do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie czasu oczekiwania na orzeczenia lekarzy orzeczników ZUS
Zgłaszający: Karolina Pawliczak
Data wpływu: 22-06-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z prośbą o udzielenie informacji dotyczących funkcjonowania systemu orzecznictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz działań podejmowanych w celu zapewnienia terminowego wydawania orzeczeń niezbędnych do przyznawania świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Do mojego biura poselskiego docierają sygnały od obywateli wskazujące na znaczące wydłużenie czasu oczekiwania na wydanie orzeczeń przez lekarzy orzeczników ZUS. W wielu przypadkach osoby ubiegające się o świadczenie rehabilitacyjne lub rentę z tytułu niezdolności do pracy oczekują na rozstrzygnięcie od kilku do nawet siedmiu miesięcy. Przyczyną tego stanu rzeczy ma być przede wszystkim niedobór lekarzy orzeczników oraz rosnąca liczba spraw wymagających rozpatrzenia.
Szczególnie trudna sytuacja dotyczy osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. W okresie oczekiwania na wydanie orzeczenia osoby te często pozostają bez środków do życia, nie mogąc uzyskać należnych świadczeń, a jednocześnie są zobowiązane do ponoszenia kosztów prowadzenia działalności oraz regulowania należności publicznoprawnych. W konsekwencji prowadzi to do znacznego pogorszenia ich sytuacji materialnej i rodzinnej.
Wątpliwości budzi również sytuacja osób, które po wyczerpaniu okresu pobierania zasiłku chorobowego przeszły poważne zabiegi operacyjne, takie jak operacje kręgosłupa, wszczepienie endoprotezy stawu biodrowego lub kolanowego czy inne zabiegi o porównywalnym stopniu skomplikowania. W wielu takich przypadkach już na podstawie dokumentacji medycznej można przewidzieć konieczność długotrwałej rehabilitacji oraz brak możliwości szybkiego powrotu do aktywności zawodowej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaki jest obecnie średni czas oczekiwania na wydanie orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS w sprawach dotyczących świadczenia rehabilitacyjnego oraz renty z tytułu niezdolności do pracy?
2. Ilu lekarzy orzeczników zatrudnia obecnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz jak liczba ta zmieniła się w ciągu ostatnich pięciu lat?
3. Czy ministerstwo monitoruje skalę opóźnień w wydawaniu orzeczeń przez lekarzy orzeczników ZUS? Jeśli tak, proszę o przedstawienie aktualnych danych.
4. Czy analizowane są rozwiązania legislacyjne umożliwiające czasową wypłatę świadczeń osobom oczekującym na wydanie orzeczenia, na podstawie dokumentacji medycznej sporządzonej przez lekarza specjalistę lub dokumentacji szpitalnej?
5. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów zabezpieczających sytuację osób prowadzących działalność gospodarczą, które z powodu przewlekłości postępowań orzeczniczych pozostają bez środków utrzymania?
6. Czy prowadzone są prace nad zwiększeniem liczby lekarzy orzeczników lub zmianą organizacji systemu orzeczniczego w celu skrócenia czasu oczekiwania na wydanie orzeczeń?
7. Czy ministerstwo analizowało możliwość stworzenia katalogu najpoważniejszych schorzeń i zabiegów medycznych, których wystąpienie mogłoby stanowić podstawę do zastosowania uproszczonej procedury przyznawania określonych świadczeń?
8. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań umożliwiających przyznawanie świadczeń rentowych w uproszczonym trybie osobom, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostaje nie więcej niż 12 miesięcy, a które przeszły szczególnie ciężkie zabiegi operacyjne lub cierpią na schorzenia powodujące długotrwałą niezdolność do pracy?
9. Jakie działania organizacyjne lub legislacyjne ministerstwo planuje podjąć w celu zapewnienia ciągłości świadczeń osobom znajdującym się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, oczekującym na wydanie orzeczenia przez ZUS?
Proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych problemów oraz wskazanie planowanych działań mających na celu usprawnienie systemu orzecznictwa i ochronę osób oczekujących na przyznanie świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Z poważaniem
Karolina Pawliczak