w sprawie wpisania na listę sankcyjną podmiotów powiązanych z giełdą kryptowalut Zondacrypto
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 03-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 17152, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego[1], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydaje decyzje w sprawie wpisu na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy (dalej – lista) lub wykreślenia z niej z urzędu lub na uzasadniony wniosek wymienionych w ustawie organów i podmiotów, w tym służb specjalnych oraz organów skarbowych i nadzoru finansowego.
Ustawa w art. 3 ust. 2 określa również kryteria wpisu na listę. Stosownie do wskazanego przepisu prawa, wpisowi na listę podlegają osoby lub podmioty dysponujące środkami finansowymi, funduszami lub zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006[2] lub rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014[3], bezpośrednio lub pośrednio wspierające agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę lub poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub których działalność stanowi inne poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności w Federacji Rosyjskiej lub na Białorusi, a także m.in. bezpośrednio związane z takimi osobami lub podmiotami, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych.
Jednocześnie należy podkreślić, że środki ograniczające nakładane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych na podstawie ustawy nie mają charakteru penalizacyjnego, a wyłączenie prewencyjny, mający na celu zapobieganie materialnemu wspieraniu działań wojennych prowadzonych przez Federację Rosyjską. Co więcej, wskazane środki mają charakter czasowy, a granicę ich stosowania wyznacza spełnianie wspomnianych ustawowych przesłanek wpisu na listę.
Lista osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki ograniczające jest udostępniana w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw wewnętrznych[4] i jest ona na bieżąco aktualizowana. Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy, zawiadomienie stron o decyzjach następuje również przez ich udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw wewnętrznych[5].
Według stanu na 27 maja 2026 r. na liście widnieją 554 osoby i podmioty. Spośród 435 osób znajdujących się aktualnie na liście, 384 są powiązane z Białorusią, a 51 z Federacją Rosyjską. W przypadku podmiotów, których jest obecnie łącznie 119, proporcje te są odwrotne, bowiem z Federacją Rosyjską jest powiązanych 99, a z Białorusią 20. Spośród wspomnianych 119 podmiotów, 8 oferowało usługi finansowe z wykorzystaniem kryptoaktywów (1 powiązany z Białorusią i 7 z Federacją Rosyjską).
Jak wskazuje m.in. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego w publikacji pt. „Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego 2024-2025. Wybrane aktywności”[6], dynamiczny rozwój rynku walut wirtualnych sprawił, że przestały one pełnić wyłącznie funkcję nowoczesnych instrumentów płatniczo-inwestycyjnych. Aktualnie stanowią zaawansowane narzędzie w działalności przestępczej, uderzającej bezpośrednio w interesy gospodarcze oraz bezpieczeństwo publiczne kraju. Wykorzystywane są również przez służby specjalne Federacji Rosyjskiej do rozliczeń za wykonywanie zadań rozpoznawczych i dywersyjnych m.in. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe wskazuje na to, że służby odpowiedzialne za ochronę państwa, prowadzą rozpoznanie w sferze wykorzystywania nowoczesnych instrumentów płatniczych nie tylko do celów przestępczych, ale również do finansowania działań związanych z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę.
W kontekście przedmiotu interpelacji należy zwrócić uwagę, że pomimo administracyjnego charakteru decyzji w sprawie wpisu lub wykreślenia z listy, ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres stosowania do tego rodzaju postępowań przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego[7]. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy, do postępowań w sprawach wpisu na listę oraz wykreślenia z niej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, mają zastosowanie tylko niektóre przepisy k.p.a., wśród których nie znalazły się przepisy zapewniające stronom czynny udział w postępowaniu, takie jak art. 10 § 1 k.p.a. (zasada wysłuchania stron), art. 61 § 4 k.p.a. (zawiadomienie o wszczęciu) oraz art. 73 § 1 k.p.a. (wgląd w akta sprawy).
Biorąc w szczególności pod uwagę skuteczną realizację celów ustawy, należy wskazać, że informowanie osób lub podmiotów gospodarczych, a tym bardziej osób trzecich[8], o toczącym się w stosunku do nich postępowaniu w sprawie wpisu na listę, w praktyce uniemożliwiałoby ich osiągnięcie. Wskazana sytuacja mogłaby doprowadzić do usunięcia, ukrycia lub przeniesienia własności posiadanych środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych, co w konsekwencji prowadziłoby do skutku, że wydanie decyzji w sprawie wpisu na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, byłoby bezprzedmiotowe. Tym bardziej, że znaczna część wniosków kierowanych do ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w szczególności przez szefów służb specjalnych, ma charakter niejawny.
Mając na uwadze powyższe, jedyną formą komunikacji o działaniach podejmowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w zakresie realizacji celów ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, pozostaje wspomniane udostępnianie listy oraz decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 514, dalej – ustawa.
[2] Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE. L Nr 134, str. 1, z późn. zm.).
[3] Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE. L Nr 78, str. 6, z późn. zm.).
[4] https://www.gov.pl/web/mswia/lista-osob-i-podmiotow-objetych-sankcjami
[5] https://www.gov.pl/web/mswia/decyzje-ministra-swia-w-sprawie-wpisu-na-liste-sankcyjna
[6] Informacja o publikacji na stronie internetowej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego: https://www.abw.gov.pl/pl/aktualnosci/2815,Agencja-Bezpieczenstwa-Wewnetrznego-2024-2025-Wybrane-aktywnosci.html
[7] Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej – k.p.a.
[8] Odpowiedzi na interpelacje i zapytania poselskie są udostępniane na stronie internetowej Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.