Interpelacja nr 17624

do ministra rolnictwa i rozwoju wsi

w sprawie systemu rozliczeń ryczałtowych (jednorazowych) za odłowienie bezdomnych zwierząt i zapewnienie im dożywotniej opieki w schroniskach

Zgłaszający: Ewa Szymanowska, Sławomir Ćwik

Data wpływu: 08-06-2026

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana z interpelacją poselską w sprawie, która od lat stanowi jedno z największych źródeł patologii w obszarze ochrony zwierząt oraz zarządzania środkami publicznymi przez gminy. Chodzi o system rozliczeń ryczałtowych (jednorazowych) za odłowienie bezdomnych zwierząt i zapewnienie im dożywotniej opieki w schroniskach.

Wiele samorządów w Polsce, kierując się wyłącznie kryterium najniższej ceny w przetargach na wyłapywanie i utrzymanie bezdomnych zwierząt, podpisuje umowy oparte na jednorazowej opłacie za psa lub kota. Obecnie stawki te bardzo często oscylują w granicach zaledwie 1500–2500 zł za zwierzę. W zamian za tę kwotę podmiot prowadzący schronisko zobowiązuje się do zapewnienia zwierzęciu opieki, wyżywienia oraz leczenia do końca jego dni.

Biorąc pod uwagę realia ekonomiczne, koszty karmy, energii, opieki weterynaryjnej oraz stale rosnące koszty pracy, utrzymanie psa przez średnio kilka lat za kwotę 2000 zł jednorazowo jest rażąco niską ceną, jest też nierealne, bo nie da się przewidzieć, jaki może być stan zdrowia zwierzęcia. Koszt rzetelnej, miesięcznej opieki nad jednym psem w schronisku to często wydatek rzędu kilkuset złotych, co oznacza, że kwota ryczałtu wyczerpuje się już po kilku miesiącach.

Taki mechanizm finansowania bezpośrednio prowadzi do ogromnych patologii. Podmioty nastawione na zysk, aby utrzymać rentowność przy tak niskich stawkach jednorazowych, drastycznie ograniczają wydatki kosztem zdrowia i życia zwierząt. W konsekwencji dochodzi do przepełnienia obiektów, drastycznego ograniczania racji żywnościowych, braku podstawowej opieki weterynaryjnej oraz ukrywania wysokiej śmiertelności czworonogów.

Praktyka pokazuje, że większość schronisk w Polsce, które opierały swój model biznesowy na takich jednorazowych ryczałtach, została w ostatnich latach zamknięta przez powołane do tego służby (Inspekcję Weterynaryjną oraz prokuraturę) właśnie ze względu na potworne zaniedbania i znęcanie się nad zwierzętami.

W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo dysponuje szczegółowymi danymi dotyczącymi liczby gmin, które w ramach programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi wciąż stosują system jednorazowych opłat ryczałtowych za dożywotnie utrzymanie zwierzęcia?
2. Czy planowane są zmiany legislacyjne (np. w ustawie o ochronie zwierząt lub ustawie o zamówieniach publicznych), które wprowadziłyby ustawowy zakaz stosowania rażąco niskich opłat jednorazowych (za dożywotni pobyt) i narzuciły obowiązek rozliczeń dobowych (miesięcznych) za faktyczny czas pobytu zwierzęcia w schronisku?
3. W jaki sposób ministerstwo, we współpracy z głównym lekarzem weterynarii, zamierza uszczelnić system kontroli nad schroniskami, aby zapobiec powstawaniu kolejnych miejsc „dochodowej eksterminacji” zwierząt utrzymywanych za głodowe stawki publiczne?
4. Czy istnieje możliwość wprowadzenia centralnego rejestru umów zawieranych przez gminy ze schroniskami, co pozwoliłoby na natychmiastowe identyfikowanie, oznaczanie i kontrolowanie przetargów, w których stawka za utrzymanie zwierzęcia jest rażąco niska w stosunku do rzeczywistych kosztów utrzymania?