do ministra sprawiedliwości
w sprawie prowadzenia postępowania wobec prokuratorów wyłącznie w oparciu o kryteria prawne i merytoryczne, na przykładzie decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych zastępcy prokuratora generalnego
Zgłaszający: Krzysztof Lipiec
Data wpływu: 25-05-2026
Panie Ministrze,
decyzja o zawieszeniu zastępcy prokuratora generalnego Tomasza Janeczka rodzi poważne wątpliwości zarówno co do jej podstaw faktycznych, jak i zgodności z zasadami funkcjonowania prokuratury w demokratycznym państwie prawa. Z dostępnych publicznie informacji wynika, że podstawą działań wobec Pana prokuratora Tomasza Janeczka miała być sytuacja związana z wejściem parlamentarzystów oraz przedstawicieli mediów do siedziby Prokuratury Krajowej. Już sam charakter tej sprawy wymaga szczególnej ostrożności w ocenie działań prokuratora, ponieważ dotyczy ona relacji pomiędzy organami państwa oraz wykonywania konstytucyjnych i ustawowych kompetencji przez parlamentarzystów. Prokurator, jako funkcjonariusz publiczny, jest zobowiązany do działania w granicach prawa, zachowania bezstronności oraz współdziałania z innymi organami państwa w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów. Dotyczy to również kontaktów z parlamentarzystami wykonującymi mandat poselski.
Nie można abstrahować od faktu, że posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej dysponują ustawowymi instrumentami kontroli i interwencji wobec instytucji publicznych. Sama obecność parlamentarzystów w siedzibie organu państwowego nie może być automatycznie interpretowana jako okoliczność nadzwyczajna lub stanowiąca zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania instytucji. Tym bardziej niezrozumiałe jest zastosowanie wobec Pana prokuratora Tomasza Janeczka środka o charakterze natychmiastowym i wyjątkowo daleko idącym, jakim jest wielomiesięczne zawieszenie w czynnościach służbowych, zanim opinii publicznej przedstawiono konkretne ustalenia wskazujące na rzeczywiste naruszenie prawa lub obowiązków służbowych. W demokratycznym państwie prawa odpowiedzialność dyscyplinarna prokuratora nie może opierać się na domniemaniach, presji medialnej ani politycznej interpretacji zdarzeń. Musi wynikać z precyzyjnie wskazanego naruszenia konkretnych norm prawnych oraz zostać poprzedzona rzetelnym postępowaniem wyjaśniającym.
Niepokój budzi również sposób komunikowania sprawy opinii publicznej. W przestrzeni medialnej pojawiają się wypowiedzi i komentarze sugerujące ocenę prokuratorów przez pryzmat ich domniemanych powiązań politycznych lub wcześniejszej współpracy z poprzednim kierownictwem prokuratury. Tego rodzaju narracja pozostaje sprzeczna z konstytucyjną zasadą apolityczności służby publicznej oraz podważa społeczne zaufanie do bezstronności organów państwa.
Prokuratorzy nie mogą być klasyfikowani według kryteriów politycznych. Ocena ich działań powinna odnosić się wyłącznie do legalności podejmowanych czynności oraz przestrzegania obowiązków służbowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie konkretne działania Pana prokuratora Tomasza Janeczka stanowiły podstawę decyzji o zawieszeniu go w czynnościach służbowych?
2. Jakie przepisy prawa lub regulacje wewnętrzne miały zostać - według ministra sprawiedliwości - naruszone przez Pana prokuratora Tomasza Janeczka?
3. Czy przed podjęciem decyzji przeprowadzono pełne postępowanie wyjaśniające oraz umożliwiono Panu prokuratorowi Tomaszowi Janeczkowi przedstawienie stanowiska i wyjaśnień?
4. Jakie przesłanki przemawiały za zastosowaniem środka w postaci zawieszenia jeszcze przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego?
5. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości uznaje kontakty i współdziałanie prokuratorów z parlamentarzystami wykonującymi mandat poselski za działanie mieszczące się w granicach standardowych relacji pomiędzy organami państwa?
6. Czy istnieją obowiązujące procedury regulujące zasady obecności parlamentarzystów w budynkach Prokuratury Krajowej? Jeżeli tak, proszę o wskazanie podstawy prawnej oraz treści tych procedur.
7. Czy w analogicznych sytuacjach dotyczących innych funkcjonariuszy publicznych stosowano równie daleko idące środki służbowe?
8. Czy ministerstwo analizowało wpływ publicznych wypowiedzi o charakterze politycznym dotyczących Pana prokuratora Tomasza Janeczka na standard bezstronności prowadzonego wobec niego postępowania?
9. Czy ministerstwo zamierza zagwarantować, że postępowania wobec prokuratorów będą prowadzone wyłącznie w oparciu o kryteria prawne i merytoryczne, bez odwoływania się do ocen politycznych lub personalnych?
10. Czy minister sprawiedliwości rozważa uchylenie decyzji o zawieszeniu do czasu zakończenia pełnego postępowania wyjaśniającego?
Zawieszenie prokuratora jest środkiem wyjątkowym, ingerującym nie tylko w sytuację zawodową konkretnej osoby, ale również w społeczne postrzeganie niezależności prokuratury. Dlatego każda tego rodzaju decyzja powinna być oparta na jednoznacznych podstawach prawnych, precyzyjnie wykazanych okolicznościach faktycznych oraz standardach proceduralnych wykluczających jakiekolwiek wątpliwości co do motywów działania organów państwa.
Z poważaniem
Poseł Krzysztof Lipiec