Interpelacja nr 17609

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie kosztów oraz zasad organizacji pieczy zastępczej dla małoletnich obywateli Ukrainy przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Zgłaszający: Janusz Kowalski

Data wpływu: 07-06-2026

Od początku konfliktu zbrojnego na Ukrainie polskie państwo podjęło szereg działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa oraz opieki małoletnim obywatelom Ukrainy przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Szczególną kategorię stanowią dzieci pozostające w pieczy zastępczej lub objęte opieką osób wskazanych przez właściwe organa ukraińskie, a także dzieci, dla których ustanowiono opiekunów tymczasowych na podstawie orzeczeń polskich sądów.

Państwo polskie ponosi koszty związane nie tylko z zapewnieniem zakwaterowania i wyżywienia tym dzieciom, lecz również z finansowaniem szeregu świadczeń, obsługą administracyjną systemu, prowadzeniem rejestrów, finansowaniem działalności organizacji pozarządowych zaangażowanych w realizację tych zadań oraz wsparciem udzielanym osobom osiągającym pełnoletność i kontynuującym naukę.

Należy zauważyć, że system pieczy zastępczej w Polsce od wielu lat boryka się z problemami kadrowymi i finansowymi. Samorządy wielokrotnie wskazywały na niedostateczny poziom finansowania rodzin zastępczych oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych, a także na trudności związane z pozyskiwaniem nowych rodzin zastępczych.

Wątpliwości budzi kwestia długofalowego charakteru przyjętych rozwiązań. Pomoc uruchamiana początkowo jako instrument nadzwyczajny związany z sytuacją wojenną funkcjonuje już od kilku lat, co rodzi pytania o całkowity koszt tego systemu dla budżetu państwa, źródła jego finansowania oraz ocenę efektywności wydatkowanych środków publicznych.

Zasadne wydaje się również uzyskanie informacji, czy resort przeprowadzał analizy porównawcze dotyczące poziomu wsparcia kierowanego do małoletnich obywateli Ukrainy oraz dzieci będących obywatelami polskimi znajdującymi się w analogicznej sytuacji życiowej. Kwestia ta ma znaczenie zarówno z punktu widzenia racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi, jak i zachowania społecznego poczucia równego traktowania beneficjentów systemu pomocy społecznej.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Ile dzieci będących obywatelami Ukrainy pozostaje obecnie pod opieką osób wskazanych przez władze ukraińskie, a ile pod opieką opiekunów tymczasowych ustanowionych przez polskie sądy? Dane należy przedstawić według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi oraz w podziale na województwa.
2. Ile dzieci obywateli Ukrainy znajdowało się w opisanym systemie opieki na koniec każdego roku w latach 2022–2025?
3. Jakie koszty poniósł budżet państwa na utrzymanie dzieci obywateli Ukrainy objętych opieką na podstawie przepisów tzw. specustawy ukraińskiej w latach 2022–2025 oraz w roku 2026 do dnia udzielenia odpowiedzi? Dane należy przedstawić w podziale na koszty zakwaterowania, wyżywienia, edukacji, opieki zdrowotnej, opieki psychologicznej, świadczeń pieniężnych oraz koszty administracyjne.
4. Jaki był średni roczny koszt utrzymania jednego dziecka obywatela Ukrainy objętego wskazanym systemem wsparcia w poszczególnych latach?
5. Jakie były analogiczne średnie koszty utrzymania jednego dziecka będącego obywatelem polskim pozostającego w pieczy zastępczej w tych samych latach?
6. Jakie środki finansowe przekazano organizacjom pozarządowym realizującym zadania związane z opieką nad dziećmi obywateli Ukrainy? Należy wskazać wszystkie podmioty, wysokość przekazanych środków oraz podstawę ich przyznania.
7. Jaką łączną kwotę środków publicznych przeznaczono na wsparcie osób, które osiągnęły pełnoletność i kontynuują naukę po wcześniejszym objęciu opieką na podstawie przepisów dotyczących obywateli Ukrainy?
8. Ilu pełnoletnich obywateli Ukrainy korzystało ze wsparcia finansowego na kontynuowanie nauki w poszczególnych latach od 2022 r.? Jaka była średnia wysokość wsparcia przypadająca na jednego beneficjenta oraz jaki był średni okres pobierania tego wsparcia?
9. Czy ministerstwo prowadzi monitoring dalszych losów osób korzystających ze wsparcia po osiągnięciu pełnoletności? Jeżeli tak, ile z tych osób ukończyło edukację, podjęło zatrudnienie lub rozpoczęło działalność gospodarczą w Polsce?
10. Ile dzieci będących obywatelami polskimi oczekiwało na miejsce w rodzinnej pieczy zastępczej lub innych formach opieki na koniec każdego roku od 2022 r.?
11. Jakie były całkowite koszty funkcjonowania systemu opieki nad dziećmi obywateli Ukrainy od momentu jego uruchomienia do dnia udzielenia odpowiedzi?
12. Jakie są prognozowane koszty dalszego funkcjonowania tego systemu w kolejnych latach?
13. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę zasadności utrzymywania finansowania wsparcia dla pełnoletnich obywateli Ukrainy ze środków publicznych po upływie kilku lat od rozpoczęcia funkcjonowania nadzwyczajnych rozwiązań pomocowych? Jeżeli tak, jakie wnioski wynikają z tej analizy?