do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie Spółdzielni Inwalidów "Równość" w Czersku oraz systemowych barier w wypłacie dofinansowań PFRON
Zgłaszający: Aleksander Mikołaj Mrówczyński, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas, Tadeusz Chrzan, Tomasz Zieliński, Sławomir Skwarek
Data wpływu: 25-05-2026
Chojnice, 20 maja 2026 r.
Spółdzielnia Inwalidów „Równość” w Czersku, funkcjonująca od 75 lat, stoi na progu likwidacji, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla miejsc pracy osób z niepełnosprawnościami. Mimo trwającego procesu restrukturyzacji i podjętych działań naprawczych, spółdzielnia nie otrzymuje należnych jej środków z PFRON, co uniemożliwia dalszą działalność.
Kluczowe fakty wynikające z dokumentacji przedstawionej przez zarząd spółdzielni:
Zaległości PFRON
Fundusz zalega spółdzielni z wypłatą około 600 tys. zł, odmawiając wypłat z uwagi na zakwalifikowanie podmiotu jako „zakładu w trudnej sytuacji finansowej”.
Paradoks wyceny majątku
PFRON odmawia uznania realnej wartości rynkowej majątku spółdzielni (wycenianej przez rzeczoznawcę na 3,7 mln zł), opierając się wyłącznie na zerowej wartości księgowej wynikającej z pełnej amortyzacji. Pozbawia to spółdzielnię możliwości wykazania zdolności finansowej.
Wyczerpanie ścieżek prawnych
Sąd administracyjny w Warszawie (w dniu 4.02.2026 r.) podtrzymał decyzję PFRON. Zarząd spółdzielni, z uwagi na brak środków finansowych i długotrwałość postępowań, nie jest w stanie kontynuować walki sądowej.
Skutki społeczne
Spółdzielnia zatrudnia łącznie (wraz z jednostkami zależnymi) osoby o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (w tym intelektualnej i z chorobami psychicznymi), dla których szansa na znalezienie zatrudnienia na wolnym rynku w powiecie chojnickim (o stopie bezrobocia ok. 8,5–9,3%) jest znikoma.
Działania naprawcze
Zarząd spółdzielni od listopada 2025 r. pracuje bez wynagrodzenia, a spółdzielnia wyczerpała już kapitał uzyskany ze sprzedaży hali produkcyjnej na pokrycie bieżących zobowiązań.
Czy ministerstwo posiada wiedzę o tym, że automatyczne stosowanie definicji „zakładu w trudnej sytuacji finansowej” w oparciu o wycenę księgową (z pominięciem wyceny rynkowej) de facto prowadzi do likwidacji stabilnych miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych, które PFRON ma ustawowy obowiązek wspierać?
Czy ministerstwo przewiduje interwencję w PFRON w celu odblokowania wypłaty dofinansowań za okresy, w których spółdzielnia terminowo regulowała składki ZUS i wynagrodzenia, co było warunkiem stawianym przez przedstawicieli funduszu?
Jakie konkretne wsparcie doraźne może otrzymać spółdzielnia, aby uniknąć masowych zwolnień osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi, które w przypadku upadłości zakładu zostaną trwale wykluczone z rynku pracy?
Czy planowane są zmiany legislacyjne umożliwiające uwzględnienie operatu szacunkowego biegłego rzeczoznawcy w ocenie kondycji finansowej ZPChr w procesie restrukturyzacji, zamiast sztywnego trzymania się wartości księgowych?
Z poważaniem
Aleksander Mikołaj Mrówczyński
Poseł na Sejm RP