Interpelacja nr 17670

do ministra sprawiedliwości

w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego w jednostkach penitencjarnych

Zgłaszający: Michał Woś

Data wpływu: 09-06-2026

Panie Ministrze,

od 1 października 2025 r. w Polsce funkcjonuje system kaucyjny obejmujący wybrane opakowania po napojach. Zgodnie z jego założeniami konsument uiszcza kaucję przy zakupie produktu, a następnie odzyskuje ją po zwrocie opakowania.

Do mojego biura poselskiego docierają informacje wskazujące, że w jednostkach penitencjarnych Służby Więziennej opakowania objęte systemem kaucyjnym nie są traktowane jako odpady komunalne należące do osadzonych, lecz jako surowiec pozostający w dyspozycji jednostki penitencjarnej. Jednocześnie brak jest publicznie dostępnych informacji dotyczących sposobu rozliczania środków pochodzących ze zwrotu kaucji za takie opakowania.

Biorąc pod uwagę, że w zakładach karnych i aresztach śledczych przebywa średnio około 70 tysięcy osadzonych, skala środków finansowych generowanych przez zwrot opakowań objętych systemem kaucyjnym może być znacząca i sięgać nawet wielu milionów złotych rocznie.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Centralny Zarząd Służby Więziennej opracowały wytyczne dotyczące postępowania z opakowaniami objętymi systemem kaucyjnym znajdującymi się na terenie jednostek penitencjarnych?
2. Jaki jest status prawny opakowań objętych systemem kaucyjnym po ich wykorzystaniu przez osadzonych? Czy są one traktowane jako własność osadzonych, odpad, czy też mienie pozostające w dyspozycji jednostki penitencjarnej?
3. Kto jest uprawniony do odbioru kaucji za opakowania zwracane z jednostek penitencjarnych?
4. Czy środki pochodzące ze zwrotu kaucji trafiają do budżetu jednostki penitencjarnej, budżetu Służby Więziennej, funduszy pomocowych, innych funduszy celowych czy też są przypisywane indywidualnie osadzonym?
5. Jakie przychody ze zwrotu kaucji uzyskały poszczególne jednostki penitencjarne od momentu wejścia w życie systemu kaucyjnego?
6. Czy prowadzone są odrębne ewidencje ilościowe i finansowe dotyczące opakowań objętych systemem kaucyjnym oraz środków uzyskiwanych z ich zwrotu?
7. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadzało lub planuje przeprowadzić kontrolę dotyczącą prawidłowości rozliczania środków pochodzących ze zwrotu kaucji w jednostkach penitencjarnych?
8. Czy w ocenie Ministra środki pochodzące ze zwrotu kaucji za opakowania zakupione przez osadzonych powinny zasilać budżety jednostek penitencjarnych, czy też powinny być przypisywane osobom, które faktycznie poniosły koszt kaucji przy zakupie produktów?
9. Czy ministerstwo analizowało potencjalną skalę przychodów wynikających z funkcjonowania systemu kaucyjnego w jednostkach penitencjarnych oraz wpływ tych środków na gospodarkę finansową Służby Więziennej?

Z poważaniem

Michał Woś
Poseł na Sejm RP