Interpelacja nr 16913

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie problematyki samowoli budowlanej oraz potrzeby nowelizacji przepisów prawa budowlanego i planowania przestrzennego

Zgłaszający: Agnieszka Buczyńska

Data wpływu: 30-04-2026

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnich latach samorządy, w szczególności gminy nadmorskie, borykają się z narastającym problemem samowoli budowlanej i urbanistycznej. Obowiązujące przepisy prawa budowlanego i planowania przestrzennego nie zapewniają organom lokalnym skutecznych narzędzi do przywracania ładu przestrzennego ani egzekwowania decyzji administracyjnych. W praktyce wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast nie mogą nakazać przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu ani skutecznie egzekwować zakazu zabudowy sprzecznej z planem miejscowym. Kontrole nieruchomości generują wysokie koszty, które często przewyższają wysokość należnego podatku, co dodatkowo obciąża budżety gmin. Brak jednoznacznych podstaw prawnych i ograniczone kompetencje organów sprzyjają obchodzeniu prawa i utrwalaniu patologii urbanistycznych w obszarach o wysokiej presji inwestycyjnej.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny oraz doświadczenia samorządów i administracji publicznej, zwracam się z następującymi pytaniami:

  1. Czy ministerstwo planuje podjęcie inicjatywy ustawodawczej mającej na celu nowelizację ustaw: Prawo budowlane, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Ordynacja podatkowa oraz ustawy o odpadach w zakresie umożliwiającym skuteczną ochronę ładu przestrzennego?
  2. Czy przewidziano rozwiązania prawne umożliwiające organom administracji publicznej egzekwowanie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu w przypadku samowoli budowlanej lub naruszeń planu miejscowego?
  3. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmów finansowego i kadrowego wsparcia dla gmin w celu skutecznego przeciwdziałania samowolom budowlanym i urbanistycznym?
  4. Czy istnieje możliwość powołania stałej lub doraźnej podkomisji sejmowej, która kompleksowo zajmie się problematyką ładu przestrzennego, samowoli urbanistycznej i budowlanej oraz finansowania administracji publicznej w tym obszarze?

Proszę o udzielenie informacji na powyższe pytania oraz przedstawienie planów legislacyjnych, które zapewnią skuteczną ochronę ładu przestrzennego i zapobieganie patologiom urbanistycznym.

Z wyrazami szacunku

Agnieszka Buczyńska
Posłanka na Sejm RP