Interpelacja nr 16963

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie renowacji tablicy upamiętniającej Polki w KL Ravensbrück oraz stanu polskich miejsc pamięci narodowej poza granicami kraju

Zgłaszający: Dariusz Matecki

Data wpływu: 05-05-2026

Zwracam się w sprawie stanu tablicy pamiątkowej znajdującej się na terenie byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Ravensbrück, upamiętniającej Polki więzione, mordowane, rozstrzeliwane oraz poddawane zbrodniczym eksperymentom medycznym przez niemieckich oprawców.

Fotografia tej tablicy została opublikowana przez Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych Okręg Szczecin. Na zdjęciu widać obiekt, który – przynajmniej w ocenie wizualnej – wymaga pilnej oceny konserwatorskiej. Inskrypcje są częściowo słabo czytelne, powierzchnia tablicy jest zabrudzona, a całość sprawia wrażenie zaniedbania, które nie powinno mieć miejsca w przestrzeni upamiętniającej ofiary niemieckiego terroru.

KL Ravensbrück to miejsce szczególnego cierpienia Polek. To tam niemiecki aparat zbrodni więził, katował i mordował obywatelki Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego wszelkie polskie upamiętnienia w tym miejscu powinny być utrzymywane w stanie godnym ofiar oraz polskiej pamięci narodowej.

Nie można akceptować sytuacji, w której tablice i pomniki poświęcone polskim ofiarom niemieckich zbrodni niszczeją lub pozostają bez odpowiedniej opieki. Szczególna odpowiedzialność spoczywa także na stronie niemieckiej, ponieważ to niemieckie państwo nazistowskie było sprawcą zbrodni popełnionych w takich miejscach jak Ravensbrück.

W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego posiada wiedzę o stanie technicznym i konserwatorskim tablicy upamiętniającej Polki w byłym niemieckim obozie koncentracyjnym KL Ravensbrück oraz czy planuje zlecenie jej pilnej oceny konserwatorskiej?
2. Czy tego typu obiekty – tablice, pomniki i inne trwałe upamiętnienia Polaków poza granicami kraju – podlegają renowacji, konserwacji lub finansowaniu ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego?
3. Czy wskazana tablica w KL Ravensbrück zostanie odrestaurowana lub objęta dofinansowaniem ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego? Jeśli tak, kiedy planowane jest przeprowadzenie tych prac?
4. Ile obiektów upamiętniających Polaków poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej zostało w 2025 r. odrestaurowanych, odnowionych, objętych pracami konserwatorskimi lub pracami porządkowymi ze środków ministerstwa? Proszę o wskazanie ich lokalizacji, zakresu wykonanych prac oraz wysokości wydatkowanych środków.
5. Ile takich obiektów ministerstwo planuje odrestaurować, odnowić lub poddać konserwacji w 2026 r.? Proszę o przedstawienie wykazu planowanych zadań – wraz z informacją o państwach i lokalizacjach – a także zakresu prac oraz przewidywanych kosztów.
6. Czy w planach ministerstwa na 2026 r. znajdują się prace dotyczące polskich upamiętnień na terenie Republiki Federalnej Niemiec, w szczególności na terenie byłych niemieckich obozów koncentracyjnych?
7. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamierza wystąpić do strony niemieckiej o systemowe finansowanie renowacji i utrzymania upamiętnień polskich ofiar niemieckich zbrodni, w tym tablicy w KL Ravensbrück, ze środków niemieckich?

Sprawa wymaga pilnej reakcji. Tablica upamiętniająca Polki w Ravensbrück nie jest zwykłym elementem infrastruktury. Jest świadectwem męczeństwa polskich kobiet i dowodem niemieckich zbrodni popełnionych na narodzie polskim. Państwo polskie ma obowiązek dbać o takie miejsca, ale równocześnie powinno konsekwentnie domagać się od strony niemieckiej realnej odpowiedzialności za utrzymanie i renowację upamiętnień ofiar niemieckiego ludobójstwa.