do ministra finansów i gospodarki
w sprawie kosztów budżetowych programu CPN - "Ceny Paliwa Niżej"
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Małgorzata Wassermann, Waldemar Andzel, Agnieszka Anna Soin, Krzysztof Sobolewski, Michał Kowalski, Wojciech Michał Zubowski, Wioletta Maria Kulpa, Lidia Czechak, Filip Kaczyński, Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 22-06-2026
Panie Ministrze,
rządowy program CPN — „Ceny Paliwa Niżej” został wprowadzony jako czasowy instrument osłonowy w reakcji na niestabilność na światowych rynkach paliw. Obejmuje on obniżenie stawki podatku VAT na wybrane paliwa z 23% do 8%, obniżenie akcyzy do minimalnych poziomów dopuszczalnych przez prawo Unii Europejskiej oraz mechanizm maksymalnych cen detalicznych paliw ogłaszanych przez ministra energii. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów z 29 maja 2026 r. niższy VAT i akcyza na określone paliwa silnikowe zostały przedłużone do 15 czerwca 2026 r., przy czym rząd wskazał, że rozwiązania te mają charakter jedynie czasowy. Akcyza została obniżona o 29 gr na litrze benzyny i 28 gr na litrze oleju napędowego.
W przestrzeni publicznej pojawiają się rozbieżne informacje dotyczące kosztu programu dla budżetu państwa. Według doniesień opartych na OSR koszt obniżenia akcyzy za okres od 30 marca do 15 maja 2026 r. szacowano na ok. 1,1 mld zł, a koszt obniżki VAT na ok. 900 mln zł miesięcznie. Program CPN może istotnie ograniczać ceny detaliczne paliw, ale jednocześnie powoduje ubytek dochodów budżetu państwa z VAT i akcyzy. Brakuje wiarygodnych i publicznie dostępnych faktycznych kosztów programu, obejmującego zarówno utracone dochody podatkowe, jak i koszty administracyjne nadzoru oraz kontroli.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
Jaki jest faktyczny koszt programu CPN — „Ceny Paliwa Niżej” dla budżetu państwa od dnia jego uruchomienia do dnia udzielenia odpowiedzi, z rozbiciem na ubytek dochodów z VAT, ubytek dochodów z akcyzy oraz inne skutki finansowe dla sektora finansów publicznych?
Jaki był koszt programu w poszczególnych okresach jego obowiązywania, tj. od 30 marca do 30 kwietnia 2026 r., od 1 do 31 maja 2026 r. oraz od 1 do 15 czerwca 2026 r.?
Ile kontroli przestrzegania maksymalnych cen paliw przeprowadziła Krajowa Administracja Skarbowa od początku obowiązywania programu, ile stwierdzono naruszeń i jaka była łączna wysokość nałożonych kar?
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi monitoring wpływu programu CPN na dochody Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Funduszu Dróg Samorządowych, budżety samorządów oraz inne jednostki sektora finansów publicznych?
Czy rząd planuje wprowadzić w latach 2026-2027 systemowe, ukierunkowane instrumenty wsparcia dla grup szczególnie wrażliwych na ceny paliw, w tym małych firm transportowych, rolników, samorządów wykonujących przewozy publiczne oraz gospodarstw domowych o niższych dochodach?
Czy rząd planuje w latach 2026-2027 podjęcie systemowych działań na rzecz obniżenia opodatkowania paliw w Polsce?
Z poważaniem