Interpelacja nr 16905

do ministra edukacji

w sprawie planowanego wprowadzenia od 1 września 2026 r. przedmiotu edukacja zdrowotna jako obowiązkowego dla uczniów w klasach IV-VIII szkół podstawowych i uczniów szkół ponadpodstawowych

Zgłaszający: Mateusz Morawiecki

Data wpływu: 29-04-2026

Szanowna Pani Minister,

w związku z planowanym wprowadzeniem od nowego roku szkolnego 2026/27 edukacji zdrowotnej jako przedmiotu obowiązkowego dla uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych oraz uczniów szkół ponadpodstawowych uprzejmie proszę o przekazanie szczegółowych informacji oraz wyjaśnień dotyczących stanu przygotowania programu edukacji zdrowotnej, podręczników oraz pomocy dydaktycznych niezbędnych w realizacji przedmiotu oraz udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące kwestii wdrażania przedmiotu w szkołach.

Polska szkoła wymaga przemyślanych reform, które będą wzmacniały jakość kształcenia oraz budowały solidne fundamenty dla rozwoju nauki, gospodarki i kultury. Szkoła nie powinna być miejscem wprowadzania transformacji społecznej poprzez kształtowanie przekonań uczniów w sposób wykraczający poza cele edukacyjne. Wprowadzane rozwiązania budzą wątpliwości co do trybu ich przygotowania – w szczególności z uwagi na brak pogłębionej diagnozy problemów systemu oświaty oraz niewystarczającą analizę potencjalnych skutków proponowanych zmian, a także brak konsultacji z różnymi środowiskami, a przede wszystkim rodzicami uczniów. Pospieszne zmiany, niepoparte badaniami, mogą prowadzić do dalszego rozproszenia treści nauczania, osłabienia kształcenia i tym samym negatywnego wpływu na ucznia. Wątpliwości budzi także zakres treści przewidzianych do realizacji w ramach edukacji zdrowotnej, w szczególności w obszarze wychowania seksualnego, relacji międzyludzkich oraz kształtowania postaw i wartości.

Zgodnie z art. 48 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, a państwo powinno to prawo szanować i wspierać. W tym kontekście wątpliwości budzi wprowadzenie obowiązkowego przedmiotu bez możliwości zwolnienia ucznia z tego przedmiotu na wniosek rodziców lub w przypadku ucznia pełnoletniego – samego ucznia – analogicznie do rozwiązań stosowanych wcześniej w przypadku zajęć wychowania do życia w rodzinie czy edukacji zdrowotnej.

W roku szkolnym 2025/2026 odnotowano znaczącą skalę rezygnacji uczniów z udziału w zajęciach edukacji zdrowotnej, co w praktyce w wielu szkołach oznacza bardzo ograniczony poziom uczestnictwa w tym przedmiocie. Decyzje rodziców i uczniów w tym zakresie miały w wielu przypadkach charakter jednoznaczny i powszechny, co stanowi wyraźny sygnał dystansu wobec przyjętej formuły programowej. Niski poziom frekwencji może być odczytywany jako istotny wyraz braku akceptacji dla treści programowych tego przedmiotu oraz form i sposobów jego realizacji. Skala tych decyzji powinna być czytelnym sygnałem dla Ministerstwa Edukacji Narodowej, iż podstawa programowa edukacji zdrowotnej wymaga ponownego opracowania w oparciu o szerokie konsultacje społeczne oraz realne potrzeby uczniów, ich rodziców i nauczycieli tak, aby stanowiła długofalową i skuteczną inwestycję w zdrowie i wzmacnianie dobrostanu uczniów.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Kiedy ministerstwo planuje przedstawić projekt zmian w rozporządzeniu w sprawie ramowych planów nauczania oraz w rozporządzeniu w sprawie podstawy programowej w części dotyczącej edukacji zdrowotnej?
  2. Kiedy przewidziane jest rozpoczęcie konsultacji społecznych oraz międzyresortowych dotyczących zmian w zakresie treści i sposobu realizacji podstawy programowej edukacji zdrowotnej? Jaki będzie ich planowany zakres oraz czas trwania?
  3. Jaki jest szczegółowy harmonogram wdrażania przedmiotu edukacja zdrowotna w szkołach? Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie pilotażu – a jeśli tak, to w jakiej formule, w jakim zakresie oraz w jakiego typu placówkach?
  4. Jakie były przesłanki podjętej decyzji o wprowadzeniu przedmiotu edukacja zdrowotna jako obowiązkowego w kontekście zgłaszanego sprzeciwu części rodziców i uczniów przed rokiem szkolnym 2025/2026?
  5. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego zwolnienie ucznia z obowiązkowych zajęć edukacji zdrowotnej na wniosek rodziców lub pełnoletniego ucznia? Jeśli nie – jakie są przesłanki takiej decyzji?
  6. W jaki sposób planowana jest organizacja realizacji zajęć w praktyce, w tym ich umiejscowienie w planie lekcji? Jak zostanie rozwiązana kwestia integracji treści z zakresu edukacji seksualnej w ramach przedmiotu? Czy przewiduje się rozwiązania organizacyjne ograniczające powstawanie tzw. okienek w planach zajęć uczniów?
  7. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę dotyczącą przygotowania kadry pedagogicznej do realizacji tego przedmiotu? Jakie kwalifikacje będą wymagane od nauczycieli? Czy przewidziano system szkoleń lub studiów podyplomowych? Jakie materiały dydaktyczne będą rekomendowane do wykorzystania podczas zajęć edukacji zdrowotnej?
  8. Czy trwają prace nad podręcznikiem lub oficjalnymi materiałami edukacyjnymi do przedmiotu edukacja zdrowotna? Na jakim etapie znajdują się te prace?
  9. W jaki sposób ministerstwo będzie sprawowało nadzór nad pracami powołanego zespołu eksperckiego, który analizuje nową podstawę programową edukacji zdrowotnej, aby zamieszczone w niej treści pozostały wolne od indywidualnych przekonań światopoglądowych ekspertów?
  10. Czy planowane są zmiany w strukturze treści, w tym ewentualne przeniesienie części zagadnień z zakresu zdrowia seksualnego do innych obszarów, takich jak zdrowie społeczne lub wartości?
  11. Czy ministerstwo identyfikuje potencjalne ryzyka związane z postrzeganiem przedmiotu jako narzędzia oddziaływania światopoglądowego, w szczególności w kontekście faktu, że edukacja zdrowotna w proponowanej formie wykracza poza zagadnienia stricte medyczne, obejmując również obszary wartości, emocji oraz wychowania seksualnego? Jakie działania są podejmowane w celu ograniczenia tych ryzyk?
  12. W jaki sposób zostanie zapewniona neutralność światopoglądowa treści nauczania? Czy przewidziano konkretne mechanizmy kontroli, ewaluacji i weryfikacji realizowanych treści?
  13. Czy treści dotyczące praw człowieka oraz przeciwdziałania dyskryminacji obejmują zagadnienia tożsamości płciowej i orientacji seksualnej? Jeśli tak – proszę o podanie zagadnień wpisanych do podstawy programowej oraz podstaw naukowych i prawnych ich wprowadzenia.
  14. Czy w podstawie programowej zagadnienia macierzyństwa i rodzicielstwa są ujmowane również w kontekście ich znaczenia społecznego oraz konstytucyjnego?
  15. Czy planowane jest rozszerzenie treści przedmiotu o zagadnienia związane ze zdrowiem prokreacyjnym?
  16. Czy – w ocenie ministerstwa – obecna podstawa programowa w wystarczającym stopniu obejmuje promocję zdrowia oraz kształtowanie prozdrowotnych nawyków?
  17. Czy ministerstwo rozważa, aby w przyszłości rozszerzyć treści podstawy programowej o zagadnienia dotyczące edukacji seksualnej?

Mając na uwadze znaczenie poruszanych kwestii dla wychowania młodego pokolenia, proszę o szczegółowe odniesienie się do powyższych pytań.

Z wyrazami szacunku

Mateusz Morawiecki