Interpelacja nr 17408

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie sposobu zarządzania POLSA oraz żądania przez prezes Polskiej Agencji Kosmicznej zakazu publicznych wypowiedzi astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego

Zgłaszający: Janusz Cieszyński

Data wpływu: 26-05-2026

Szanowny Panie Ministrze,

w maju 2026 r. media opisały konflikt w Polskiej Agencji Kosmicznej. Podczas posiedzenia Rady POLSA 11 maja 2026 r. astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski skrytykował zaangażowanie agencji w europejski program satelitarny IRIS2. W odpowiedzi prezes POLSA skierowała do członków rady pismo, w którym domaga się działań organizacyjnych i nadzorczych zapewniających, by astronauta nie występował publicznie jako osoba związana z działalnością agencji ani nie wykorzystywał swojej pozycji i dostępu do informacji do formułowania publicznych ocen kierunków działania państwa i realizowanych projektów międzynarodowych. Astronauta ocenił to żądanie jako próbę cenzury i uciszenia krytyki dotyczącej braku kompetencji strategicznych i zaniechań kierownictwa agencji.

POLSA jest instytucją państwową finansowaną ze środków publicznych i podlegającą nadzorowi ministra. Żądanie milczenia wobec osoby publicznie wskazującej na zaniechania instytucji nie rozwiązuje wskazanych problemów, lecz rodzi pytanie o sposób zarządzania samą agencją.

W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Czy minister zapoznał się z treścią pisma prezes POLSA oraz z publiczną oceną sformułowaną przez Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego? Jak ocenia żądanie ograniczenia publicznych wypowiedzi osoby współpracującej z agencją?
  2. Czy żądanie zaprzestania krytyki - zamiast merytorycznego odniesienia się do niej - nie świadczy o słabości kierownictwa POLSA i braku zdolności do rzeczowej debaty o kierunkach polskiej polityki kosmicznej?
  3. Jak minister odnosi się merytorycznie do zarzutów astronauty dotyczących zaangażowania POLSA w program IRIS2 oraz wskazywanych przez niego zaniechań i braku kompetencji strategicznych kierownictwa agencji?
  4. Czy w POLSA obowiązują regulacje ograniczające publiczne wypowiedzi osób współpracujących z agencją lub powiązanych z polskim programem astronautycznym? Jeżeli tak, na jakiej podstawie prawnej zostały wprowadzone?
  5. Jakie działania nadzorcze podejmie minister w związku z opisanym konfliktem i czy planuje ocenę sposobu zarządzania POLSA przez obecne kierownictwo?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński