w sprawie realnych skutków realizacji "Podstawowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa" oraz sposobu ich wdrażania w szkołach
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 22-06-2026
Szanowny Panie Pośle,
podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa są corocznie ustalane przez ministra edukacji na podstawie art. 60 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Stanowią one instrument wspierania jakości edukacji oraz ukierunkowania działań podejmowanych przez organa nadzoru pedagogicznego, szkoły i placówki oświatowe.
Kierunki realizacji polityki oświatowej państwa nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa i nie nakładają na szkoły nowych obowiązków prawnych. Ich rolą jest wskazanie obszarów szczególnie istotnych dla funkcjonowania systemu oświaty oraz wspieranie szkół i nauczycieli w realizacji zadań wynikających z obowiązujących przepisów prawa oświatowego.
Ustalając kierunki polityki oświatowej państwa minister edukacji uwzględnia aktualne wyzwania edukacyjne, społeczne i cywilizacyjne, a także potrzeby zgłaszane przez środowiska oświatowe, wyniki badań i analiz dotyczących funkcjonowania systemu edukacji oraz doświadczenia wynikające z realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych przez szkoły i placówki.
Wśród kierunków realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027 szczególne miejsce zajmują działania związane ze wspieraniem zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, przeciwdziałaniem przemocy rówieśniczej, edukacją zdrowotną, promowaniem higieny cyfrowej, rozwijaniem umiejętności bezpiecznego korzystania z nowych technologii, wzmacnianiem współpracy szkoły z rodzicami oraz wspieraniem rozwoju kompetencji społecznych, obywatelskich i prozdrowotnych uczniów. Obszary te odpowiadają na wyzwania obserwowane we współczesnym środowisku edukacyjnym oraz są spójne z zadaniami szkoły określonymi w przepisach prawa oświatowego.
Ministerstwo Edukacji Narodowej podejmuje równolegle działania mające na celu wzmacnianie potencjału szkół do realizacji tych zadań. Istotnym elementem tych działań było wprowadzenie standardów zatrudnienia nauczycieli specjalistów w szkołach i przedszkolach ogólnodostępnych. Proces ich wdrażania jest monitorowany z wykorzystaniem danych Systemu Informacji Oświatowej. W 2002 r., w celu zwiększania dostępu do pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci i młodzieży, w przepisach oświatowych wprowadzono obowiązek zatrudnienia nauczycieli specjalistów w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych oraz zespołach tych przedszkoli i szkół. Wśród obowiązkowo zatrudnianych nauczycieli specjalistów znaleźli się nauczyciel psycholog i jako nowe stanowisko w tych jednostkach systemu oświaty – nauczyciel pedagog specjalny.
Standardy określają minimalny wymiar zatrudnienia nauczycieli specjalistów w ww. jednostkach. Przepisy określiły również sposób wyliczania etatów, który uzależniony jest od liczby dzieci lub uczniów uczęszczających do przedszkola, szkoły lub zespołu przedszkoli i szkół.
Wprowadzenie standardów zostało rozłożone na dwa etapy: I etap[1] od 1 września 2022 r. i II etap[2] od 1 września 2024 r.
W etapie I obejmującym okres od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2024 r., obowiązywały obniżone, przejściowe wartości standardów wskazane w tabeli nr 1.
Tabela nr 1. Przejściowe wartości standardów zatrudnienia nauczycieli specjalistów
| Liczba dzieci lub uczniów |
Łączna liczba etatów nauczycieli specjalistów |
| od 1 do 30 |
0,25 |
| od 31 do 50 |
0,5 |
| od 51 do 100 |
1 |
| od 101 |
1,5 etatu + 0,2 etatu na każdych kolejnych 100 uczniów |
W etapie II, obowiązującym od 1 września 2024 r., obowiązują docelowe wartości standardów, określone w tabeli nr 2.
Tabela nr 2. Docelowe wartości standardów zatrudnienia nauczycieli specjalistów
| Liczba dzieci lub uczniów |
Łączna liczba etatów nauczycieli specjalistów |
| od 1 do 10 |
0,25 |
| Od 11-20 |
0,4 |
| od 21 do 30 |
0,6 |
| od 31 do 40 |
0,8 |
| od 41 do 50 |
1 |
| od 51 do 100 |
1,5 |
| Od 101 |
2 etaty + 0,2 etatu na każdych kolejnych 100 uczniów |
Proces zatrudnienia nauczycieli specjalistów jest na bieżąco monitorowany za pośrednictwem Systemu Informacji Oświatowej (SIO). W raporcie generowane są dane dotyczące bieżącej sytuacji zatrudniania, co umożliwia dyrektorom, samorządom i kuratorom oświaty systematyczne monitorowanie stanu zatrudnienia nauczycieli specjalistów na poziomie szkoły, jednostki samorządu terytorialnego oraz województwa. Zapotrzebowanie kadrowe przedszkoli i szkół monitorowane jest na podstawie ogłoszeń o wolnych miejscach pracy, udostępnianych na stronach kuratoriów oświaty.
Tabela nr 3. Porównanie danych dotyczących zatrudnienia nauczycieli specjalistów w roku szkolnym: 2023/2024, 2024/2025 oraz 2025/2026 według Systemu Informacji Oświatowej (SIO).
| Lp. |
Nauczyciel specjalista |
Liczba etatów w roku szkolnym |
||
| 2023/2024 |
2024/2025 |
2025/2026 |
||
| 1. |
Pedagog |
12 219,28 |
12 292,76 |
12 634,45 |
| 2. |
Psycholog |
10 548,30 |
12 508,28 |
13 582,64 |
| 3. |
Logopeda |
9 783,12 |
10 374,36 |
11 025,78 |
| 4. |
Terapeuta pedagogiczny |
1 960,01 |
2 231,91 |
2 419,94 |
| 5. |
Pedagog specjalny |
12 093,46 |
14 059,66 |
14986,14 |
| 6. |
Razem |
46 604,17 |
51 466,97 |
54 648,95 |
Liczba etatów nauczycieli specjalistów systematycznie rośnie. Według stanu bazy SIO na dzień 9 czerwca 2026 r. wynosiła 58 044,18 etatów w roku szkolnym 2025/2026. Dane te wskazują na systematyczny wzrost liczby etatów nauczycieli specjalistów, w szczególności psychologów, pedagogów, pedagogów specjalnych, logopedów oraz terapeutów pedagogicznych.
Realizacja kierunków polityki oświatowej państwa jest monitorowana w ramach działań nadzoru pedagogicznego oraz z wykorzystaniem danych gromadzonych w Systemie Informacji Oświatowej. Jednocześnie Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi działania służące doskonaleniu systemu wsparcia szkół i placówek, w tym przez współpracę z jednostkami podległymi i nadzorowanymi, opracowywanie materiałów informacyjnych i metodycznych oraz wspieranie rozwoju kompetencji nauczycieli i kadry kierowniczej systemu oświaty.
Należy podkreślić, że kierunki realizacji polityki oświatowej państwa nie mają na celu zastępowania podstawowych funkcji szkoły ani przenoszenia na szkołę odpowiedzialności za rozwiązywanie wszystkich problemów społecznych. Ich celem jest wspieranie szkół w realizacji ustawowych zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz tworzenie warunków sprzyjających wszechstronnemu rozwojowi dzieci i młodzieży.
Ministerstwo Edukacji Narodowej będzie kontynuowało działania służące podnoszeniu jakości edukacji, wzmacnianiu dobrostanu uczniów i nauczycieli, rozwijaniu dostępności pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz wspieraniu szkół w realizacji zadań wynikających z obowiązujących przepisów prawa.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1116 z późn. zm.).
[2] Zgodnie z art. 2 pkt 1-2 ww. ustawy.