w sprawie organizacji nauczania religii buddyjskiej w polskich szkołach
Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka
Warszawa, 06-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na pytania postawione w interpelacji proszę o przyjęcie następujących informacji.
Stosownie do art. 53 ust. 4 Konstytucji RP[1], religia kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może być naruszona wolność sumienia i religii innych osób. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania[2], nauczanie religii uczniów szkół publicznych i wychowanków przedszkoli publicznych może odbywać się również w szkołach i przedszkolach na zasadach określonych w odrębnej ustawie. Właściwą ustawą jest w tym wypadku ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty[3], która w art. 12 stanowi, że publiczne przedszkola i szkoły podstawowe organizują naukę religii na życzenie rodziców, zaś publiczne szkoły ponadpodstawowe na życzenie bądź rodziców, bądź samych uczniów. Po osiągnięciu pełnoletności o pobieraniu nauki religii decydują uczniowie. Ustawodawca upoważnił nadto ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do określenia w porozumieniu z władzami Kościoła Katolickiego i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego oraz innych kościołów i związków wyznaniowych, w drodze rozporządzenia, warunków i sposobu wykonywania przez szkoły organizacji nauki religii. W rozporządzeniu[4] zobowiązano właściwe władze kościołów i innych związków wyznaniowych do przedstawiania Ministrowi Edukacji Narodowej programów nauki religii opracowanych i zatwierdzonych przez te kościoły i związki. Przewidziano również, że kwalifikacje zawodowe nauczycieli religii określają odpowiednio Konferencja Episkopatu Polski Kościoła Katolickiego oraz właściwe władze zwierzchnie kościołów lub innych związków wyznaniowych – w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej.
Biorąc pod uwagę powyższe, uprzejmie informuję, że sprawę zawarcia porozumienia zainicjował Związek Buddyjski Bencien Karma Kamtsang przesyłając 11 sierpnia 2022 r. w formie elektronicznej prośbę o podpisanie porozumienia pomiędzy Związkiem Buddyjskim Bencien Karma Kamtsang oraz Ministrem Edukacji i Nauki w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii. Wystąpienie zostało podpisane przez Pana Waldemara Zycha przewodniczącego Rady Związku Buddyjskiego.
Sprawa została przekazana do realizacji Departamentowi Kształcenia Ogólnego i Podstaw Programowych, a Pan Poseł jako Sekretarz Stanu w ówczesnym Ministerstwie Edukacji i Nauki sprawował nadzór nad realizacją zadań tego departamentu. W lutym 2023 r. powstał pierwszy projekt przedmiotowego porozumienia.
Następnie 8 lutego 2024 r. z inicjatywą podpisania porozumienia wystąpiła Polska Unia Buddyjska jako strona podpisania tego porozumienia. Porozumienie zostało podpisane 26 marca 2026 r. Począwszy od wystąpienia Związku Buddyjskiego o podpisanie porozumienia do czasu jego podpisania trwały prace mające na celu uzgodnienie jego akceptowalnej przez obie strony treści.
Co do zasady kwalifikacje zawodowe nauczycieli określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Zgodnie z § 8 ww. rozporządzenia kwalifikacje do nauczania religii posiada osoba, która spełnia wymagania kwalifikacyjne określone w porozumieniach zawartych między ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania a Konferencją Episkopatu Polski, a także władzami innych kościołów i związków wyznaniowych.
Na podstawie przywołanych wyżej przepisów minister właściwy do spraw oświaty i wychowania podpisał z kościołami i związkami wyznaniowymi o uregulowanej w Rzeczypospolitej Polskiej sytuacji prawnej 8 porozumień w sprawie kwalifikacji nauczycieli religii.
Minister Edukacji nie ingeruje w wolność sumienia i wyznania obywateli, którzy korzystając z niej mogą tworzyć wspólnoty religijne. Rejestr kościołów i innych związków wyznaniowych jest prowadzony przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Kościoły i związki wyznaniowe o uregulowanej sytuacji prawnej mogą zaś nauczać własnej religii w przedszkolach i szkołach, przy czym taka działalność wymaga spełnienia warunków wyżej opisanych, to jest zawarcia porozumienia w sprawie kwalifikacji nauczycieli religii oraz przedstawienia programu nauki tej religii.
Z poważaniem
Barbara Nowacka
Minister Edukacji
[1] Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 z późn. zm.
[2] t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1435 z późn. zm.
[3] t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.
[4] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. z 2020 r. poz. 983 z późn. zm.).