpić od działań zmierzających do uznania złóż „Zawiercie 3” i „Zawiercie 1” za strategiczne, jeżeli nie zostanie wykazane ponad wszelką wątpliwość, że inwestycja nie zagraża wodzie, zdrowiu mieszkańców i przyszłości regionu?
W mojej ocenie państwo nie może budować swojej polityki surowcowej przeciwko własnym obywatelom. Nie można mówić o odpowiedzialnym rozwoju, jeśli jego ceną miałaby być degradacja środowiska, zagrożenie dla zasobów wody, uderzenie w lokalną gospodarkę i zniszczenie potencjału regionu, który od lat rozwija się dzięki swoim walorom przyrodniczym i krajobrazowym. Głos mieszkańców nie może być traktowany jako niewygodny dodatek do procedury. Powinien być jednym z kluczowych kryteriów podejmowania decyzji.
Z wyrazami szacunku
Poseł na Sejm RP
Kamil Wnuk