do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie obchodzenia przepisów dotyczących posiadania broni palnej poprzez zakładanie prywatnych muzeów
Zgłaszający: Kinga Gajewska
Data wpływu: 15-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie narastających wątpliwości dotyczących wykorzystywania obowiązujących przepisów o muzeach i dostępie do broni palnej w sposób, który może prowadzić do obchodzenia rygorów przewidzianych dla osób ubiegających się o pozwolenie na broń.
Do opinii publicznej oraz do osób zainteresowanych bezpieczeństwem publicznym docierają sygnały, że niektóre osoby, które same nie spełniłyby przesłanek do uzyskania pozwolenia na broń palną albo nie chcą poddać się standardowej procedurze administracyjnej, wykorzystują możliwość zakładania prywatnych muzeów lub muzeów „w organizacji“ po to, by legalnie gromadzić broń palną w ramach zbiorów muzealnych.
Tego rodzaju sytuacje budzą poważne pytania o skuteczność obecnych regulacji, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa publicznego, rzeczywistego nadzoru nad takimi zbiorami, sposobu ich ewidencjonowania, zabezpieczenia oraz weryfikacji osób, które mają faktyczny dostęp do broni. Wątpliwości budzi również to, czy obowiązujące rozwiązania nie tworzą luki prawnej, w której osoba nieposiadająca pozwolenia na broń może w praktyce dysponować sprawną bronią palną dzięki formalnemu wpisaniu jej do zbiorów muzealnych.
Szczególnie niepokojące są sytuacje, w których podmiot prywatny uzyskuje status muzeum lub muzeum w organizacji, a następnie przez długi czas gromadzi broń bez wyraźnych, regularnych i wyspecjalizowanych kontroli dotyczących rodzaju tej broni, jej liczby, pochodzenia, sposobu zabezpieczenia oraz kręgu osób mających do niej dostęp.
Zasadne jest również pytanie, czy obecny model prawny wystarczająco odróżnia rzeczywistą działalność muzealną i ochronę dziedzictwa od działań mających na celu obejście przepisów o dostępie do broni. Państwo powinno bowiem zapewnić, by wyjątki przewidziane dla działalności muzealnej nie stawały się furtką do posiadania broni przez osoby, które nie dają rękojmi bezpiecznego i odpowiedzialnego obchodzenia się z nią.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji posiada dane lub analizy dotyczące przypadków, w których osoby fizyczne lub podmioty prywatne zakładają muzea albo muzea w organizacji w celu gromadzenia broni palnej bez konieczności uzyskiwania standardowego pozwolenia na broń?
2. Czy resort dostrzega ryzyko obchodzenia przepisów o dostępie do broni palnej poprzez wykorzystywanie statusu muzeum prywatnego?
3. Ile prywatnych muzeów lub muzeów w organizacji w Polsce gromadzi obecnie broń palną albo jej istotne części?
4. Czy istnieje centralna ewidencja takich podmiotów oraz gromadzonej przez nie broni palnej?
5. Jakie organy są obecnie odpowiedzialne za kontrolę takich placówek w zakresie:
a) legalności pochodzenia broni,
b) sposobu jej przechowywania,
c) zabezpieczenia przed dostępem osób nieuprawnionych,
d) zgodności faktycznej działalności z deklarowanym celem muzealnym?
6. Czy kontrole te są prowadzone regularnie, a jeśli tak, to jak często i przez jakie służby lub instytucje?
7. Czy w ocenie ministra obecne przepisy dają Policji i innym właściwym organom wystarczające narzędzia do bieżącego monitorowania liczby, rodzaju i stanu broni gromadzonej w prywatnych muzeach?
8. Czy osoby mające faktyczny dostęp do sprawnej broni palnej znajdującej się w prywatnych zbiorach muzealnych podlegają obecnie jakiejkolwiek obowiązkowej weryfikacji psychologicznej, zdrowotnej lub karalności?
9. Czy ministerstwo analizowało potrzebę wprowadzenia zmian legislacyjnych polegających na:
a) stworzeniu odrębnej kategorii pozwolenia na broń do celów muzealnych,
b) objęciu prywatnych muzeów bardziej rygorystycznym nadzorem,
c) ograniczeniu możliwości gromadzenia sprawnej broni palnej przez muzea prywatne,
d) wprowadzeniu obowiązku specjalnej ewidencji i okresowych kontroli bezpieczeństwa,
e) ograniczeniu nieograniczonego w czasie funkcjonowania muzeów „w organizacji“?
10. Czy planowane są zmiany prawne, które uniemożliwią wykorzystywanie działalności muzealnej wyłącznie jako sposobu obejścia przepisów o dostępie do broni palnej?
11. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązku, aby sprawna broń palna mogła być gromadzona bez standardowego pozwolenia wyłącznie przez muzea państwowe i samorządowe albo przez podmioty spełniające szczególne, zaostrzone wymagania bezpieczeństwa?
12. Czy resort prowadzi rozmowy z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie wypracowania wspólnego modelu nadzoru nad prywatnymi muzeami posiadającymi broń palną?
Proszę również o informację, czy ministerstwo zamierza podjąć działania mające na celu uszczelnienie systemu tak, aby wyjątek przewidziany dla działalności muzealnej nie był wykorzystywany jako sposób na omijanie przepisów o dostępie do broni palnej.
Z wyrazami szacunku