Interpelacja nr 17270

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie kryteriów dochodowych pomocy społecznej oraz sytuacji osób z niepełnosprawnościami

Zgłaszający: Małgorzata Pępek

Data wpływu: 20-05-2026

Szanowna Pani Ministro!

Do mojego biura poselskiego zwrócił się obywatel, wskazując na problemy związane z funkcjonowaniem systemu pomocy społecznej oraz trudną sytuacją osób z niepełnosprawnościami, które mimo realnych trudności życiowych tracą możliwość uzyskania wsparcia z powodu nieznacznego przekroczenia obowiązujących kryteriów dochodowych.

W kierowanej korespondencji zwrócono uwagę na rosnącą rozbieżność pomiędzy ustawowymi progami dochodowymi a rzeczywistymi kosztami życia, w szczególności kosztami ponoszonymi przez osoby z niepełnosprawnościami. Dotyczy to m.in. wydatków na leczenie, rehabilitację, zakup leków, sprzętu medycznego, dojazdy do placówek ochrony zdrowia czy codzienne funkcjonowanie.

Coraz częściej podnoszony jest również problem tzw. pułapki dochodowej, polegającej na tym, że niewielkie przekroczenie kryterium dochodowego skutkuje całkowitą utratą prawa do świadczeń lub wsparcia. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której osoby znajdujące się w bardzo trudnej sytuacji materialnej zostają pozbawione pomocy mimo faktycznej potrzeby jej otrzymywania.

Wątpliwości budzi także brak mechanizmów uwzględniających dodatkowe koszty wynikające z niepełnosprawności przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej. W ocenie wielu środowisk społecznych obecny system wymaga dostosowania do realnych warunków ekonomicznych oraz aktualnych kosztów utrzymania.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy resort planuje podwyższenie kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej, szczególnie w odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami?
2. Czy ministerstwo analizuje możliwość wprowadzenia rozwiązań uwzględniających dodatkowe koszty ponoszone przez osoby z niepełnosprawnościami, takie jak wydatki na leczenie, rehabilitację, leki czy sprzęt medyczny?
3. Jakie działania podejmowane są w celu ograniczenia sytuacji, w których osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej tracą prawo do wsparcia z powodu niewielkiego przekroczenia kryterium dochodowego?
4. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie do systemu pomocy społecznej mechanizmu analogicznego do zasady „złotówka za złotówkę“, polegającego na stopniowym zmniejszaniu wysokości świadczenia w przypadku nieznacznego przekroczenia kryterium dochodowego, zamiast całkowitej utraty prawa do wsparcia?
5. Czy resort planuje zmiany systemowe mające na celu lepsze dostosowanie pomocy społecznej do realnych warunków ekonomicznych i kosztów utrzymania gospodarstw domowych?
6. Czy prowadzone są prace nad rozwiązaniami zwiększającymi ochronę socjalną osób z niepełnosprawnościami zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP