Interpelacja nr 17300

do ministra klimatu i środowiska

w sprawie utworzenia programu prewencyjnego zapobiegającego katastrofom naturalnym, w tym osuwiskom, na gruntach stanowiących własność prywatną lub własność podmiotu wyznaniowego

Zgłaszający: Urszula Nowogórska

Data wpływu: 21-05-2026

Szanowna Pani Minister,

wobec narastającego problemu osuwisk w południowej części Małopolski, a konkretnie w gminie Tymbark, gdzie występuje aż kilka różnych osuwisk, a zagrożenia osuwiskowe dotykają również właścicieli prywatnych posesji, niezbędne staje się rozważenie możliwości utworzenia programu prewencyjnego, który umożliwiłby sfinansowanie badań i sporządzenie dokumentacji geologicznej dla właścicieli gruntów prywatnych i gruntów stanowiących własność podmiotu wyznaniowego. Dokumentacja taka jest punktem wyjścia do oszacowania metod zabezpieczenia osuwiska.

Obecnie istniejące programy skierowane są do usuwania skutków osuwisk jedynie na terenach należących do podmiotu publicznego, tj. miast lub gmin. Prewencja w przypadku zagrożenia osuwiskowego jest niezwykle istotna z uwagi na to, że dopiero po określeniu rodzaju osuwiska, oszacowaniu głębokości warstwy poślizgu, można podejmować dywagacje na temat możliwych rozwiązań zabezpieczających ruchy gruntu. Niestety, z uwagi na bardzo wysokie koszty badań geologicznych, zagrożone domostwa prywatne nie mogą pozwolić sobie na zlecenie badań geologicznych, gdyż koszt dla jednej nieruchomości nierzadko przekracza 300 tys. zł.

Po dokonaniu rozeznania w tematyce osuwiskowej, wnioski wskazywały na zbytnie rozproszenie w podziale kompetencji pomiędzy Ministerstwem Klimatu i Środowiska, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Nasuwa się postulat konieczności systemowego rozwiązania poprzez ewentualne przekazanie kompetencji w tej materii jednemu ministerstwu.

Wobec powyższego proszę o odpowiedź:

1. Czy istnieje możliwość sfinansowania przez jednostkę samorządu terytorialnego badań i dokumentacji osuwiskowej dla nieruchomości znajdującej się w prywatnej własności bądź własności podmiotu wyznaniowego?
2. Czy w razie negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1 istnieje możliwość utworzenia prewencyjnego rządowego programu, który pozwalałby sfinansować badania geologiczne wraz z dokumentacją, pomagające oszacować formę zabezpieczenia osuwiska występującego na gruncie prywatnym bądź należącym do podmiotu wyznaniowego?
3. Czy w razie pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 2 resort rozważałby - w sprawach związanych z prewencyjnym programem, który z kolei pozwalałby sfinansować badania geologiczne, pomagające oszacować formę zabezpieczenia osuwiska występującego na gruncie prywatnym bądź należącym do podmiotu wyznaniowego - przekazanie kompetencji w tej materii jednemu ministerstwu?