w sprawie skutków wzrostu cen paliw dla realizacji ustawowych zadań gmin, w szczególności dowozu uczniów i lokalnego transportu zbiorowego oraz potrzeby uruchomienia mechanizmów osłonowych dla jednostek samorządu terytorialnego
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii Konrad Wojnarowski
Warszawa, 20-06-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posła Jarosława Krajewskiego o numerze 16778 w sprawie skutków wzrostu cen paliw dla realizacji ustawowych zadań gmin, w szczególności dowozu uczniów i lokalnego transportu zbiorowego oraz potrzeby uruchomienia mechanizmów osłonowych dla jednostek samorządu terytorialnego, poniżej przedstawiam co następuje.
Ministerstwo Energii prowadzi bieżący monitoring sytuacji na rynku paliw, obejmujący w szczególności poziom cen detalicznych podstawowych paliw ciekłych oraz stabilność dostaw. Pakiet stabilizacyjny „Ceny Paliw Niżej (CPN)” został zaprojektowany jako instrument o charakterze systemowym, którego celem jest ograniczenie presji kosztowej w całej gospodarce, w tym również w sektorze publicznym.
Założeniem pakietu, przełożenie obniżki cen paliw ciekłych na poziomie rynku detalicznego, przekłada się na ograniczenie presji kosztowej w całej gospodarce, w tym również na niższe koszty funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego. Dotyczy to zarówno kosztów realizacji usług publicznych, wymagających wykorzystania paliw, takich jak transport zbiorowy czy dowóz uczniów do szkół, jak również pozostałych obszarów działalności JST, w których ceny paliw i nośników energii mają istotny wpływ na strukturę wydatków.
Pakiet CPN ma charakter instrumentu systemowego i powszechnego – jego celem jest stabilizacja kosztów po stronie wszystkich odbiorców, w tym podmiotów realizujących zadania publiczne, poprzez obniżenie cen paliw względem scenariusza braku interwencji rządu. Dlatego jego efekt należy oceniać w kategoriach ograniczenia skali wzrostu kosztów oraz zwiększenia przewidywalności finansowej, a nie wyłącznie poprzez porównanie z poziomami cen sprzed wystąpienia nadzwyczajnych zaburzeń rynkowych.
Analizy prowadzone przez resort energii koncentrują się na wpływie zastosowanych instrumentów podatkowych i regulacyjnych na poziom cen paliw, a nie na szczegółowej strukturze kosztów poszczególnych usług publicznych realizowanych przez gminy, które pozostają poza bezpośrednimi kompetencjami Ministerstwa Energii. Do Ministerstwa wpływają na bieżąco zapytania, wnioski oraz petycje dotyczących sytuacji na rynku paliw, w tym poziomu cen paliw silnikowych na stacjach oraz ich wpływu na sytuację gospodarstw domowych i przedsiębiorców. Zgłoszenia te mają zróżnicowany charakter i pochodzą zarówno od obywateli, jak i od podmiotów gospodarczych.
Jednocześnie należy wskazać, że w okresie od 30 marca 2026 r., tj. od momentu wejścia w życie pakietu, do Ministerstwa Energii wpłynęło jedno wystąpienie odnoszące się bezpośrednio do skutków wzrostu cen paliw dla realizacji zadań publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego. Wystąpienie to zostało skierowane przez Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej i było przedmiotem odrębnej odpowiedzi Ministra Energii. W analizowanym okresie nie odnotowano natomiast napływu analogicznych wystąpień ze strony innych jednostek samorządu terytorialnego, organizacji samorządowych ani wykonawców usług publicznych, które wskazywałyby na systemowe zagrożenia dla realizacji zadań publicznych, wynikające ze wzrostu cen paliw.
W odpowiedzi na postulaty zgłoszone przez Związek Gmin Wiejskich RP, zostały podjęte działania o charakterze systemowym, mające na celu ograniczenie presji kosztowej wynikającej z gwałtownego wzrostu cen paliw. Kluczowym elementem tych działań było wprowadzenie pakietu stabilizacyjnego „Ceny Paliw Niżej (CPN)”, obejmującego czasowe obniżenie obciążeń podatkowych oraz mechanizm maksymalnych cen detalicznych paliw. Założeniem wprowadzonych rozwiązań jest obniżenie kosztów działalności wszystkich podmiotów wykorzystujących paliwa, w tym jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania publiczne, poprzez zmniejszenie kosztów transportu, usług komunalnych oraz bieżącego funkcjonowania jednostek organizacyjnych JST. Zastosowane instrumenty mają charakter powszechny i systemowy, co oznacza, że oddziałują na koszty JST pośrednio, poprzez ogólną stabilizację cen paliw w gospodarce. Zgłoszone postulaty dotyczące dedykowanych mechanizmów rekompensat dla jednostek samorządu terytorialnego pozostają przedmiotem analiz prowadzonych z uwzględnieniem obowiązujących uwarunkowań prawnych, budżetowych oraz kompetencyjnych. Kwestie ewentualnych instrumentów wsparcia o charakterze budżetowym lub sektorowym należą jednak do kompetencji właściwych ministrów ds. transportu publicznego, finansów publicznych oraz funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Konrad Wojnarowski
Podsekretarz stanu