do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie funkcjonowania systemu orzekania o niepełnosprawności oraz rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydawanymi przez różne instytucje
Zgłaszający: Lidia Czechak, Robert Warwas, Jarosław Krajewski, Wojciech Michał Zubowski, Filip Kaczyński
Data wpływu: 08-06-2026
Szanowna Pani Minister,
w imieniu osób z niepełnosprawnościami oraz ich rodzin zwracam się z prośbą o udzielenie informacji dotyczących funkcjonowania systemu orzekania o niepełnosprawności w Polsce.
Do mojego biura poselskiego oraz organizacji działających na rzecz osób z niepełnosprawnościami docierają liczne sygnały wskazujące na problemy związane z długością postępowań orzeczniczych oraz występowaniem rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydawanymi przez różne instytucje publiczne.
Osoby z niepełnosprawnościami są często zobowiązane do wielokrotnego stawiania się przed komisjami orzeczniczymi, składania tej samej dokumentacji medycznej w różnych instytucjach oraz oczekiwania przez wiele miesięcy na wydanie decyzji. W przypadku osób przewlekle chorych, z niepełnosprawnościami trwałymi lub postępującymi, procedury te stanowią dodatkowe obciążenie psychiczne, organizacyjne i finansowe.
Szczególne kontrowersje budzą sytuacje, w których lekarze orzecznicy różnych instytucji wydają odmienne oceny stanu zdrowia tej samej osoby. Zdarza się, że osoba uznana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za całkowicie niezdolną do pracy otrzymuje jednocześnie mniej korzystne rozstrzygnięcie w postępowaniu prowadzonym przez powiatowy lub miejski zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Tego rodzaju rozbieżności powodują poczucie niesprawiedliwości, konieczność składania odwołań oraz wydłużają czas oczekiwania na należne wsparcie.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie są obecnie średnie okresy oczekiwania na wydanie orzeczenia przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności?
2. Ilu wnioskodawców oczekuje obecnie na rozpatrzenie sprawy w pierwszej instancji oraz w postępowaniach odwoławczych?
3. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydawanymi przez ZUS, KRUS oraz zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności?
4. Ile odwołań od decyzji zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności zostało złożonych w ostatnich 3 latach i jaki był odsetek decyzji zmienionych na korzyść odwołujących się?
5. Czy prowadzone są prace nad ujednoliceniem kryteriów orzeczniczych obowiązujących w różnych systemach orzecznictwa?
6. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań ograniczających konieczność wielokrotnego stawiania się osób z trwałymi i nieodwracalnymi niepełnosprawnościami przed komisjami orzeczniczymi?
7. Czy planowane są działania mające na celu skrócenie czasu oczekiwania na wydanie orzeczeń oraz uproszczenie procedur administracyjnych?
8. Na jakim etapie znajdują się prace nad reformą systemu orzecznictwa o niepełnosprawności i jaki jest przewidywany termin wdrożenia nowych rozwiązań?
Mając na uwadze sytuację osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin, zwracam się o przedstawienie informacji dotyczących planowanych działań mających na celu stworzenie bardziej spójnego, przejrzystego i przyjaznego obywatelom systemu orzeczniczego.
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP