do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przedstawienia rzeczywistego bilansu gospodarczego relacji handlowych Rzeczypospolitej Polskiej z Ukrainą, w szczególności w zakresie eksportu paliw, energii elektrycznej oraz wpływów budżetowych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 27-05-2026
Szanowni Panowie Ministrowie!
Działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu, składam interpelację w sprawie przedstawienia rzetelnych danych dotyczących bilansu gospodarczego relacji handlowych Rzeczypospolitej Polskiej z Ukrainą w latach 2024–2026.
W debacie publicznej (np. https://www.youtube.com/watch?v=bTKAx9huTpI) pojawiają się wypowiedzi sugerujące, że Polska „utrzymuje dwa państwa pracą jednego państwa”, przy czym jako przykład przywoływane są m.in. dostawy paliw, produktów naftowych oraz energii elektrycznej na Ukrainę. Tego rodzaju twierdzenia, jeżeli nie są oparte na danych, mogą prowadzić do fałszywego obrazu rzeczywistości gospodarczej oraz uderzać w interes polskich przedsiębiorców eksportujących towary i usługi na rynek ukraiński.
Zasadnicze znaczenie ma więc precyzyjne rozróżnienie trzech kategorii:
1) pomocy publicznej, humanitarnej, wojskowej lub finansowej udzielanej Ukrainie przez państwo polskie,
2) wydatków budżetowych związanych z obsługą uchodźców wojennych i świadczeniami publicznymi,
3) komercyjnej wymiany handlowej, w której polskie podmioty sprzedają towary i usługi na rynek ukraiński, uzyskując przychody, zyski, miejsca pracy i wpływy podatkowe w Polsce.
Bez takiego rozróżnienia debata publiczna staje się nierzetelna. Eksport paliw, produktów naftowych, energii elektrycznej, żywności, maszyn, pojazdów, chemii, tworzyw sztucznych czy wyrobów przemysłowych nie może być automatycznie przedstawiany jako „utrzymywanie” innego państwa, jeżeli jest realizowany w ramach umów handlowych, po cenach rynkowych, przez polskie lub działające w Polsce przedsiębiorstwa.
Według publicznie dostępnych danych GUS i Eurostatu Ukraina po 2022 r. stała się jednym z istotnych rynków zbytu dla polskich towarów. Jednocześnie dla pełnej oceny sprawy konieczne jest przedstawienie przez rząd dokładnych danych: wartości eksportu, importu, salda handlowego, struktury towarowej, udziału paliw i energii, a także szacunkowych wpływów podatkowych i zatrudnienia związanego z tą wymianą.
Sprawa ma znaczenie nie tylko statystyczne, ale również strategiczne. Fałszywe lub uproszczone komunikaty o rzekomym „utrzymywaniu dwóch państw” mogą szkodzić polskim firmom obecnym na rynku ukraińskim, osłabiać pozycję polskiego eksportu, psuć klimat gospodarczy oraz wprowadzać opinię publiczną w błąd co do rzeczywistych kosztów i korzyści relacji polsko-ukraińskich.
Celem interpelacji nie jest pomijanie kosztów ponoszonych przez państwo polskie w związku z wojną na Ukrainie, pomocą humanitarną, wsparciem wojskowym czy obsługą uchodźców. Te koszty powinny być jawnie i rzetelnie przedstawiane opinii publicznej.
Jednocześnie równie jawnie powinny być przedstawiane korzyści gospodarcze wynikające z wymiany handlowej, eksportu, podatków, zatrudnienia oraz aktywności polskich przedsiębiorstw. Dopiero pełny bilans pozwala ocenić rzeczywisty charakter relacji gospodarczych Polski z Ukrainą.
Mieszanie pomocy publicznej z normalnym eksportem handlowym prowadzi do błędnych wniosków. Sprzedaż paliw, energii, maszyn, żywności, chemii czy produktów przemysłowych na Ukrainę nie jest automatycznie kosztem polskiego podatnika. W wielu przypadkach jest źródłem przychodów polskich firm, dochodów pracowników oraz wpływów do budżetu państwa.
W związku z tym konieczne jest przedstawienie przez właściwe resorty pełnych liczbowych i weryfikowalnych danych, które pozwolą oddzielić fakty gospodarcze od publicystycznych uproszczeń.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak kształtowała się wartość eksportu, importu oraz saldo obrotów towarowych Rzeczypospolitej Polskiej z Ukrainą w roku: 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 oraz w dostępnych miesiącach 2026 r.? Proszę o podanie danych w złotych i euro oraz wskazanie źródła danych.
2. Jakie były najważniejsze grupy towarowe w polskim eksporcie na Ukrainę w latach 2024–2026, w szczególności w zakresie: paliw i produktów naftowych, energii elektrycznej, pojazdów, maszyn, chemii, tworzyw sztucznych, żywności oraz produktów przemysłowych?
3. Jakie były najważniejsze grupy towarowe w imporcie z Ukrainy do Polski w latach 2024–2026, w szczególności w zakresie produktów rolnych, surowców, metali, półproduktów i energii?
4. Jakie było saldo handlu Polski z Ukrainą w zakresie samych paliw, produktów naftowych oraz energii elektrycznej w latach 2024–2026?
5. Czy eksport paliw, produktów naftowych oraz energii elektrycznej z Polski na Ukrainę był realizowany na zasadach komercyjnych, rynkowych kontraktów zawieranych przez przedsiębiorstwa, czy też w części miał charakter pomocy publicznej, darowizn, preferencyjnego finansowania lub dostaw finansowanych bezpośrednio z budżetu państwa?
6. Jeżeli w latach 2024–2026 występowały dostawy paliw, produktów naftowych lub energii elektrycznej na Ukrainę finansowane lub współfinansowane ze środków publicznych, proszę o wskazanie ich wartości, podstawy prawnej, źródła finansowania oraz beneficjentów.
7. Jakie przychody z tytułu sprzedaży paliw, produktów naftowych, energii elektrycznej lub innych towarów na Ukrainę uzyskały w latach 2024–2026 spółki z udziałem Skarbu Państwa, w szczególności z sektora paliwowego i energetycznego?
8. Jakie były szacunkowe wpływy budżetowe z podatku CIT, VAT, akcyzy, ceł oraz innych danin publicznych związanych z eksportem towarów i usług z Polski na Ukrainę w latach 2024–2026?
9. Czy Ministerstwo Finansów dysponuje szacunkiem netto skutków budżetowych relacji gospodarczych z Ukrainą, obejmującym z jednej strony koszty pomocy publicznej i świadczeń, a z drugiej strony wpływy podatkowe, celne, akcyzowe i składkowe wynikające z handlu, inwestycji, zatrudnienia oraz aktywności gospodarczej obywateli Ukrainy w Polsce?
10. Ile miejsc pracy w Polsce, według szacunków rządu, jest bezpośrednio lub pośrednio związanych z eksportem towarów i usług na rynek ukraiński?
11. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi analizy dotyczące znaczenia rynku ukraińskiego dla polskich przedsiębiorców, w szczególności dla sektora paliwowego, energetycznego, transportowego, rolno-spożywczego, chemicznego, elektromaszynowego i budowlanego?
12. Czy rząd planuje przygotowanie i opublikowanie raportu pokazującego pełny bilans gospodarczy relacji Polski z Ukrainą, z wyraźnym rozdzieleniem pomocy publicznej od komercyjnej wymiany handlowej?
13. Czy rząd zamierza przeciwdziałać dezinformacji polegającej na przedstawianiu komercyjnego eksportu polskich towarów jako „utrzymywania” innego państwa, mimo że eksport ten może generować przychody dla polskich firm, miejsca pracy i wpływy do budżetu państwa?
14. Czy rząd posiada strategię zwiększania udziału polskich przedsiębiorstw w odbudowie Ukrainy, tak aby potencjalne kontrakty infrastrukturalne, energetyczne, budowlane i przemysłowe przekładały się na realne korzyści dla polskiej gospodarki?
Z poważaniem