Interpelacja nr 16847

do ministra nauki i szkolnictwa wyższego

w sprawie finansowania badań naukowych dotyczących surowców krytycznych oraz ich koordynacji z polityką surowcową państwa

Zgłaszający: Grzegorz Płaczek

Data wpływu: 27-04-2026

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją do właściwego ministra w sprawie systemowego wsparcia badań naukowych w obszarze surowców krytycznych, w szczególności w kontekście wdrażania rozporządzenia Critical Raw Materials Act oraz budowy krajowej polityki surowcowej.

Z uwagi na strategiczne znaczenie surowców krytycznych dla bezpieczeństwa gospodarczego, transformacji energetycznej oraz rozwoju nowoczesnych technologii, kluczowe jest zapewnienie spójności działań badawczych finansowanych ze środków publicznych z kierunkami polityki państwa oraz inicjatywami realizowanymi na poziomie Unii Europejskiej.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie programy badawcze dotyczące surowców krytycznych są obecnie finansowane ze środków publicznych, w szczególności z budżetu państwa lub funduszy pozostających w dyspozycji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz podległych agencji (np. NCN, NCBR)? Proszę o wskazanie nazw programów, okresu ich realizacji oraz wysokości finansowania.
2. Jakie uczelnie oraz instytuty badawcze realizują wskazane projekty?
3. Proszę o przedstawienie listy podmiotów wraz z krótkim określeniem zakresu prowadzonych badań.
4. Czy istnieje formalny mechanizm koordynacji badań naukowych w obszarze surowców krytycznych z polityką surowcową państwa, w szczególności z działaniami prowadzonymi przez właściwe resorty (np. klimatu i środowiska, aktywów państwowych, rozwoju)? Jeśli tak – proszę o jego opis oraz wskazanie podmiotów odpowiedzialnych za koordynację. Jeśli nie – proszę o informację, czy planowane jest jego utworzenie.
5. Czy Rzeczpospolita Polska uczestniczy w europejskich programach badawczych dotyczących surowców krytycznych, w szczególności w ramach programów Unii Europejskiej (np. Horizon Europe)? Jeśli tak – proszę wskazać:
   a) nazwy programów i projektów,
   b) podmioty uczestniczące z Polski,
   c) zakres merytoryczny udziału strony polskiej,
   d) wysokość pozyskanego finansowania.

Z uwagi na znaczenie badań naukowych jako fundamentu długofalowej polityki surowcowej państwa oraz konieczność budowy kompetencji technologicznych w tym obszarze, proszę o udzielenie szczegółowych informacji.

Z poważaniem

Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej