w sprawie kontynuacji programu wsparcia samorządów w zakresie likwidacji miejsc, gdzie składowane są odpady niebezpieczne, oraz systemowego ograniczenia działania tzw. mafii śmieciowych
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 10-06-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 16827 Pana Posła Łukasza Kmity w sprawie kontynuacji programu wsparcia samorządów w zakresie likwidacji miejsc, gdzie składowane są odpady niebezpieczne, oraz systemowego ograniczenia działania tzw. mafii śmieciowych, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Organy PSP przeprowadzają czynności kontrolno-rozpoznawcze w miejscach, w których gromadzone są odpady oraz sprawują nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych przez podmioty zobowiązane prawnie do zapewnienia ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
Podkreślenia natomiast wymaga, że w przypadku „nielegalnych wysypisk odpadów” problem nie wynika z nieprzestrzegania przepisów przeciwpożarowych ani z potrzeby ich egzekwowania, lecz z faktu nielegalnego nagromadzenia odpadów. W odniesieniu do tego rodzaju miejsc, takich jak np. nielegalne wysypisko odpadów w Kluczach-Osadzie czy nielegalne składowisko odpadów niebezpiecznych na terenie byłej fabryki OFNE, działania organów PSP mają zasadniczo charakter uzupełniający i wspierają organy właściwe w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów prawa z zakresu ochrony środowiska oraz gospodarowania odpadami.
W odniesieniu do nielegalnego wysypiska odpadów w Kluczach-Osadzie informuję, że Starosta Powiatowy w Olkuszu, jeszcze przed wskazanym w interpelacji okresem, wydał decyzje: z 20 czerwca 2017 r. oraz z 12 lipca 2017 r. o cofnięciu zezwoleń na zbieranie odpadów podmiotom prowadzącym działalność na terenie przemysłowym po byłej papierni w miejscowości Klucze.
Natomiast Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu, na wniosek Starosty Powiatowego w Olkuszu, 12 września 2019 r. wydał w przedmiotowej sprawie opinię na podstawie art. 26a ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach[1], zgodnie z którą „z terenu, na którym zgromadzone są odpady w Gminie Klucze przy ul. Osada 4 (…) niezbędne jest niezwłoczne usunięcie odpadów ze względu na występujące bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru, który w konsekwencji spowodować może zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska”.
Obecnie Starosta Powiatowy w Olkuszu prowadzi postępowanie egzekucyjne dotyczące realizacji obowiązku usunięcia ww. odpadów, a ich szacunkowa ilość wynosi 20 553 Mg[2].
Właściwy miejscowo Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu w okresie od maja 2024 r. do maja 2026 r., w ramach sprawowanego nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych, nie przeprowadzał czynności kontrolno-rozpoznawczych w przedmiotowym miejscu nielegalnego nagromadzenia odpadów.
Natomiast we wskazanym okresie, w odniesieniu do ww. miejsca, Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu m.in.:
W kontekście nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych na terenie byłej fabryki OFNE informuję, że we wskazanym w wystąpieniu okresie kluczowe działania zmierzające do usunięcia nagromadzonych odpadów i związanego z nimi zagrożenia podejmował organ właściwy – Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz, a także Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska.
Natomiast Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu, na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz, na podstawie art. 26a ust. 5 pkt 4 ustawy o odpadach, 22 stycznia 2025 r. wydał opinię w przedmiotowej sprawie, zgodnie z którą „z terenu, na którym zgromadzone są odpady – terenu nieruchomości położonej na działce nr 5047/1 w Olkuszu, przy Al. 1000-lecia 15D (…) niezbędne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, gdyż (…) odpady te noszą cechy odpadów niebezpiecznych i ze względu na swój skład mogą zagrozić życiu i zdrowiu człowieka (…)”.
Z kolei Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz wydał decyzję z 27 lutego 2025 r. (zmienioną decyzją z 23 grudnia 2025 r.), zgodnie z którą odpady niebezpieczne zgromadzone w rozpatrywanym miejscu mają zostać usunięte przez uprawnionego wykonawcę do 31 grudnia 2027 r. Z pisma Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz z 14 stycznia 2025 r.[3] wynika, że szacowana ilość odpadów wynosi 700 Mg.
Z uwagi na wskazane uwarunkowania właściwy miejscowo Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu w okresie od maja 2024 r. do maja 2026 r. w ramach sprawowanego nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych nie przeprowadzał czynności kontrolno-rozpoznawczych w ww. miejscu nielegalnego nagromadzenia odpadów.
Natomiast Komendant Powiatowy PSP w Olkuszu w analizowanym okresie, w odniesieniu do wskazanego miejsca m.in.:
Na podstawie informacji przekazanych przez KGP w poniższej tabeli przedstawiono informacje dotyczące liczby postępowań wszczętych z art. 183 § 1 k.k.[4] i 183 § 5a k.k. (dane statystyczne za lata 2024-2025 oraz styczeń-kwiecień 2026 r.):
| Akt prawny |
Artykuł |
Postępowania wszczęte |
||
| 2024 r. |
2025 r. |
styczeń-kwiecień 2026 r. |
||
| Kodeks karny |
art. 183 § 1 |
361 |
336 |
111 |
| art. 183 § 5a |
23 |
36 |
6 |
|
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że forma i zakres gromadzonych przez Policję danych uniemożliwia podanie w odniesieniu do art. 183 § 1 k.k. danych dotyczących wyłącznie miejsc nielegalnego składowania odpadów. W związku z powyższym przedstawione dane obejmują wszystkie zachowania stypizowane we wskazanym przepisie prawa.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.
[2] Megagram – odpowiednik tony.
[3] Znak SE.6236.1.2025.BS.
[4] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm.