w sprawie funkcjonowania straży gminnych i miejskich w zakresie realizacji czynności kontrolnych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 11-05-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 16748 pani poseł Małgorzaty Pępek w sprawie funkcjonowania straży gminnych i miejskich w zakresie realizacji czynności kontrolnych uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W ramach Zespołu do Spraw Administracji Publicznej i Bezpieczeństwa Obywateli Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego funkcjonuje grupa robocza do spraw straży gminnych (miejskich) stanowiąca płaszczyznę dialogu ze stroną samorządową, w tym z przedstawicielami ww. formacji, na tematy dotyczące zmian obowiązujących przepisów prawa regulujących funkcjonowanie straży gminnych (miejskich). W ramach prac ww. grupy roboczej został opracowany projekt rozporządzenia[1] zmieniającego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego[2]. W takcie prac nad ww. projektem przedstawiciele zarówno straży gminnych (miejskich), jak i jednostek samorządu terytorialnego nie zgłaszali postulatu polegającego na wprowadzeniu zmian w zakresie rozszerzenia uprawnienia do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenie wskazane w art. 10 ust. 2d[3] ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach[4]. W związku z powyższym w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie są prowadzone prace legislacyjne w omawianym obszarze.
Natomiast odnosząc się do opisanych w wystąpieniu pani poseł barier prawnych ograniczających skuteczność działań kontrolnych realizowanych przez funkcjonariuszy straży gminnych (miejskich), uprzejmie informuję, że w ocenie MSWiA, co również zostało wskazane w niniejszym wystąpieniu, ww. funkcjonariusze posiadają środki prawne, które mogą zastosować wobec sprawców przedmiotowego wykroczenia, w postaci skierowania wniosku o ukaranie do sądu rejonowego. Fakt dodania wskazanego wykroczenia do katalogu wykroczeń, w stosunku do których strażnicy straży gminnych (miejskich) mogą nakładać grzywny w drodze mandatu karnego, nie stanowi rozwiązania omawianej sytuacji. Wydaje się bowiem, że problemem, który utrudnia strażnikom wykonywanie ich czynności kontrolnych, jest samo dopuszczenie się tego rodzaju czynu zabronionego, tj. utrudnianie lub udaremnianie przeprowadzenia kontroli, a nie kwestia braku możliwości ukarania za takie zachowanie. Należy mieć na uwadze, że nawet przyznając w tym zakresie uprawnienie mandatowe strażnikom gminnym (miejskim), osoba karana mandatem zawsze może odmówić jego przyjęcia, wówczas strażnik jest zobowiązany do skierowania do sądu wniosku o ukaranie.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12409652/katalog/13199966#13199966
[2] Dz. U. 2026 poz. 167
[3] Kto utrudnia lub udaremnia przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 6 ust. 5a – podlega karze grzywny.
[4] Dz. U. 2025 poz. 733