do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie poszukiwań polskich dzieł sztuki zrabowanych podczas II wojny światowej
Zgłaszający: Mariusz Krystian
Data wpływu: 21-02-2024
Zaginiony "Portret młodzieńca" autorstwa Rafaela Santi, który do czasów II wojny światowej znajdował się w zbiorach Muzeum Czartoryskich, do dziś stanowi najcenniejszą polską stratę wojenną, stąd jego odnalezienie miałoby ogromne znaczenie dla naszej kultury, a jednocześnie byłoby bezprecedensowym wydarzeniem w historii polskiego muzealnictwa.
Zgłosiła się do mnie osoba, która od 9 lat prowadzi badania nad zaginionymi polskimi dziełami, a w szczególności nad "Portretem młodzieńca" Rafaela Santi. Według niej wyniki tych badań są zaskakujące i prowadzą do stwierdzenia, iż w grudniu 1940 roku generalny gubernator Hans Frank dysponował kopią tego dzieła i opuszczając Kraków w 1945 roku, zabrał na Dolny Śląsk ową kopię, zaś oryginał tego dzieła pozostał w Krakowie w skrytce zrobionej na jego polecenie. Na to wskazują następujące poszlaki:
1. Oryginał tego dzieła ma inne wymiary, jest większy.
2. W czasie ewakuacji w styczniu 1945 roku poszukiwanemu obrazowi nie poświęcano należytej uwagi, nie był traktowany w sposób priorytetowy, a autorstwo tego dzieła było poddawane wiarygodności. Podawano w wątpliwość, czy wyjechał z Krakowa, taką tezę postawili badacze zajmującymi się poszukiwaniami (dr Robert Kudelski, str.101, 272).
3. Z relacji świadka, a był nim żołnierz armii niemieckiej, wynika, że Frank miał zrobić w Krakowie ekstra skrytkę, w której oprócz poszukiwanego dzieła są różne inne cenne dobra.
4. Kopia musiała być wykonana z fotografii obrazu w ramie, stąd mniej lub więcej jest obcięta lewa dłoń ale zawsze obcięta.
5. Są różne zdania, gdzie obraz był eksponowany na Zamku Wawelskim w czasie okupacji. Wiadomo, że był to gabinet Hansa Franka znajdujący się na drugim piętrze zamku, ale tam były dwa gabinety, tj. sala poselska i pokój muzyczny. Powszechnie wiadomo, że w budynku administracyjnym nr 5 również był gabinet. Wszyscy mają rację, ponieważ już wtedy była wykonana kopia i obraz mógł być widziany w różnych miejscach.
6. Konsultacje przeprowadzone zostały z zawodowym historykiem sztuki, który w latach 1997-2003 kierował zespołem wojewody wrocławskiego, później dolnośląskiego, który zajmował się poszukiwaniem zaginionych dóbr kultury.
Osoba, która posiada bogatą wiedzę na temat "Portretu młodzieńca", jest w stanie uczestniczyć w konferencji oraz odpowiedzieć na każde zadane pytanie. Wnioskuję zatem o zorganizowanie spotkania i omówienie na nim przedstawionej sprawy oraz ewentualne podjęcie dalszych czynności.
Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest zainteresowany zorganizowaniem spotkania w przedstawionej kwestii?
Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest zainteresowany współpracą z osobami mającymi wiedzę w zakresie poszukiwań zaginionych bądź zrabowanych przez Niemców i Rosjan w czasie II wojny światowej, dzieł sztuki, będących własnością II Rzeczypospospolitej lub jej obywateli?