Interpelacja nr 17048

do ministra spraw wewnętrznych i administracji

w sprawie uchwały nr XXV.165.2026 Rady Gminy w Wielopolu Skrzyńskim z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie przeprowadzenia z mieszkańcami Gminy Wielopole Skrzyńskie konsultacji dotyczących wniosku o nadanie statusu miasta miejscowości Wielopole Skrzyńskie

Zgłaszający: Zdzisław Gawlik

Data wpływu: 08-05-2026

Szanowny Panie Ministrze,

działając w interesie mieszkańców gminy Wielopole Skrzyńskie, niniejszym kieruję do Pana pismo w sprawie uchwały nr XXV.165.2026 Rady Gminy w Wielopolu Skrzyńskim z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie przeprowadzenia z mieszkańcami Gminy Wielopole Skrzyńskie konsultacji dotyczących wniosku o nadanie statusu miasta miejscowości Wielopole Skrzyńskie.

Na wstępie pragnę podkreślić, iż nie jestem zasadniczo przeciwnikiem nadawania miejscowościom statusu miasta, dostrzegając potencjalne korzyści rozwojowe oraz administracyjne wynikające z takiej zmiany. Niemniej jednak w odniesieniu do gminy Wielopole Skrzyńskie do procedury konsultacyjnej mieszkańcy zgłaszają szereg zastrzeżeń co do sposobu jej przeprowadzenia. Z przekazanych informacji wynika, że proces konsultacji mógł zostać przeprowadzony z naruszeniem podstawowych zasad rzetelności, anonimowości oraz swobody wyrażania opinii przez mieszkańców. W szczególności wskazuje się na następujące wątpliwości:

1) uchwała nie gwarantuje w żaden sposób, że poglądy mieszkańców biorących udział w konsultacjach nie zostaną ujawnione szerszemu kręgowi osób ani że dane te będą przetwarzane w sposób ograniczony i adekwatny do celu konsultacji;

2) udział w konsultacjach uzależniony jest od złożenia ankiety w formie wymagającej podania danych osobowych, co według mieszkańców prowadzi do konieczności ujawniania swoich przekonań w sposób jawny, często w obecności pracowników urzędu;

3) praktyka ta powoduje, że osoby niechcące ujawniać swoich danych osobowych i poglądów są w praktyce wykluczone z udziału w konsultacjach, co może prowadzić do naruszenia zasady powszechności i równości udziału obywateli w życiu publicznym;

4) w ocenie mieszkańców opisany sposób organizacji konsultacji ma charakter dyskryminujący oraz może naruszać konstytucyjną wolność wyrażania poglądów, a także przepisy dotyczące ochrony danych osobowych;

5) podnoszone są również wątpliwości natury prawnej co do charakteru samej uchwały w szczególności, czy uchwała ta nie wykracza poza ramy aktu o charakterze jednorazowym oraz czy nie powinna spełniać wymogów właściwych dla aktów prawa miejscowego, w tym w zakresie publikacji i wejścia w życie;

6) wskazuje się także na brak precyzyjnych regulacji dotyczących sposobu przeprowadzania konsultacji, co może prowadzić do ich arbitralnego i niejednolitego stosowania.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o zajęcie stanowiska w następujących kwestiach:

1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuszcza stosowanie w konsultacjach społecznych ankiet o charakterze spersonalizowanym, które mogą prowadzić do identyfikacji uczestników i ich poglądów?
2. Czy w ocenie ministerstwa praktyka przeprowadzania ankiet w obecności pracowników urzędu, bez zapewnienia pełnej anonimowości, jest zgodna z zasadami prowadzenia konsultacji społecznych oraz standardami demokratycznego państwa prawnego?
3. Jakie standardy winny być spełnione, aby konsultacje społeczne dotyczące tak istotnych kwestii, jak zmiana statusu miejscowości, mogły zostać uznane za ważne i wiarygodne?
4. Czy w opisanej sytuacji istnieją podstawy do przeprowadzenia kontroli prawidłowości działań organów gminy przez właściwe organy nadzoru?
5. Jakie środki ochrony przysługują mieszkańcom, którzy uważają, że ich prawo do swobodnego wyrażania opinii w toku konsultacji zostało naruszone?
6. Czy wyniki konsultacji przeprowadzonych w warunkach budzących wątpliwości co do ich rzetelności mogą stanowić podstawę do dalszych działań administracyjnych, w tym procedowania wniosku o nadanie statusu miasta?

Mając na uwadze wagę przedmiotowej sprawy oraz jej znaczenie dla zaufania obywateli do instytucji publicznych, uprzejmie proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych zagadnień.

Zdzisław Gawlik
Poseł na Sejm RP