w sprawie organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz wsparcia dyrektorów, nauczycieli, rodziców i uczniów
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 13-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z Ministerstwem Zdrowia działa wspólnie na rzecz zwiększenia stanu zaszczepienia dzieci i młodzieży przeciw HPV ramach Programu Szczepień Ochronnych.
Jednocześnie informuję, że skuteczność tej formy działań profilaktycznych, jaką stanowią szczepienia ochronne, zależy w dużej mierze od świadomości i zaangażowania rodziców oraz opiekunów dzieci i uczniów oraz uczennic.
Na przestrzeni ostatnich dwóch lat Ministerstwo Edukacji Narodowej współpracowało i nadal współpracuje z Ministerstwem Zdrowia w zakresie działań na rzecz wprowadzenia rozwiązań upowszechniających szczepienia przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego. Kluczowym obszarem współpracy w celu zwiększenia wyszczepialności populacyjnej i wyeliminowania negatywnych skutków chorób wywoływanych przez wirusa było rozszerzenie zakresu wiekowego grupy uprawnionych do bezpłatnych szczepień przeciw HPV, opracowanie materiałów informacyjno-edukacyjnych, kampanie informacyjne i ustalenia międzyresortowe na poziomie logistyki szczepień w szkołach.
Szczepienia przeciwko HPV to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów zapobiegania nowotworom związanym z HPV. Szczepienie HPV zapewnia długotrwałą ochronę przed zakażeniem HPV i chorobami wywołanymi wirusem brodawczaka ludzkiego.
Załączam zestawienie z podziałem na województwa dotyczące liczby szkół oraz typu, które uczestniczyły w organizacji szczepień przeciwko HPV. Jednocześnie warto podkreślić, że 6 maja 2026 r. MEN wystąpiło do kuratorów oświaty z prośbą o przekazanie szczegółowej listy szkół oraz o podanie liczby uczniów i uczennic, którzy przystąpili w danej szkole do szczepienia przeciw HPV - w terminie do 28 maja 2026 r.
Obowiązkowe szczepienia ochronne u dzieci i młodzieży realizują świadczeniodawcy podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w ramach umów zawartych z NFZ. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej[1], świadczenia gwarantowane lekarza POZ obejmują szczepienia ochronne realizowane zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Co do zasady, szczepienia ochronne dla dzieci i młodzieży odbywają się w tych przychodniach POZ, gdzie rodzice lub opiekunowie dziecka złożyli deklarację wyboru lekarza POZ. Szczepienia ochronne wykonywane są zgodnie ze schematem ustalonym indywidualnie przez lekarza, który przeprowadza badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia.
W przychodni POZ przechowywane są szczepionki do szczepień obowiązkowych oraz dokumentacja szczepień, na podstawie której prowadzona jest sprawozdawczość w tym zakresie. Wobec istniejącego już systemu realizacji szczepień ochronnych u dzieci i młodzieży na poziomie POZ, nie są planowane alternatywne formy organizacji szczepień w innych jednostkach i nie będą tworzone doraźne zespoły szczepień ochronnych dla tej populacji.
Tym samym podkreślam, że za realizację programu szczepień przeciw HPV w szkołach odpowiada wyłącznie POZ, natomiast rolą dyrektora i pracowników szkoły są działania organizacyjne, informacyjne oraz logistyczne. Szkoła nie ponosi żadnej odpowiedzialności medycznej za kwalifikację, wykonanie szczepienia ani za ewentualne odczyny poszczepienne.
Zadania wynikające z funkcji organizatora przestrzeni szkolnej i koordynatora akcji na terenie placówki, ograniczają się do:
Dyrektorzy szkół mogą uzyskać wsparcie i pomoc w przypadku braku podmiotu medycznego zainteresowanego przeprowadzeniem szczepień w szkołach w Ministerstwie Zdrowia oraz Głównym Inspektoracie Sanitarnym. Dyrektorzy szkół mogą zawsze wystąpić do Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Zdrowia z wszelkimi problemami oraz zapytaniami w zakresie organizacji szczepień przeciw HPV.
Minister Edukacji kilkukrotnie zwracała się do kuratorów oświaty z prośbą o upowszechnienie informacji o szczepieniach przeciw HPV wśród rodziców i opiekunów prawnych uczniów i uczennic. Dodatkowo informuję, że w Ministerstwie Edukacji Narodowej odbyły się spotkania, podczas których wskazywano na konieczność ścisłej współpracy z rodzicami w zakresie możliwości zaszczepienia ich dziecka, nawet jeśli szkoła nie organizuje akcji szczepień na swoim terenie. Podczas spotkań pytano każdorazowo, czy do kuratoriów wpływają problemy związane m.in. z organizacją szczepień, zbieraniem deklaracji.
Dyrektorzy szkół, ze względu na swoją autonomię, mają możliwość organizacji spotkań z rodzicami w dowolnym czasie podczas roku szkolnego. Mogą przekazywać informacje o programie szczepień przeciw HPV np. podczas pierwszych zebrań z rodzicami/opiekunami prawnymi, ale także organizować inne wydarzenia/spotkania informacyjne w innym czasie. Należy jednak podkreślić, że dyrektorzy powinni przede wszystkim współpracować z podmiotami odpowiedzialnymi za ochronę zdrowia.
Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Zdrowia przygotowało szereg materiałów informacyjnych o szczepieniach przeciw HPV. W informacjach dla rodziców zostały opisane praktyczne porady jak należy się zgłosić na szczepienie, jak będzie wyglądało szczepienie w szkole, jak i o co zadbać przed szczepieniem dziecka.
Przewodnik dla rodziców i lekarzy zawiera wskazówki o tym, w jaki sposób rozmawiać z nastolatkami o szczepieniu. Dyrektorzy szkół otrzymali informatory dotyczące organizacji szczepień na terenie szkoły, zasad współpracy z przychodnią POZ. MEN i MZ przygotowały również dla nauczycieli scenariusze lekcji o szczepieniach przeciw HPV.
W pakiecie znalazły się m.in. poniższe materiały:
Warto zaznaczyć, że na stronie Ministerstwa Zdrowia zamieszczono Fakty i mity dotyczące szczepień przeciwko HPV. Wśród Mitów znajduje się: MIT. Szczepionka przeciwko HPV jest tylko dla dziewcząt. FAKT. HPV może dotknąć zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Wirus ten nie powoduje jedynie raka szyjki macicy, ale również nowotwory, które występują u mężczyzn, odbytu, prącia, okolic głowy i szyi.
Szczepienia zalecane są także chłopcom. Szczepienia, którym poddadzą się teraz chłopcy będą w przyszłości chronić również pośrednio kobiety, które w ten sposób unikną od nich zakażenia wirusem HPV. Zaszczepieni mężczyźni, nie będąc nosicielami wirusa HPV, przerywają łańcuch zakażenia. To zmniejsza liczbę przypadków raka szyjki macicy oraz innych nowotworów wywołanych przez HPV wśród kobiet.
Należy podkreślić, że podstawy prawne określające wymogi dla punktów szczepień oraz ich wyposażenia zależą bezpośrednio od rodzaju placówki, w której świadczone są usługi medyczne. Najbardziej rygorystyczne przepisy dotyczą podmiotów działalności leczniczej (przychodni, gabinetów), natomiast odrębne, dedykowane nowelizacje regulują funkcjonowanie aptek jako punktów szczepień.
W Polsce te obowiązki określają w szczególności:
Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Ministerstwo Zdrowia posiłkują się oficjalnym stanowiskiem towarzystw naukowych i konsultantów krajowych, które dostępne jest na stronie: https://www.gov.pl/web/zdrowie/stanowisko-towarzystw-naukowych-i-konsultantow-krajowych
Ponadto, Ministerstwo Edukacji Narodowej ściśle współpracuje z Ministerstwem Zdrowia oraz Głównym Inspektorem Sanitarnym w zakresie zwalczania dezinformacji w zakresie szczepień przeciw HPV.
Główny Inspektorat Sanitarny organizuje webinary w tym zakresie, m.in. Ruchy antyszczepionkowe. Skąd się biorą? I dlaczego dziś warto o tym rozmawiać? – w czasach szybkiego obiegu informacji i rosnącej roli mediów społecznościowych zrozumienie źródeł dezinformacji jest kluczowe dla zdrowia publicznego.
8 czerwca 2026 r. resort edukacji zainicjował specjalne spotkanie z GIS na temat współpracy z Kuratorami Oświaty w zakresie zgłaszania sygnałów dezinformacji na temat roli szczepień przeciw HPV oraz ich bezpieczeństwa. Podkreślono, że w przypadku wątpliwości dyrektora odnośnie szczepień przeciw HPV należy kierować się do wojewódzkiej stacji sanitarno-epidemiologicznej.
Edukacja zdrowotna jest jednym z podstawowych czynników kształtowania stylu życia, nawyków i postaw zdrowotnych młodych ludzi, wpływając na ich dobre samopoczucie, a także pośrednio na ograniczenie chorób cywilizacyjnych - jest inwestycją w życie teraz i na przyszłość. Poddanie dzieci szczepieniom ochronnym jest gwarancją ich bezpieczeństwa.
Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym w klasach od IV do VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych. O tym, czy przedmiot będzie realizowany w klasach I i II, II i III czy w klasach I i III szkoły ponadpodstawowej, decydować będzie dyrektor szkoły.
Obowiązkowe będą takie działy, jak: bezpieczeństwo, higiena cyfrowa, odżywianie, profilaktyka uzależnień, zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne oraz pierwsza pomoc. Nieobowiązkowe będą natomiast zagadnienia dotyczące zdrowia seksualnego.
Osoba wykonująca szczepienie przeciw HPV powinna zawsze przekazać uczniowi/uczennicy kompletną wiedzą na temat przebiegu szczepienia i odpowiedzieć na potencjalne pytania dotyczące szczepienia przeciw HPV. Decyzję o szczepieniu zawsze podejmuje ostatecznie rodzic /opiekun prawny dziecka.
MEN zauważa wciąż niedostateczną wiedzę społeczeństwa o HPV, roli szczepień oraz zasadności badań profilaktycznych (wiele osób nie wie co to jest nawet za skrót, jak HPV się przenosi i jakie choroby może powodować) oraz działania ruchów antyszczepionkowych i dezinformację na temat szczepień. Jednak należy zauważyć, że wykonywanie szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego należy do właściwości Ministra Zdrowia.
Ministerstwo ma nadzieję, że wspólnie, międzyresortowo, uda się zwiększyć świadomość rodziców/opiekunów w zakresie ważności szczepienia przeciwko HPV, aby zapewnić długotrwałą ochronę przed zakażeniem HPV i chorobami wywołanymi wirusem brodawczaka ludzkiego, opierając się na naukowej wiedzy i sprawdzonych danych źródłowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 1427.
[2] Dz. U. z 2026 r. poz. 156.
[3] Dz. U. z 2022 r. poz. 402.
[4] Dz. U. z 2025 r. poz. 1675.
[5] Dz. U. z 2025 r. poz. 782.