do ministra klimatu i środowiska
w sprawie różnic między systemem kaucyjnym w Polsce i Norwegii
Zgłaszający: Tomasz Rzymkowski
Data wpływu: 20-04-2026
Szanowna Pani Minister,
system kaucyjny budzi kontrowersje, skutkując ożywionymi dyskusjami i pytaniami. Widać to po dużej liczbie interpelacji poselskich, ale nie znalazłem w żadnej zagadnienia, o które chcę zapytać. Na portalu Facebook opublikowano krótki film (https://www.facebook.com/watch/?v=2174434193305563), który przedstawia system kaucyjny w Norwegii, porównując go z polskim. Najciekawsze w tym porównaniu jest to, że w Polsce trzeba wrzucać opakowania do automatów pojedynczo, tymczasem w Norwegii konsument wrzuca cały worek puszek i butelek, a automat sam to wszystko sortuje i liczy.
Narrator filmu wyjaśnił, że rząd norweski zmotywował – za pomocą podatku za każde wyrzucone opakowanie – firmy do wymyślenia systemu przyjmowania opakowań. Chcąc uniknąć podatku przedsiębiorstwa nawiązały współpracę, zrobiły badania i ustaliły cenę, która motywuje ludzi do oddawania opakowań. Efektem systemu kaucyjnego jest odzysk 97% opakowań, co w liczbach bezwzględnych oznacza miliard. Niektóre trafiają do sklepów nawet 50 razy. Operator systemu (Tomra) zainstalował 87 tys. automatów w 60 krajach. Autor podsumowuje: „System nie jest tajny, można go gotowego pobrać, więc dlaczego u nas uparli się, żeby wymyśleć go na nowo?“.
Rok temu zapowiadano, że w automatach pojawi się opcja rozliczeń bezgotówkowych, czyli bezpośrednio na kartę płatniczą lub BLIK konsumenta. Miała dojść możliwość zapisania środków na koncie klienta w postaci cyfrowej (np. e-paragon), bez konieczności drukowania potwierdzenia. Konsument miał wybierać między takim nowoczesnym rozwiązaniem a tradycyjnym kuponem. Wątek ten jednak szybko zniknął z przestrzeni publicznej.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Dlaczego do automatów w Polsce trzeba wrzucać opakowania pojedynczo? Dlaczego nie można zrobić tak, jak w Norwegii, czyli wrzucić całego worka, aby system sam posortował opakowania?
2. Czy prawdą jest to, co mężczyzna mówi na filmie o nakłonieniu specjalnym podatkiem norweskich producentów napojów do wymyślenia systemu kaucyjnego? Dlaczego nie można było tak samo zrobić w Polsce?
3. Czy opcja rozliczeń bezgotówkowych w systemie kaucyjnym będzie w przyszłości wprowadzona?
Z poważaniem
dr Tomasz Rzymkowski