w sprawie dokumentowania stażu pracy z umów cywilnoprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem oświaty
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 10-06-2026
Szanowna Pani Poseł,
z dniem 1 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1423). Zmienia ona przepisy Kodeksu pracy w zakresie wliczania niektórych niepracowniczych form zatrudnienia do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Ustawą tą dodano do Kodeksu pracy m. in. art. 3021, który przewiduje wliczanie do okresów zatrudnienia, poza stosunkami służbowymi, szereg innych form wykonywania pracy, w tym w szczególności okresów prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności gospodarczej, okresów pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, wykonywania umowy agencyjnej, lub pozostawania osobą współpracującą z osobą wykonującą taką umowę, pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub członkiem spółdzielni kółek rolniczych.
Zgodnie z art. 6 pkt 1 ww. ustawy uprawnienia pracownicze wynikające z wliczenia okresów, o których mowa w art. 3021 § 1-7 Kodeksu pracy, do okresu zatrudnienia przysługują od dnia nabycia prawa do tych uprawnień, ale nie wcześniej niż od dnia wejścia w życie ustawy w przypadku pracownika zatrudnionego u pracodawcy będącego jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.).
Nowe przepisy mają istotny wpływ na uprawnienia pracownicze nauczycieli, przede wszystkim na dodatek za wysługę lat oraz nagrodę jubileuszową. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz. 515) nauczycielom przysługuje dodatek za wysługę lat, w wysokości 1% wynagrodzenia zasadniczego za każdy rok pracy, wypłacany w okresach miesięcznych poczynając od czwartego roku pracy, z tym że dodatek ten nie może przekroczyć 20% wynagrodzenia zasadniczego.
Kwestie dotyczące zaliczania okresów zatrudnienia oraz innych okresów uprawniających do dodatku za wysługę lat reguluje § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 755, z późn. zm.). W myśl powołanych przepisów, do okresów pracy uprawniających do dodatku za wysługę lat wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia we wszystkich zakładach pracy oraz inne udowodnione okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Nowe okresy wskazane w Kodeksie pracy są zatem wliczane na podstawie tego przepisu do okresów pracy uprawniających nauczyciela do dodatku za wysługę lat.
W przypadku nagrody jubileuszowej przysługującej nauczycielom podstawę do wliczenia niepracowniczych form zatrudnienia do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia do tej nagrody, stanowi § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających nauczyciela do nagrody jubileuszowej oraz szczegółowych zasad jej obliczania i wypłacania (Dz. U. poz. 1418), zgodnie z którym do okresu pracy uprawniającego nauczyciela do nagrody jubileuszowej zalicza się wszystkie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one zaliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Tak więc przepisy regulujące uprawnienia nauczycieli przewidują wliczanie nowych okresów przewidzianych przepisami Kodeksu pracy do stażu pracy, od którego uzależnione jest nabycie prawa do dodatku za wysługę lat oraz nagrody jubileuszowej i nie wymagają one nowelizacji.
Do Ministerstwa Edukacji Narodowej nie docierają sygnały o rozbieżnej praktyce szkół, placówek oświatowych lub organów prowadzących w zakresie dokumentowania okresów umów cywilnoprawnych. Pytania kierowane do MEN mają raczej charakter próśb o opinię w indywidualnych sprawach i dotyczą najczęściej terminu nabycia prawa do nagrody jubileuszowej w związku z zaliczeniem nowych okresów.
Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że odpowiedzialnym za przygotowanie projektu nowelizacji Kodeksu pracy zawierającej ww. zmiany był Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Ustawa ta ma zastosowanie do pracowników różnych grup zawodowych a nie tylko nauczycieli. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zamieściło na stronie internetowej pod adresem https://www.gov.pl/web/rodzina/staz-pracy-qa szczegółowe wyjaśnienia w zakresie wprowadzonych zmian. Wyjaśnienia te dotyczą również sposobu dokumentowania niepracowniczych form zatrudnienia wliczanych do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Należy zauważyć, że sposób dokumentowania okresów umów cywilnoprawnych jest taki sam dla wszystkich grup zawodowych i w przypadku nauczycieli nie ma w tym zakresie żadnych różnic. Dlatego też Ministerstwo Edukacji Narodowej nie planuje wydania odrębnych wyjaśnień w tym zakresie.
Zgodnie z art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.) dyrektor szkoły jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. Do jego kompetencji należy podejmowanie określonych przepisami prawa decyzji w zakresie spraw pracowniczych. Decyzje dyrektora szkoły są weryfikowane przez sądy pracy, które zgodnie z art. 91c ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela rozpatrują spory o roszczenia ze stosunku pracy nauczycieli.
Tak więc w przypadku, gdy pracodawca nie uzna przedstawionych przez nauczyciela dowodów potwierdzających np. wykonywanie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, nauczyciel może wystąpić z roszczeniem do sądu pracy.
W przypadku pojawiających się wątpliwości w sprawach dotyczących stosowania prawa pracy można zwrócić się o pomoc do właściwego miejscowo Okręgowego Inspektoratu Pracy. Inspekcja Pracy została wyposażona w odpowiednie uprawnienia i środki umożliwiające wykonywanie zadań związanych z nadzorem i kontrolą, a także egzekwowaniem przestrzegania przez pracodawców obowiązujących przepisów prawa.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu