w sprawie rozbieżności w stosowaniu przepisów dotyczących administracyjnego zatrzymania prawa jazdy w przypadku odmowy przyjęcia mandatu
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 09-07-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 17756 Pana Posła Piotra Króla, Pana Posła Roberta Warwasa oraz Pana Posła Jerzego Polaczka w sprawie rozbieżności w stosowaniu przepisów dotyczących administracyjnego zatrzymania prawa jazdy w przypadku odmowy przyjęcia mandatu, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Istotą czasowego zatrzymania prawa jazdy jest zapewnienie skutecznej realizacji celu prewencyjno-ochronnego i zabezpieczającego dla zwiększenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Czasowe wykluczenie z możliwości kierowania pojazdami przez kierujących, którzy w rażący sposób lekceważą podstawowe zasady bezpieczeństwa, stanowi sankcję administracyjną o charakterze prewencyjnym, ochronnym i zabezpieczającym, mającą służyć ochronie życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Skuteczność jej realizacji zapewniają obligatoryjność i natychmiastowość, które mają za zadanie odstraszanie i zniechęcanie do rażącego łamania obowiązujących ograniczeń prędkości. Należy podkreślić, że przekroczenie dopuszczalnej prędkości jazdy o więcej niż 50 km/h nie jest przypadkowym, lecz świadomym zachowaniem kierującego, które ze względu na możliwe konsekwencje powinno spotkać się ze stanowczą reakcją organów kontroli ruchu drogowego.
Obowiązujące regulacje prawne nie dają możliwości zakwestionowania czynności zatrzymania prawa jazdy, skutkującego odstąpieniem przez policjanta od jej realizacji. Kierowca może zaskarżyć decyzję starosty o zatrzymaniu prawa jazdy na późniejszym etapie sprawy, w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego[1].
Jedynym przewidzianym przez ustawodawcę wyjątkiem, kiedy policjant odstąpi od zatrzymania prawa jazdy jest popełnienie przez kierującego naruszenia, w sytuacji działania w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego (art. 135 ust. 3 oraz art. 135a ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym[2]).
Ogólne dane dotyczące liczby zatrzymanych praw jazdy w związku z przekroczeniem prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym bądź poza tym obszarem na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych przedstawiają się następująco:
| Liczba zatrzymanych praw jazdy |
|||
| 2024 r. |
2025 r. |
styczeń-maj 2026 r. |
|
| Przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h |
23 635 |
24 341 |
8 765 |
| Przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h |
– |
– |
2 584 |
Ponadto informuję, że Policja nie gromadzi danych odnoszących się do liczby zatrzymanych praw jazdy po uprzedniej odmowie przyjęcia mandatu.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1691
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.
[3] zgodnie z ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1676, z późn. zm.), od 3 marca 2026 r. prawo jazdy zostanie zatrzymane za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym