Interpelacja nr 1703

do ministra obrony narodowej

w sprawie przywrócenia w Wojsku Polskim stopnia oficera na czas wojny

Zgłaszający: Andrzej Tomasz Zapałowski

Data wpływu: 21-02-2024

Panie Ministrze,

w okresie II Rzeczypospolitej w oparciu o doświadczenia z okresu walk o niepodległość Polski w latach 1914-1920 powołano w korpusie oficerskim stopień oficera na czas wojny. Wiązało się to nie tylko z bardzo dużym niedoborem oficerów, ale także zakładano, iż mogą nadarzyć się sytuacje, w wyniku których w czasie działań wojennych czy też okupacji państwa potrzebne będą zasoby oficerskie rekrutowane z zasobów cywilnych, a posiadających odpowiednie do tego predyspozycje. Generalnie w formie prawnej regulował to dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 12 marca 1937 r. o służbie wojskowej oficerów (Dz. U. z 1937 r. nr 20, poz. 128).

Był to niezwykle mądry i przewidujący akt prawny. W okresie II wojny światowej właśnie setki oficerów mianowanych na czas wojny dowodziło w konspiracji plutonami i kompaniami Wojska Polskiego. Wielu oficerów czasu wojny służyło w sztabach batalionów i dowództwach obwodów AK. Należy nadmienić, iż oficerem w stopniu podporucznika jako oficera na czas wojny można było mianować podoficera lub szeregowca posiadającego odpowiednie kwalifikacje moralne za czyny wyjątkowego męstwa na polu bitwy. Dodatkowo mianowanie oficerem na czas wojny mogło nastąpić na jeden ze stopni wymienionych w dekrecie niezależnie od stosunku do służby wojskowej. W okresie II RP na takie stopnie mianowano m.in. słynnych kryptologów jak Mariana Rejewskiego czy też Henryka Zygalskiego.

Obecnie wielu „oficerów” grup terrorystycznych na świecie nie kończy jakichkolwiek szkół oficerskich, a sprawnie dowodzą oni w walkach z zawodowymi armiami. To pokazuje, iż nie wolno zaniedbać możliwości prawnych uregulowań w tym zakresie.

Obecnie w sytuacji, kiedy mamy bardzo duże niedobory, zwłaszcza w korpusie oficerów młodszych, przywrócenie tego korpusu to nie tylko pragmatyka, ale przede wszystkim roztropność bazująca na sprawdzonych rozwiązaniach z okresu II RP. Często kopiujemy, a wręcz „małpujemy” rozwiązania z innych armii, a nie doceniamy własnego dorobku w obszarze obronności.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytanie:

Czy MON przewiduje przywrócenie korpusu oficerów na czas wojny?