Odpowiedź na interpelację nr 17277

w sprawie zabezpieczenia ratownictwa wodnego na terenie woj. warmińsko-mazurskiego, w szczególności na obszarze Wielkich Jezior Mazurskich

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 11-06-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 17277 Pani Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej w sprawie zabezpieczenia ratownictwa wodnego na terenie woj. warmińsko-mazurskiego, w szczególności na obszarze Wielkich Jezior Mazurskich, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Na wstępie pragnę wyjaśnić, że przyjęty w Polsce model ratownictwa wodnego opiera się na działalności podmiotów, które są niezależne od struktur administracji państwowej.

Stosownie do przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych[1] rolą ministra właściwego do spraw wewnętrznych jest organizowanie systemu ratownictwa wodnego, poprzez przyznawanie prawa do wykonywania ratownictwa wodnego poszczególnym podmiotom – na ich wniosek – udzielając im zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego[2], oraz sprawowanie nadzoru nad działalnością podmiotów, którym taka zgoda została udzielona[3] i eliminowanie nieprawidłowości w ich działalności, a także eliminowanie z systemu podmiotów, w przypadku kiedy nie spełniają one ustawowych warunków do tego, by być podmiotem uprawnionym do wykonywania ratownictwa wodnego (poprzez cofnięcie zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego).

Zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego posiada obecnie 131 podmiotów o różnych formach prawnych, w tym stowarzyszenia i fundacje, a także podmioty prawa handlowego oraz przedsiębiorcy (23 podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego to spółki prawa handlowego i przedsiębiorcy, a 108 to organizacje pozarządowe – fundacje i stowarzyszenia[4]). Wszystkie powyższe podmioty posiadają zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego, co oznacza, że w postępowaniu administracyjnym wykazały, iż spełniają warunki określone w art. 12 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, tj.:

  1. zapewniają stan gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych;
  2. dysponują kadrą ratowników wodnych w liczbie niezbędnej do zapewnienia stanu gotowości, o którym mowa w pkt 1;
  3. posiadają siedzibę;
  4. posiadają niezbędny do wykonywania ratownictwa wodnego sprzęt specjalistyczny oraz środki transportu i łączności.

Warunki wskazane w art. 12 ust. 2 ustawy gwarantują możliwość realizacji obowiązków stałych (tj. całorocznych i całodobowych) dyżurów ratowników wodnych w celu zapewnienia stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, które są podstawą zapewnienia bezpieczeństwa osobom wypoczywającym nad wodą.

Ponadto wraz z uzyskaniem zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego podmiot, któremu taka zgoda została udzielona zostaje włączony do systemu ratowniczego, jaki został ustanowiony dla ratowania zdrowia i życia ludzkiego (podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego są również jednostkami współpracującymi z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne, mogą być także włączone do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz z mocy ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej[5] są jednostkami ochrony ludności). Z uwagi na fakt, że każdemu kto znajduje się bądź będzie się znajdował w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia na obszarze wodnym powinna być udzielona profesjonalna pomoc, podmioty te muszą spełniać ustawowe warunki i gwarantować udzielanie pomocy na najwyższym poziomie.

Odnosząc się do kwestii systemu finansowania ratownictwa wodnego uprzejmie wyjaśniam, że podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego korzystają z wielu źródeł przychodów zależnych od ich formy prawnej – darowizn i ofiarności publicznej, składek członkowskich, odpłatnej działalności pożytku publicznego, odpisu podatkowego, pracy wolontariuszy oraz przychodów z działalności gospodarczej.

Jednocześnie prawodawca przewidział dodatkowe mechanizmy wsparcia publicznego dla podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa wodnego ustanawiając w ustawie o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych:

Jednocześnie ograniczona została swoboda organizacji rynku usług ratowniczych, zgodnie z którą zarządzający wyznaczonym obszarem wodnym (kąpieliska, baseny itp.), jeżeli nie zatrudnia bezpośrednio sam ratowników wodnych, może zlecić w drodze umowy organizowanie, kierowanie i koordynowanie działań ratowniczych jedynie podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa wodnego.

Jak wskazano powyżej, zasady finansowania ratownictwa wodnego są określone jednolicie dla wszystkich podmiotów. Różnice w możliwościach korzystania z poszczególnych źródeł finansowania przez podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego wynikają z ich formy prawnej[7], decyzji kierowników dotyczących liczby zatrudnionych osób oraz kierunków polityki finansowej. Ponadto znaczenie ma również fakt, że w różnych regionach Polski – ze względu na ukształtowanie terenu i rodzaje występujących wód – widoczne są istotne różnice w lokalnych potrzebach i możliwościach rozwoju podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego. Biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić słuszność decyzji ustawodawcy, aby to wojewodowie i jednostki samorządu terytorialnego mieli udział w finansowaniu działań podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa wodnego (które są jednocześnie podmiotami ochrony ludności) na swoim terenie. Dobra współpraca na danym terenie pomiędzy władzami lokalnymi a niezależnymi podmiotami działającymi na rzecz bezpieczeństwa może zagwarantować realne bezpieczeństwo dla ludności.

Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) monitoruje działania wszystkich 131 podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa wodnego i w obecnym stanie nie dostrzega zagrożenia dla realizacji działań ratowniczych na terenie kraju.

Należy również wskazać, że ratownictwem wodnym w województwie warmińsko-mazurskim, w tym na akwenach powiatu piskiego, obok Mazurskiej Służby Ratowniczej zajmują się również: Mazurskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe z siedzibą w Giżycku, Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe Województwa Warmińsko-Mazurskiego z siedzibą w Olsztynie, PODWODNIK – Szkoła Ratownictwa Sportów Wodnych i Obronnych z siedzibą w Orzyszu.

Odnosząc się do kwestii sporu wokół infrastruktury wykorzystywanej przez podmiot realizujący zadania ratownictwa wodnego na Jeziorze Śniardwy, na podstawie uzyskanych przez MSWiA wyjaśnień wynika, że rozwiązanie sytuacji, w jakiej znalazło się stowarzyszenie – podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego – pozostaje w gestii tego podmiotu oraz Gminy Pisz.

Według zapewnień Burmistrza Pisza podjęte działania nie naruszają bezpieczeństwa osób korzystających z uroków jeziora Śniardwy i nie paraliżują misji ratunkowej Stowarzyszenia. Mazurska Służba Ratownicza dysponuje bowiem prawem użytkowania wieczystego do terenu bezpośrednio sąsiadującego z działką gminną, a dodatkowo posiada dostęp do linii brzegowej jeziora na podstawie porozumienia z właścicielem prywatnej nieruchomości, który publicznie zadeklarował chęć dalszego wspierania działalności statutowej ratowników.

Należy wskazać, że w świetle przepisów ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych zapewnianie warunków bezpieczeństwa osobom przebywającym na obszarach wodnych nie jest rolą ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Jest to bowiem obowiązek zarządzającego obszarem wodnym, którym zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy jest:

  1. na terenie parku narodowego lub krajobrazowego – dyrektor parku,
  2. na terenie, na którym prowadzona jest działalność w zakresie sportu lub rekreacji – osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która prowadzi działalność w tym zakresie,
  3. na pozostałym obszarze – właściwy miejscowo wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Jak już wcześniej wskazano, zadaniem ministra właściwego do spraw wewnętrznych nie jest zapewnianie poszczególnym podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa wodnego warunków do prowadzenia działalności w tym zakresie. Ponadto lokalny samorząd, wraz z podmiotami działającymi na danym terenie, dysponują narzędziami i podstawami prawnymi do organizacji współpracy przy realizacji zadań z zakresu ratownictwa wodnego w terenie, nawet w regionach o szczególnym znaczeniu turystycznym, takich jak Warmia i Mazury.

Jednocześnie informuję, że MSWiA nie planowało i nie planuje podejmowania działań legislacyjnych mających na celu przekazywanie na własność infrastruktury udostępnianej w różny sposób przez samorządy lub osoby prywatne, podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa wodnego.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 714, z późn. zm., zwanej dalej również: ustawą.

[2] art. 12 ust. 2 ustawy

[3] art. 23-29 ustawy

[4] Stan na 5 czerwca 2026 r.

[5] Dz. U. poz. 1907, z późn. zm.

[6] Przy czym dotacje mogą być udzielane z pominięciem otwartego konkursu ofert. W przypadku odstąpienia od otwartego konkursu ofert, odpowiednio wojewoda oraz organ jednostki samorządu terytorialnego ogłasza zasady postępowania w sprawach udzielania dotacji.

[7] Spółki prawa handlowego oraz przedsiębiorcy nie mogą otrzymywać dotacji celowych z budżetu państwa, z części którą dysponuje wojewoda na działalność w zakresie ratownictwa wodnego.