w sprawie działań dyplomatycznych dotyczących zachowania pełnego nazwiska Marii Skłodowskiej-Curie na projektowanych banknotach euro
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 12-06-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17120 posłanki Lidii Czechak w sprawie działań dyplomatycznych dotyczących zachowania pełnego nazwiska Marii Skłodowskiej-Curie na projektowanych banknotach o nominale 20 euro, na podstawie informacji uzyskanych od właściwych w sprawie resortów, uprzejmie informuję, że pierwsze spotkania z Europejskim Bankiem Centralnym w sprawie procesu wyboru projektów miały miejsce w kwietniu 2025 r. Uczestniczący w nim przedstawiciele Ministerstwa Finansów przekazali stanowisko Polski dot. wsparcia dla pomysłu upamiętnienia wybitnej, polskiej naukowczyni oraz preferowanego zapisu nazwiska Skłodowska-Curie. Przekazano dokumenty otrzymane z Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie (podpisana rozprawa doktorska, dyplom Nagrody Nobla z chemii), potwierdzające poprawność tego zapisu oraz wskazano na szereg argumentów merytorycznych, takich jak program UE dla młodych naukowców czy komunikat medialny oficjalnego konta Nagrody Nobla z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet, w którym użyto pełne nazwisko polskiej Noblistki. EBC był również w kontakcie ze spadkobiercami Marii Skłodowskiej-Curie, zasięgając ich opinii co do preferowanego zapisu nazwiska. Temat ten był poruszany w trakcie rozmów z przedstawicielami EBC przy okazji spotkań różnych forów UE i na różnych szczeblach. Ministerstwo Finansów zamierza kontynuować dialog w tej sprawie. Należy przy tym podkreślić, że EBC nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji ws. umieszczenia wizerunku i nazwiska M. Skłodowskiej-Curie na ww. banknotach.
Z informacji otrzymanych od przedstawicieli banku wynika, że decyzje dot. preferowanego motywu przewodniego („Kultura europejska“ lub „Rzeki i ptaki“) wraz z propozycjami maks. 5 projektów dla każdego motywu mają zapaść pod koniec lipca 2026 r. Ostateczna decyzja dot. wyboru zwycięskiego motywu prawdopodobnie zostanie podjęta na przełomie 2026/2027 roku.
Pragnę ponadto nadmienić, że w ubiegłym roku również minister nauki i szkolnictwa wyższego, p. Marcin Kulasek, wystosował oficjalny apel do p. Christine Lagarde, prezes Europejskiego Banku Centralnego, w sprawie umieszczenia pełnego imienia i nazwiska polskiej Noblistki Marii Skłodowskiej-Curie na nowej serii banknotów o nominale 20 euro. Pismo to zostało przekazane za pośrednictwem Stałego Przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej w Brukseli.
Minister Kulasek podkreślił, że laureatka Nagrody Nobla z reguły posługiwała się obydwoma członami swojego nazwiska. Wskazał w liście, że dla Polski osiągnięcia naukowe Marii Skłodowskiej-Curie są powodem do ogromnej dumy, a zatem tak ważne kwestie, jak jej korzenie i tożsamość kulturowa, nie powinny zostać pominięte.
Minister przypomniał również o udanej interwencji z 2014 roku, która doprowadziła do umieszczenia pełnego imienia i nazwiska M. Skłodowskiej-Curie, jako patronki „Działań Marii Skłodowskiej-Curie“ w ramach programu ramowego Horyzont Europa Unii Europejskiej.
W odpowiedzi na ww. list MNiSW otrzymało potwierdzenie, że EBC nie pozostaje obojętny wobec podjętych przez Polskę działań na rzecz odpowiedniego zapisu imienia i nazwiska Noblistki i kwestia ta jest konsultowana i szczegółowo analizowana. MNiSW pozostaje w tej sprawie w roboczym kontakcie z MF.
Pragnę podkreślić, że choć kwestie związane z emisją banknotów euro przez Europejski Bank Centralny nie mieszczą się w kompetencjach ministra spraw zagranicznych to upamiętnienie i eksponowanie postaci Marii Skłodowskiej-Curie ma dla nas ogromne znaczenie. MSZ podejmuje działania na rzecz upowszechniania wiedzy o wybitnych Polkach, w tym o postaci i dokonaniach polskiej Noblistki Marii Skłodowskiej-Curie.
W ostatnim czasie był to szeroko wykorzystywany przez polskie placówki za granicą cykl projektów pt. „Outstanding Polish Women“, który ma na celu przypomnienie postaci Polek, które zasłużyły się dla kultury i nauki światowej na przestrzeni kilkunastu dziesięcioleci.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu